دۆسیە

كۆی بابەتەكان

  • نەورۆز، سیمبوڵی بەرهەڵستکاریی و ناسنامەی نەتەوەی کورد 

    نەورۆز لەدژی زوڵم و ستەمکاریی بووەتە سیمبوڵی بەرهەڵستکاریی و بەرخۆدان و ئازادیی، دوای ٢٧٢٠ ساڵ نەورۆز لەسایەی بزووتنەوەی ئازادیخوازی گەلی کوردەوە لەسەر ناسنامەی بنەڕەتیی خۆی دەژێتەوە و دەبێتە هەوێنی یەکڕیزیی گەلان.
  • ئەزموونی هەرێمی کوردستان دوای ٢٩ ساڵ لە ڕاپەڕین 

    ٢٩ ساڵ پێش ئێستا خەڵکی باشوری کوردستان ڕاپەڕینیان ئەنجامدا و لەژێر داگیرکاریی و ستەمی ڕژێمی بەعس دەرچوو و حکومەتی خۆی پێکهێنا، ئەمەش بۆ تەواوی کورد بووە جێی شانازی، بەڵام دوای ڕاپەڕین لەبری پێشخستنی دەستکەوتەکان، شەڕی ناوخۆ هەڵگیرسا، ئەوەش بووە هۆی دروستبوونی قەیران و کۆچبەربوون و نەهامەتی.
  • گەلەکۆمە شوومەکەی ١٥ی شوبات و تێکۆشان لە بەرامبەریدا..٢ 

    پیلانگێڕی دژ بە فکری عەبدوڵا ئۆجالان، بەرخۆدانی کورد و تێکۆشانی بۆ ئازادیی بەشێوەیەکی بەربڵاوتر لە ناوچەکە و جیهاندا بڵاوکردەوە، ئەم بەرخۆدانە بۆ گەلانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەتایبەت بووە سەرچاوەی پێکەوە ژیان.
  • گەلەکۆمە شوومەکەی ١٥ی شوبات و تێکۆشان لە بەرامبەریدا..١ 

    هێزە هەژموونگەراکان بە پیلانگێڕییەکی نێودەوڵەتی ویستیان کۆتایی بە تێکۆشانی ئازادیی کوردستان بهێنن، کە ئۆجالان و پەکەکە پێشەنگایەتیی دەکەن، بەڵام بەرخۆدانی گەلی کورد ئەو پیلانانەی پوچەڵکردووە، دوای ٢١ساڵ بەردەوامبوونی گۆشەگیریی، ئێستا فکرەکانی ڕێبەری پەکەکە بووە بە هیوا و ئامانجی گەلانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئازادیخوازانی دونیا.
  • زنجیرە پیلانگێڕییەکان لەسەر سەرکردە و ڕێبەرەکانی کورد 

    مێژوویی جیهان دژی گەلی کورد پڕە لە داگیرکاریی و هێرش و گەلەکۆمەکردن، کوردیش لە زۆرینەیدا ئەگەرچی نابەرامبەریی هێز شکستی پێهێنابێت، بەڵام بەرخۆدانی بەواتای کردووە، نەیارانی کورد بە بەئامانجکردنی سەرکردەو ڕێبەرەکان توانیویانە کۆتایی بە شۆڕشەکان بهێنن، بەڵام ئۆجالان وێڕای ئەوەی ٢١ ساڵە لە زیندانەکاندایە و لە ژێر گۆشەگیرییەکی تونددایە، بەڵام ئەو بۆچوون و هەوڵانەی دوژمنانی کوردی پوچەڵکردەوە، بەوەی شۆڕش بەردەوامە و ئەویش لە زینداندا درێژە بە بەرخۆدان دەدات.
  • ئەو ژەنراڵە نازییەی سێ ملیۆن کەسی بە گازی سیانید خنکاند 

    لە فەرمانبەرێکی ئاسایی سوپای نازییەکانەوە بۆ گەورەترین تاوانباری جەنگ، رۆدوڵف فرانس هۆس، ئەو ژەنراڵە ئەڵمانیە بوو، کە دەستی سووربوو بە کوشتنی سێ ملیۆن مرۆڤ لەماوەی شەش ساڵدا.
  • ڕۆژنامەی ژیان قوتابخانەی ڕۆژنامەنووسی کوردی 

