بایک: پارتى له‌سه‌ر هێڵى ئه‌ردۆغان سیاسه‌ت ده‌کات


رۆژنیوز ــ گۆران پێنجوێنی

هاوسه‌رۆکى کۆما جڤاکێن کوردستان که‌جه‌که‌ رایده‌گه‌یه‌نێـت که‌ له‌رۆژئاواى کوردستان شۆڕشێکى گه‌وره‌ به‌ڕێوه‌ده‌چێت، له‌ گۆڕه‌پانى نێوده‌وڵه‌تیدا کرانه‌وه‌یه‌ک به‌ڕوویدا کراوه‌ته‌وه‌، پارتیش به‌مه‌ نیگه‌ران ده‌بێت و پێى قبوڵناکریت، بۆیه‌ دژایه‌تى شۆرشى رۆژئاوا ده‌کات، له‌لایه‌ک تورکیا ده‌یه‌وێت دژایه‌تى پێبکات، پارتى به‌ناوى باشووره‌وه‌ دژایه‌تى رۆژئاواده‌کات ، ئه‌مه‌ش به‌داواکارى تورکیایه‌ و رۆژئاواش ناکه‌وێته‌ خزمه‌تى ئه‌وانه‌وه‌ بۆیه‌ دژى ده‌وه‌ستێته‌وه‌ .

له‌چاوپێکه‌وتنێکى هاوبه‌شى رۆژنیوز و گۆڤارى (ئازادى کۆمه‌ڵگه‌)دا که‌ له‌باشوورى کوردستان چاپ و بلاوده‌کرێته‌وه‌ و ئه‌مرۆ گۆڤاره‌که‌ که‌وته‌ به‌ردیدى خوێنه‌رانى ،جه‌میل بایک هاوسه‌رۆکى کۆنسه‌ى به‌رێوه‌به‌رى کۆما جڤاکێن کوردستان که‌جه‌که‌، ئاماژه‌ به‌دۆخى رۆژهه‌ڵاتى ناوه‌راست و کوردستان ده‌کات، هه‌روه‌ها چه‌ندین خاڵى گرنگ ده‌خاته‌روو، هاوکات ره‌خنه‌ش له‌ پارتى دیموکراتى کوردستان ده‌گرێت که‌ به‌رده‌وام دژایه‌تى شۆرشى رۆژئاواى کوردستان و به‌رخۆدانى باکوور ده‌کات. بایک ده‌ڵێت:" کێن ئه‌وانه‌ ئاسته‌نگى بۆ شۆڕشى رۆژئاواى کوردستان دروست ده‌که‌ن، تورکیا و پارتى و داعشه‌ ئه‌گه‌رنا که‌سێکى ترنیه‌. مرۆڤ تێده‌گات له‌ تورکیا و داعش، به‌ڵام به‌ناوى کورد و له‌هه‌رێمێکى کوردستان ئه‌مه‌ نابێت، بۆیه‌ کورد ئه‌م سیاسه‌ته‌ به‌ڕاست نابینێت و زیان له‌ پارتیش ده‌دات، پێویسته‌ پارتیش رۆژێک زووتر ده‌ست له‌و سیاسه‌ته‌ به‌ربدات."

ده‌قى به‌شێکى زۆر له‌دیمانه‌که‌ : ــ

رۆژهه‌ڵاتى ناوه‌راست به‌ره‌و کوێده‌چێت، دۆزى کورد له‌و گێژاوه‌دا چۆن ده‌گا‌ به‌چاره‌سه‌ری؟

کوردستان بڕبڕه‌ى پشتى رۆژهه‌ڵاتى ناوه‌راسته‌، کاتێک ئێمه‌ ‌ده‌ڵێین رۆژهه‌ڵاتى ناوه‌راست واته‌ (تورکیا، سوریا، عێراق و ئێرانه‌)، کوردستانیش له‌ نێوان هه‌ر چوار ده‌وڵه‌تدا دابه‌ش بووه‌‌، که‌سێک بیه‌وێت ده‌سه‌ڵات له‌ رۆژهه‌ڵاتى ناوه‌راست به‌ده‌ست بخات، ئه‌وا ده‌بێ له‌ کوردستان حکوم بکات، ئه‌وکاته‌ ده‌توانێت له‌ کوردستان سه‌روه‌ربێت.

