هەرێم، ١٠٠ هەزار واژۆ دژی بەکارهێنانی چەکی قەدەغەکراو لە ڕۆژئاوا کۆدەکرێتەوە

 بەمەبەستی گەیاندنی بەڵگەکانی بەکارهێنانی چەکی قەدەغەکراو و ئەنجامدانی تاوانی جەنگ لەلایەن دەوڵەتی تورکیاوە دژی ڕۆژئاوای کوردستان بە دادگای لاهای، ١٠٠ هەزار واژۆ کۆدەکرێتەوە، لە ئەمڕۆوە کۆکردنەوەی واژۆکان دەستپێدەکات.


پێشنیوەڕۆی  ئەمڕۆ لە ناوەندی نوێنەرایەتی خۆبەڕێوەبەری ڕۆژئاوای کوردستان باکور و ڕۆژهەڵاتی سوریا، لە شاری سلێمانی،  لیژنەی دۆكیۆمێنتكردنی تاوانەكانی جینۆسایدكردنی میللەتی كورد بە هەماهەنگی نوێنەرایەتی ڕۆژئاوا، کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەنووسی بە مەبەستی ڕاگەیاندنی هەڵمەتی کۆکردنەوەی ١٠٠ هەزار واژۆ لە هەرێمی کوردستان ئەنجامداو لەو بارەیەوە بەیاننامەیەک خوێندرایەوە.

بەیاننامەکە بە زمانی کوردی لە لایەن محەمەد شیراز تاڵەبانی، سەرۆکی لیژنەی دۆكیۆمێنتكردنی تاوانەكانی جینۆسایدكردنی میللەتی كورد و بە زمانی عەرەبی لە لایەن سلاڤا دلبەر، نوێنەری خۆبەڕێوەبەری ڕۆژئاوای کوردستان باکور و ڕۆژهەڵاتی سوریا لە شاری سلێمانی، خوێندرانەوە.

لە بەیاننامەکەدا هاتبوو: پەیامیك ئاراستەی هەموو دادگا نێودەوڵەتیەكان، ئەنجومەنی ئاسایش، نەتەوە یەكگرتوەكان، ڕێكخراوەكانی قەدەغەكردنی چەكی كیمیایی، بایەلۆجی و ڕێكخراوە نێودەوڵەتیەكانی مافی مرۆڤ دەكەین كە بە ویژدانی مرۆڤانە كاردانەوەیان هەبێت بەرامبەر ئەو تاوانی جینۆسایدكردن و كۆمەڵكوژیەی بە بەكارهینانی چەك و بۆمبی قەدغەكراوی نێودەوڵەتی و ڕاگواستن و ئاوارەكردن و پاكتاوی نەژادی كە سوپای توركیا و چەتە هاوبەشەکانیان ئەنجامیانداوە بەرامبەر هاوڵاتیانی سڤیلی رۆژئاوای كورستان لە باكور وڕۆژهەڵاتی سوریا بە سەرجەم پێكهاتەكانی (كورد،عەرەب، ئاشوری و چەركەس) كە بە بەڵگەوە تاوانەکان تۆماركراوە، بە وێنە، ڕیكۆردی دەنگی و گرتەی ڤیدیۆیی لە بەرچاوی هەموو جیهان و مرۆڤایەتی کە بە دڕندەترین شێوە ئەنجامیان داوە.

لە درێژەی بەیاننامەکەدا هاتبوو: ئێمە داواكارین ئەم تاوانبارانە لە دادگا نێودەوڵەتیەكانی تاوان، جەنگ، جینوسایدكردن و پاكتاوی نەژادی دادگای بكرێن و بەپێی یاسا و ڕێسا نێودەوڵەتییەكان سزا بدرێن، ئەو تاوانانەی جەنگ و كۆمەڵكوژی بەبەكارهینانی چەك و بۆمبی قەدەغەكراوی نێودەوڵەتی كە لە شار و گوندەكانی (سەری كانی، گرێ‌ سپی، تەل تەمر و قامشلۆ) سوپای توركیا ئەنجامیانداوە کە بەو هۆیەشەوە زیاتر لە ٣٠ هاوڵاتی سڤیل بونەتە قوربانی وشەهید وبریندار بوون كە لە نیوانیاندا منداڵ هەیە.

هەر لە بەیاننامەکەدا جەخت لە سەر کارکردنی ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان بۆ ئەم پرسە کراوەتەوە کە: پێویستە هەموو ڕێكخراوە تایبەتەكانی قەدەغەكردنی چەكی كیمیایی و بایەلۆجی كاردانەوەیان هەبێت و لیكۆڵینەوە دەستپێكەن لە سەر ئەو بەڵگانەی دەیسەلمێنن كە سوپای توركیا چەکی قەدەغەكراوی نێودەوڵەتی بەكارهێناوە دژ بە هاوڵاتیانی سڤیل ومنداڵ.

لە کۆتایی بەیاننامەکەدا هاتبوو: ئێمە سەردانی مەیدانی ئەنجام دەدەین بۆ لای ئەو هاوڵاتیانەی بوونەتە قوربانی و برینداربوون، کە لە  ئەنجامی ئاوارەبوونیان ئێستا لە كامپی ئاوارەكانی شارەكانی هەرێمی كوردستانن، هەموو ئەمانە لەگەڵ کۆکردنەوەی واژۆکان دەكەین بە بەڵگە و واژۆکانیش لە دژی سوپای توركیا وەک سكاڵایەكی یاسایی ئامادە و پیشكەش دەکەین بە دادگای تاوانی نێودەوڵەتی (لاهای) و هەموو دادگا و ڕێكخراوە نێودەوڵەتییەكان ئاگادار دەکەینەوە تا تاوانباران دادگای بكرێن و سزا بدرێن بەپێی یاسا  و ڕێسا نێودەوڵەتیەكان، هەروەها قەرەبووی مەعنوی ومادی قوربانیان بكرێتەوە.

ک.س