    ٩٤ ساڵ بەسەر دەرچوونی یەکەم ژمارەی ڕۆژنامەی ژیاندا تێدەپەڕیت، کە ٥٥٣ ژمارەی لێدەرچوو، ڕۆژنامەنووسان و شارەزایانی بواری میدیاش پێیان وایە هەرچەند زمانی ئەدەبی بەسەر ڕۆژنامەکەدا زاڵ بوو بەڵام قوتابخانەیەک بوو بۆ ڕۆژنامەنووسی کوردی.
  • تورکیا لە بەعشیقەوە چی کردووە و چی دەکات؟ 

    سەربازگەی بەعشیقە کە لەگەڵ هاتنی چەتەکانی داعش دامەزرا، دوای ئەوە چەندین کۆمەڵکوژیی ئەنجامدران، شەهیدکردنی زەردەشت شەنگالیش لە گوندی دووگرێ، دواین کۆمەڵکوژیبوو کە لەو سەربازگەیەوە ئەنجامدرا، لێپرسراوی مەڵبەندی موسڵی یەکێتیش جەختدەکاتەوە کە سەربازگەی بەعشیقە ڕۆڵی هەبووە لە بۆردوومانەکانی شەنگالدا.
  • حەشد کێیە؟ 

    حەشدی شەعبی سەرەتا گروپی چەکدار و میلیشیابوون، دواتر لە پەڕلەمان بەیاسایی کران و ئێستاش بەشێکیان خراونەتە لیستی تیرۆری ئەمریکاوە، چونکە ئەو وەک داردەستی ئێران و دوژمنی خۆیانی دەبینێت، حەشدی شەعبیش دەڵێت ئەمریکا داگیرکارەو دەبێت عێراق چۆڵبکات، دوای کوشتنی قاسم سولەیمانی و فەرماندەیەکی حەشد، ئاڵۆزییەکان لە عێراقدا قوڵ بوونەتەوە، وەک دەوترێت حەشد بووە بەپردێک بۆ یەکلاکردنەوەی شەڕەکانی ئێران و ئەمریکا لە دەرەوەی سنووری خۆیان.
  • سەرۆک وەزیران دیاری نەکراوە و فێڵی دەستوری بۆ بەدەستهێنانی کات دەدۆزرێتەوە 

    تا ئێستا هیچ کاندیدێک بۆ پێکهێنانی حکومەتی نوێی عێراق دیاری نەکراوە و پەرلەمانتارێکیش دەڵێت، ڕەنگە فێڵێکی دەستوری بۆ بەدەستهێنانی کات بدۆزرێتەوە، شارەزایەکی دەستوریش دەڵێت: ئەگەر سبەینێ سەرۆک کۆمار کەسێک بۆ پێکهێنانی حکومەت ڕانەسپێرێت ئەوە پێشێلی دەستوری کردووە و پەرلەمان دەتوانێت لێپرسینەوەی لێبکات.
  • ٧٣ ساڵ بەسەر ڕووخانی کۆماری کوردستان تێدەپەڕێت 

    ٧٣ ساڵ بەسەر ڕووخانی کۆماری کوردستان لە مەهاباد و لەناوبردنی دەستکەوتێکی مەزنی گەلی کورد تێدەپەڕێت، ئەزموونێک کە مەترسی دووبارەبوونەوەی، بەهۆی نەبوونی یەکێتی نەتەوەیی کورد و پشت بە ستن بە هێزی دەرەکیی لە ئارادایە.
  • دەستی دەرەکیی لە دروستکردنی حکومەتەکانی عێراقدا 

    لەسەرەتای دروستکردنی دەوڵەتی عێراق لەساڵی ١٩٢١، هەتا ئێستا دەستی دەرەکیی لە دروستکردنی حکومەتەکانیدا هەبووە، لەدوای ڕووخانی ڕژێمی بەعسیشەوە هەموو ئەو حکومەتانەی پێکهاتووە لەبەر ململانێی ئێران و ئەمریکا نزیکەی ساڵێک پێکهێنانی دواکەوتووە، ئێستاش کە عادل عەبدولمەهدی دەستی لەکارکێشاوەتەوە چاوەڕوان دەکرێت جارێکی دیکە دەوڵەتان دەستێوەردان لەکاروباری عێراقدا بکەن.
  • ئایا ئەم جارە هەوڵەکانی یەکێتی نەتەوەیی کورد دەگاتە ئەنجام؟ 

