دۆسیە

كۆی بابەتەكان

  • نیازی داگیرکردنی کوردستان لە زاری بەرپرسانی تورکەوە 

    بەرپرسانی تورک هیچ کاتێک دەمیان نەپاراستووە لە نیشاندانی نییەتی ڕاستەقینەیان بۆ داگیرکردنی کوردستان و سوکایەتیی و هێرشی ناڕەوا بەرامبەر بە کورد و کوردستان، کەرکوک و موسڵ بە دوو پارێزگای تورکیا ناودەبەن و بە هەرێمی کوردستانیش دەڵێن باکوری عێراق، هەروەها گەریلا و شەڕڤان بە تیرۆرست ناودەبەن و دەڵێن:"لە هەر شوێنێک بینران کوشتنیان حەڵاڵە"، وتەیەکی باوی ئەردۆغانیش هەیە دەڵێت "خێوەتێک لە سەر ناوی کورد لە ئەفریقاش دروستببێت دەیسوتێنین".
  • ئەمڕۆ ساڵیادی ڕۆژە ڕەشەکەی شاری سلێمانییە 

    دوای هاتنە سەر دەسەڵات بەعسییەکان، ٥٧ ساڵ لەمەوبەر یەکەم کۆمەڵکوژییان لە شاری سلێمانی دژ بە کورد پێکهێنا و بە تەنها لە ڕۆژێکدا زیاتر لە ١٠٠ گەنجی شاری سلێمانییان کۆمەڵکوژ و زیندە بەچاڵکرد و هەزارانیشیان دەستگیرکرد، ئەو ڕۆژە لای دانیشتووانی سلێمانی بە ڕۆژە ڕەشەکە ناسراوە و کەسوکاریی شەهیدەکانیش دەڵین: هێشتا وەک بیرەوەرییەکی تاڵ ئەو ڕۆژە لە زیهنیاندا ماوە و لەبیری ناکەن.  
  • میدیاکانی دەرەوە هێرشی ١٩٨٣ دەوڵەتی تورکیان چۆن بینیبوو؟ 

    یەکەمین هێرشی دەوڵەتی داگیرکەری تورک بۆسەر باشوری کوردستان ساڵی ١٩٨٣ پێکهات، لە ڕاگەیاندنەکانی دەرەوەش دەنگی دایەوە، داخۆ ئەو میدیایانە، هێرشەکەیان وەک بەردەوامیی کۆمەڵکوژییەکانی دەوڵەتی تورک دژبە کوردەکان، پێناسە کردبوو؟
  • داگیرکاریی تورکیا لە ١٩٨٣ـەوە بۆ ئێستا 

    بەر لە ٣٧ ساڵ دەوڵەتی تورک ئاراستەی هێرشەکانی ڕووکردە باشوری کوردستان، ڕێککەوتنی لەگەڵ عێراق ئەنجامدا و ڕێی بۆ هێرشەکانی خۆشکرد، لە ٣٧ ساڵی ڕابردوودا دەوڵەتی تورک زیاد لە ٣٠ هێرشی گەورەی بۆ باشوری کوردستان ئەنجامداوە و سەدان هەزار سەرباز بەشدارییان تێداکردووە، جگە لەوەی بە بەردەوامیی هێرش و بۆردوومان و تۆپبارانی خاکی هەرێمی کردووە، سێ ساڵیشە ستراتیژی شەڕی گۆڕیوە و دەچێتە هەر ناوچەیەک داگیری دەکات .
  • جوڵانەوەکانی شێخ مەحمود و کرمی دار 

    خیانەتی ناوخۆیی کە پەڵەیەکی ڕەشە لە مێژوویی گەلی کورد-دا، لە جوڵانەوەکانی شێخ مەحمودی حەفید-دا بەچڕیی ڕەنگی دایەوە، شێخ مەحمودی حەفید چوار جار دژی داگیرکەرانی کوردستان ڕاپەڕی، بەڵام خیانەتی ناوخۆیی هەموو جوڵانەوەکانی لەناوبرد.
  • پەرلەمانی هەرێم لە ٢٨ ساڵدا.. 