    لە مێژووی سەد ساڵی کوردستاندا کاتێک کورد هەوڵی یەکێتی نەتەوەیی داوە یاخود لە بەدەستهێنانی مافەکانی نزیک بووەتەوە، داگیرکەرانی کوردستان یان پەیماننامەیەکی نوێیان دژی کورد واژۆ کردووە یان پیلانگێڕییەکیان ئەنجامداوە بۆ ئەوەی کورد نەبێتە یەک.
  • ڕەهەندەکانی سەردانی مەسرور بارزانی بۆ تورکیا 

    سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کورستان، سەردانێکی چەند ڕۆژیی بۆ تورکیا ئەنجامدا، وەک لە کۆنگرە ڕۆژنامەنووسییەکاندا ئاماژەی پێکرا، لە سەردانەکەدا باس لە چەندین بابەتی سیاسی و ئابووری کراوە، چاودێرانیش پێیان وایە هیچ سەردانێکی بەرپرسانی هەرێمی کوردستان بۆ تورکیا خێری تێدا نەبووە و چاوەڕێی دەرکەوتەی خراپیش لەم سەردانە دەکەن.
  • کاریگەرییەکانی دەستلەکارکێشانەوەی عادل عەبدولمەهدی لەسەر کورد 

    دەستلەکارکێشانەوەی عادل عەبدلمەهدی  سەرۆک وەزیرانی عێراق، کاریگەریی لەسەر پەیوەندییەکانی نێوان هەرێمی کوردستان و حکومەتی ناوەندی عێراق جێدەهێڵێت لە بواری بودجە و وزە و ئەو ڕێککەوتنامەیەی کە بڕیاربوو لەنێوان هەرێمی کوردستان و حکومەتی ناوەنی عێراقدا واژۆبکرێت..
  • بۆ دەستلەکارکێشانەوەی عەبدولمەهدی و پێکهێنانی حکومەتی نوێ دەستور چی دەڵێت؟ 

    دەستوری عێراق بۆ دەستلەکارکێشانەوە یان متمانە سەندنەوە لە سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران چەند ڕێکارێکی دیاریکردووە، کە ئەویش ئەوەیە سەرۆک وەزیران و کابینەکەی بۆ ماوەیەک کە لە ٣٠ ڕۆژ زیاتر نەبێت بەردەوام دەبن لەسەر کارەکانی هەتا پێکهێنانی ئەنجومەنێکی وەزیرانی نوێ، هەروەها دەبێت ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق لەدوای هەفتەیەک بڕیار لەسەر دەستلەکارکێشانەوەی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران بدات.
  • وەزیرە بێ وەزارەتەکان دەسەڵاتەکانیان بەیاسا ڕێکنەخراوە 

    لە زۆرینەی کابینەکانی حکومەتی هەرێمی کورستاندا چەند وەزیریک هەبوون بەناوی وەزیری هەرێمەوە، بەڵام هیچ وەزارەتێکیان نییە و بەڕوونیش دیار نییە چ کارێک دەکەن، ئەرک و دەسەڵاتیشیان بەگوێرەی یاسا دیاری نەکراوە، پەرلەمانتارێکی پێشووی هەرێمی کوردستانیش دەڵێت ئیش دۆزینەوەیە بۆ خەڵک و هیچیتر.
  • لە باشوری کوردستان هەوڵ بۆ گۆڕینی ناوی تورکیی دەدرێت 

    هەندێک لە ناوچەکانی کوردستان ناوی تورکی لێنراوە، ئەویش دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی داگیرکردنی کوردستان لەلایەن عوسمانیی و مەغۆلەکانەوە، هەروەها بەهۆی کاریگەریی کەلتوری تورکی بەسەر ناوچەکانی کوردستانەوە زۆرێک لە ناوی کەسەکان و شوێنە بازرگانییەکان کراونەتە تورکی، ئێستاش داوای گۆڕینی ئەو ناوانە دەکرێت لەلایەن هاوڵاتیانەوە.
  • خوێندنگا تورکییەکان لە باشوری کوردستان چۆن کاردەکەن؟ 

    لە هەرێمی کوردستان زیاتر لە ٢٠ خویندنگای تورکی هەیە، کە خوێندکاران فێری زمانی تورکی و کلتوری تورکی دەکەن و ساڵانە پارەیەکی زۆر لە خوێندکاران وەردەگرن، لە پێشتردا ئەو خوێندگایانە لەلایەن بزاڤی خزمەتەوە بەڕێوەدەبران، بەڵام ئێستا لەلایەن کەسانی نزیک لە (ئاکەپە) وە سەرپەرشتی دەکرێن.
  • ڕێکارەکانی گۆڕینی دەستور و ئەو ماددانەی خواستی گۆڕینی لەسەرە 