    ٢٨ساڵ تێپەڕ دەبێت بەسەر یەکەمین هەڵبژاردنی پەرلەمانی هەرێمی کوردستان-دا، پێکهێنانی پەرلەمان بە هەڵبژاردنە، بەڵام بەهۆی زاڵبوونی هەژموونی حزب و دووحزب و دەستی دەرەکی و ململانێ و بەرژەوەندییە سیاسییەکان بەسەر پەرلەمانەوە نەیتوانیوە ئەرک و دەسەڵاتەکانی وەک خۆی بەکاربهێنێت، پەرلەمان سەدان ملیار دۆلار خەرجییەکەیەتی، بەڵام لە ماوەی تەمەنیدا کەمتر لە ٤٠٠ یاسای دەرکردووە، بەشێوەیەک ساڵ هەبووە یەک یاسای دەرکردووە.
  • کۆتایی شەڕێکی ١٥٠ ساڵە و سەرەتای دابەشبوونی کوردستان 

    ڕۆژی ١٧ی ئایاری "مانگی پێنج" ١٦٣٩ دوو ئیمپراتوری سەفەوی و عوسمانی، بە دابەشکردنی وڵاتی کوردستان لە نێوانیان، کۆتاییان بە شەڕێکی ١٥٠ ساڵە هێنا و پەیمانی "قەسری شیرین"ـیان نووسی.
  • کۆمەڵکوژیی هەولێر، ئەو تاوانەی ویژدانی کوردی هەژاند 

    بە ڕۆژی ڕووناک تیغی مەرگ دەخەنە سەر ملی دەیان ڕۆژنامەنووس و هونەرمەند و بریندار و کۆمەڵکوژیان دەکەن، کۆمەڵکوژییەک کە بەتاوانی نەتەوەیی ناودەبرێت و هەتا ئەمڕۆش سوێی برینەکەی ساڕێژنەبووە،٢٣ ساڵە چارەنووسی قوربانییەکانی دیارنییە و حکومەت و پەرلەمانیش گوێیان لێی خەواندووە.
  • زینی وەرتێ بەردەوامی پیلان و هێرشی ساڵی ١٩٩٧ 

    پێش ٢٣ ساڵ دەوڵەتی تورک بە هاوکاری پارتی بە بەشداریی ٢٠٠ هەزار سەرباز هێرشیان کردە سەر هەرێمی زاپ لە باشوری کوردستان، هێرشەکە بە بیانووی بوونی گەریلاکانی پەکەکە ئەنجامدرا و پێشمەرگەی پارتیش بەشدارییان لە هێرشەکەدا کرد، بەڵام بە بەرخۆدانی گەریلا هێرشەکە تێکشکێندرا.
  • هەرێم چاوی لەدەستی کازمیە و کازمیش خۆی گرفتارە 

    پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەتی عێراق، گفتوگۆکانی هەرێمی لەگەڵ بەغدا گەڕاندەوە خاڵی سفر و دووجار سەردان و قاقا و پێکەنین و کۆبوونەوەکانی شاندی هەرێم هیچی سەوز نەکرد، زیاتر لەوەش پەرلەمانتارێک دەڵێت: هەرێم بەو ئاستەوە ناگاتە هیچ ئەنجامێک، لە ئێستاشدا هەرێم چاوی لەدەستی کازمییە بۆ ئەوەی لە کێشەکانی دەربازیی بکات، بەڵام کازمیش جگە لە کێشە کەڵەکەبووەکانی عێراق هێشتا حکومەتەکەی نیوە ناچڵە و خۆشی بەدەست چەندین پرسەوە گرفتارە.
  • بۆچی زینی ئەستێرۆکان گرنگە؟ 

    زینی وەرتێ یان ناوە ڕاستییەکەی "زینی ئەستێرۆکان"، دوای ئەوەی پارتی هێزەکانی بردە ئەو ناوچەیە، کەوتە ڕۆژەڤی کوردانەوە، ئەم ناوچە ستراتژییە بۆ کورد خاوەن مێژوویەکی دوورە، بە تایبەت کە بووەتە شوێنی ململانێی دەسەڵاتی پارتەکانی باشوری کوردستان.
  • یادی شەهیدانی ٩ی گوڵان هەوینی تێکۆشانی ئازادییە 

    مێژووی تێکۆشان و بەرخۆدانی گەلانی بندەست دژی داگیرکاری و فاشیزم، پڕاوپڕە لە قارەمانێتی و فیداکاری، بۆ گەلی کوردیش مانگی گوڵان "ئەم مانگە" وەک مانگی شەهیدان دەناسرێت، کە لەو مانگەدا سەدان ڕۆڵەی قارەمانی ئەم گەلە گیانی خۆیان بەختی ڕێگای ئازادی و ڕزگاریی گەلەکەیان کردووە.
  • دوای ٥٥ ساڵ لە کۆچی دوایی هێشتا خەمەکانی قانع زیندوو ماون 