    لە دەستوری عێراقدا ڕێکارەکانی گۆڕین و هەموارکردنەوەی دەستور دیاریکراوە، لە ئێستاشدا، کە هەوڵی هەموارکردنەوەی دەستور دەدرێت، هەریەک لە کورد و سونە و شیعە ئامانجی خۆیان هەیە کە لەهەموارکردنەوەکەدا جێگیری بکەن، لەم ڕاپۆرتەدا باس لە وردەکاریی گۆڕینی دەستور و ئەو ماددانە دەکەین کە خواستی گۆڕینی لەسەرە.
  • بارەگاکانی سوپای تورک لە هەرێمی کوردستان جێگەی مەترسیین 

    لە هەرێمی کوردستان ٢٠ بارەگای سەربازیی و سیخوڕیی دەوڵەتی تورک هەیە، کە تێیاندا زیاتر لە ٥ هەزار سەربازیی یەکەی تایبەت هەیە، لەگەڵ چەکی قورس و فڕۆکەی جەنگیی و سیخوڕی، هاوڵاتیان و پەرلەمانتاران چەندین جار داوای دەرکردنی سوپای تورکیان کردووە لە هەرێمی کوردستان بەڵام هێشتا سوپای تورک ماوەتەوە و بەردەوام سەرباز و چەکی زیاتر دەهێنێت بۆ باشور.
  • ئەو تاوانانەی تورکیا لە ڕۆژئاوای کوردستان ئەنجامیدا 

    لە ڕۆژئاوای کوردستان دەوڵەتی تورک جینۆساید و چەکی کۆکوژی بەکار هێناوە و لەڕێگای ئەو ڕێککەوتننانەی لەگەڵ ئەمریکا و ڕوسیا ئەنجامی دەدات دەیەوێت دیمۆگرافیای ڕۆژئاوای کوردستان بە تەواوی بگۆڕێت و گروپی چەتەو خانەوادەکانیان توندڕەو لەسەر خاکی کورد نیشتەجی بکات.
  • دژی کورد هەڵوێستی ٩ و ١٦ی ئۆکتۆبەر بەردەوامە 

    لە ١٦ی ئۆکتۆبەردا هێزەکانی سوپای عێراق و حەشدی شەعبی بە هاوکاری دەوڵەتانی تورکیا و ئێران و بە چاوپۆشیی دەوڵەتانی دیکەی جیهان هێرشیان کردە سەر ناوچە دابڕێندراوەکانی باشوری کوردستان و ٥٢٪ی خاکی باشوری کوردستانیان داگیرکرد، لە ٩ی ئۆکتۆبەریشەوە هەڵوێستێکی هاوشێوەی ١٦ی ئۆکتۆبەر ڕووبەڕووی ڕۆژئاوای کوردستان بووەتەوە و بەچاوپۆشی هەموو دەوڵەتانی دونیا دەوڵەتی تورک و چەتەکانی هێرش بۆ داگیرکردنی ڕۆژئاوای کوردستان دەکەن.
  • ئامانجی تورکیا زیندوکردنەوەی چەتەکانی داعشە 

    ئامانجی دەوڵەتی تورک لە هێرشەکانی بۆسەر ڕۆژئاوا و باشوری کوردستان زیندوکردنەوەی خەلافەتی چەتەکانی داعش و لەناوبردنی کیان و ئیرادەی گەلی کوردە، بۆ ئەوەش هەموو هێزیکی بەکار دەهێنێت، لەبەرامبەر ئەو پلانانەشدا گەلی کورد پێویستە بە یەکێتی نەتەوەیی وەڵامی پیلانە داگیرکەرییەکان بداتەوە.
  • ٦٣ ساڵە شێخ مەحمود کۆچی دوایی کردووە هێشتا خەونەکەی بەدی نەهاتووە 

    بەر لە ٦٣ ساڵ شێخ مەحمودی حەفید کۆچی دوایی کرد، هەرچەند لەماوەی خەباتی سیاسی خۆیدا هەوڵی زۆری دا کە یەکێتی و یەکڕیی کورد دروستبکات، بەڵام سەرکەوتوو نەبوو، لە قۆناغە جیاجیاکانی دوای کۆچی دوایی شێخ مەحمود چەندین جار هەوڵی یەکڕیزیی کورد دراوە بەڵام دەتوانین بڵێین هێشتا یەکڕیی کورد دروست نەبووە و خەونەکەی شێخ مەحمود بەدی نەهاتووە.