    ئەمڕۆ ٥٥ ساڵ بەسەر کۆچی دوایی "قانع' کە بە شاعیری چەوساوەکان و ڕووبەڕوو بوونەوەی داگیرکاریی ناسراوە تێدەپەڕێت، هۆنراوەکانی ئەو شاعیرە لە سەردەمی خۆیدا و ئێستاش کاریگەریی زۆری هەیە، هێشتاش پرسەکانی داگیرکاریی، چەوساندنەوە و هەژاریی کە لە خەمە سەرەکییەکانی بوون بە زیندوویی ماون و چارەسەر نەکراون، نەوەیەکی قانع دەڵێت: قانع، بەردەوام لەگەڵ خەمی گەل، هەژاران و جوتیاراندا بووە.
  • سەردەشت.. شکاندنی قەڵەمێک لە تاریکییدا 

    لە درەنگانێکی شەودا بۆ یەکەمجار زەنگی مەرگ لە ڕێی مۆبایلەکەیەوە لێدەدات، زەنگێک کە زۆر نابات لە دەرگای ماڵەکەشی دەدات و بۆ هەمیشە لەبەر چاوەکان ونیدەکات، بەڵام بۆ هەتا هەتایە لەناو مێژوودا دەیهێڵێتەوە و هەرکات باسی ئازادیی کرا، ئەو وەک چرایەک لەولاوە ڕۆشن دەبێت.
  • کرێکارانی هەرێم ئەمساڵ لەدۆخێکی سەختتردا ڕۆژی جیهانییان پیرۆز دەکەن 

    ئەمڕۆ ڕۆژی جیهانی کرێکارانە، جیاواز لە ساڵانی ڕابردووش سەرەڕای کێشەکانی دیکەیانبەهۆی کەرەنتینە و قەدەغەی هاتووچۆوەلە باشوری کوردستان،هەزاران کرێکار بێکاربوون،یان کارەکانیان لەدەستداوە و دەرکراون، کە گوزەرانی زۆرینەیان خراپە،کرێکاران و داکۆکیکارانیش لە مافەکانیان جەخت دەکەنەوە کە هێشتا لە باشور مافی کرێکاران نییە و بەشێک لە خاوەنکارەکانمامەڵەی دروست لەگەڵ کرێکاران ناکەن.
  • ١٧ ساڵە داوای دەرکردنی سوپای تورک دەکرێت بەڵام ... 

    دژی داگیرکارییەکانی دەوڵەتی تورک زۆرجار کەمپەین ئەنجامدراوە و زیاتر لە ملیۆنێک واژۆ کۆکراوەتەوە و داواکراوە کە بارەگاکانی دەوڵەتی تورک دابخرێن، پەرلەمانی هەرێمیش ساڵی ٢٠٠٣ لەسەر ئەو بابەتە بڕیارێکی دەرکرد، بەڵام داگیرکاریەکانی دەوڵەتی تورک بەرفراوانتر بوون و لەئێستادا ٣٠ بارەگای لە باشور هەیە و ٣٠ کیلۆمەتر هاتووەتە ناو خاکی باشور و ئێستاش بەنیازە پیلانەکەی لەسەر قەندیل جێبەجێی بکات.
  • هێشتا ڕووفاتی ١٨١ هەزار ئەنفالکراو لە بیابانەکانی عێراقدان 

    ٣٢ ساڵ بەسەر ئەنفالکردنی ١٨٢ هەزار ڕۆڵەی کورد-دا تێپەڕبوو، کە لە لایەن ڕژێمی بەعسەوە لەوکاتەدا ئەو هاوڵاتیانە ڕاگواستران بۆ بیابانەکانی ناوەڕاست و باشوری عێراق و لە ٣٠٠ گۆڕی بەکۆمەڵدا زیندەبەچاڵکران، تا ئێستا تەنها حەوت گۆڕی بەکۆمەڵ هەڵدراونەتەوە و ڕووفاتی ٧٥٥ کەس گەڕێندراوەتەوە بۆ هەرێمی کوردستان، بەو پێیەش هێشتا زیاتر لە ١٨١ هەزار ئەنفالکراو لە بیابانەکانی عێراقدان. 
  • ٤ی نیسان، لەدایکبوونی ژیان و سیستمێکی نوێ 

    لەدایکبوونی عەبدوڵا ئۆجالان، ڕێبەری گەلی کورد وەک لەدایکبوونەوەی گەلێک و سیستمێکی نوێ پێناسە دەکرێت، کە توانی دەنگ و ڕەنگە جیاوازەکان لەخۆیدا کۆبکاتەوە.
  • نەورۆز، سیمبوڵی بەرهەڵستکاریی و ناسنامەی نەتەوەی کورد 

    نەورۆز لەدژی زوڵم و ستەمکاریی بووەتە سیمبوڵی بەرهەڵستکاریی و بەرخۆدان و ئازادیی، دوای ٢٧٢٠ ساڵ نەورۆز لەسایەی بزووتنەوەی ئازادیخوازی گەلی کوردەوە لەسەر ناسنامەی بنەڕەتیی خۆی دەژێتەوە و دەبێتە هەوێنی یەکڕیزیی گەلان.
  • ئەزموونی هەرێمی کوردستان دوای ٢٩ ساڵ لە ڕاپەڕین 

    ٢٩ ساڵ پێش ئێستا خەڵکی باشوری کوردستان ڕاپەڕینیان ئەنجامدا و لەژێر داگیرکاریی و ستەمی ڕژێمی بەعس دەرچوو و حکومەتی خۆی پێکهێنا، ئەمەش بۆ تەواوی کورد بووە جێی شانازی، بەڵام دوای ڕاپەڕین لەبری پێشخستنی دەستکەوتەکان، شەڕی ناوخۆ هەڵگیرسا، ئەوەش بووە هۆی دروستبوونی قەیران و کۆچبەربوون و نەهامەتی.
  • گەلەکۆمە شوومەکەی ١٥ی شوبات و تێکۆشان لە بەرامبەریدا..٢ 

    پیلانگێڕی دژ بە فکری عەبدوڵا ئۆجالان، بەرخۆدانی کورد و تێکۆشانی بۆ ئازادیی بەشێوەیەکی بەربڵاوتر لە ناوچەکە و جیهاندا بڵاوکردەوە، ئەم بەرخۆدانە بۆ گەلانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەتایبەت بووە سەرچاوەی پێکەوە ژیان.
  • گەلەکۆمە شوومەکەی ١٥ی شوبات و تێکۆشان لە بەرامبەریدا..١ 

    هێزە هەژموونگەراکان بە پیلانگێڕییەکی نێودەوڵەتی ویستیان کۆتایی بە تێکۆشانی ئازادیی کوردستان بهێنن، کە ئۆجالان و پەکەکە پێشەنگایەتیی دەکەن، بەڵام بەرخۆدانی گەلی کورد ئەو پیلانانەی پوچەڵکردووە، دوای ٢١ساڵ بەردەوامبوونی گۆشەگیریی، ئێستا فکرەکانی ڕێبەری پەکەکە بووە بە هیوا و ئامانجی گەلانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئازادیخوازانی دونیا.
  • زنجیرە پیلانگێڕییەکان لەسەر سەرکردە و ڕێبەرەکانی کورد 

    مێژوویی جیهان دژی گەلی کورد پڕە لە داگیرکاریی و هێرش و گەلەکۆمەکردن، کوردیش لە زۆرینەیدا ئەگەرچی نابەرامبەریی هێز شکستی پێهێنابێت، بەڵام بەرخۆدانی بەواتای کردووە، نەیارانی کورد بە بەئامانجکردنی سەرکردەو ڕێبەرەکان توانیویانە کۆتایی بە شۆڕشەکان بهێنن، بەڵام ئۆجالان وێڕای ئەوەی ٢١ ساڵە لە زیندانەکاندایە و لە ژێر گۆشەگیرییەکی تونددایە، بەڵام ئەو بۆچوون و هەوڵانەی دوژمنانی کوردی پوچەڵکردەوە، بەوەی شۆڕش بەردەوامە و ئەویش لە زینداندا درێژە بە بەرخۆدان دەدات.
  • ئەو ژەنراڵە نازییەی سێ ملیۆن کەسی بە گازی سیانید خنکاند 

    لە فەرمانبەرێکی ئاسایی سوپای نازییەکانەوە بۆ گەورەترین تاوانباری جەنگ، رۆدوڵف فرانس هۆس، ئەو ژەنراڵە ئەڵمانیە بوو، کە دەستی سووربوو بە کوشتنی سێ ملیۆن مرۆڤ لەماوەی شەش ساڵدا.
  • ڕۆژنامەی ژیان قوتابخانەی ڕۆژنامەنووسی کوردی 

    ٩٤ ساڵ بەسەر دەرچوونی یەکەم ژمارەی ڕۆژنامەی ژیاندا تێدەپەڕیت، کە ٥٥٣ ژمارەی لێدەرچوو، ڕۆژنامەنووسان و شارەزایانی بواری میدیاش پێیان وایە هەرچەند زمانی ئەدەبی بەسەر ڕۆژنامەکەدا زاڵ بوو بەڵام قوتابخانەیەک بوو بۆ ڕۆژنامەنووسی کوردی.