"ئامانجى ئاکه‌په‌ و ده‌وڵه‌تى تورکیا هێنانه‌دى دیموکراسى و چاره‌سه‌رى کێشه‌ى کورد نییه‌"

تێکدانى پرۆسه‌ى ئاشتى له‌ لایه‌ن ده‌وڵه‌تى تورک، به‌ ڕاى ئێوه‌ پرسى کورد له‌باکور به‌ره‌و کوێ ده‌چێت(هه‌ڵگرتنى پارێزبه‌ندى له‌سه‌ر په‌ڕله‌مانتاران، خۆبه‌رێوه‌به‌رى شاره‌کان، به‌رخودانى گه‌نجان و لاوانى کورد، قوڵبونه‌وه‌ى شه‌ڕ و ئاڵۆزییه‌کان)؟

ئامانجى ئاکه‌په‌ و ده‌وڵه‌تى تورکیا هێنانه‌دى دیموکراسى و چاره‌سه‌رى کێشه‌ى کورد نییه‌، به‌ڵکو هه‌وڵیانده‌دا چه‌ک به‌ په‌که‌که‌ دابنێن، وایان ده‌زانى ئه‌گه‌ر‌ په‌که‌که‌ چه‌ک دابنێت ئه‌وا ته‌واو ده‌بێت. چه‌کى ده‌ستى په‌که‌که‌ بۆ چاره‌سه‌رکردنى دۆزى کورد و دیموکراسى کردنى تورکیابووه‌، هه‌ر له‌وچوارچێوه‌یه‌‌شدا هه‌میشه‌ چه‌ک له‌شان ئه‌بێت‌ و تا کێشه‌ى کورد چاره‌سه‌ر‌نه‌بێت، په‌که‌که‌ ده‌ستبه‌ردارى چه‌ک نابێت. بێگومان په‌که‌که‌ چاره‌سه‌رکردنى کێشه‌ى کورد و دیموکراسى بوونى تورکیاى ده‌خسته‌ به‌رده‌میان، ئه‌وانیش بینیان که‌ناتوانن به‌و شێوه‌یه‌ ئه‌نجام وه‌ربگرن، هه‌روه‌ها ئه‌و سیاسه‌ته‌ى به‌ڕێوه‌شى ده‌به‌ن بۆ ئه‌وان ئه‌نجامى نییه‌ و په‌که‌که‌ى پێ گه‌وره‌ده‌بێت، له‌م چوارچێوه‌یه‌دا بڕیارى شه‌ڕیان دا، ویستیان به‌شه‌ڕ رێگا له‌پێشکه‌وتنى په‌که‌که‌ بگرن، ئه‌و کاره‌ش ئه‌ردۆغان سه‌رپه‌رشتیارى ده‌کرد و له‌ کۆبانێ خستیانه‌ پراکتیکه‌وه‌،‌ هه‌ربۆ ئه‌مه‌ش بوو ئه‌ردۆغان ده‌یووت؛ کوبانێ هاده‌که‌وێت، کوبانێ که‌وت!. سیاسه‌تى ئه‌وان له‌ناوبردنى شۆڕشى رۆژئاوابوو، چونکه‌ وا بیریان ده‌کرده‌وه‌ رۆژئاوا له‌ناوبچێت له‌ باکوریش بزووتنه‌وه‌ى کورد له‌ناوده‌چێت.

ئێمه‌ ده‌مانخواست کێشه‌ى کورد له‌چوارچێوه‌ى خۆبه‌ڕێوه‌به‌رى دیموکراتى له‌ ئه‌نقه‌ره‌ چاره‌سه‌ربکرێت، ئه‌ردۆغان چیکرد هه‌موو رێگاکانى داخست ‌بۆ ئه‌وه‌ى نه‌توانرێ کوردستان له‌چوارچێوه‌ى دیموکراتى بگاته‌ ئامانجه‌کانى، چونکه‌ ئێمه‌ گه‌یشتبوینه‌ ‌ئه‌وه‌ى دانوستاندن"مفاوه‌زات"‌ له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایانه‌‌ بکه‌ین. به‌ڵام ئه‌و هێرشى ده‌کرده‌ سه‌ر خۆبه‌رێوه‌به‌رییه‌کانى دیموکراتی، ئه‌وکاته‌ پێویست بوو به‌رگرى له‌خۆمان بکه‌ین، کاتێکیش پاراستنمان به‌بنه‌ما گرت ئه‌وان شه‌ڕیان گه‌وره‌ کرد تاکو خۆبه‌رێوه‌به‌رى دیموکراتى له‌ناوببه‌ن و ته‌سفیه‌یی ‌بکه‌ن. تا ئه‌وان له‌ تورکیا یه‌ک زمان و ئاڵاو نه‌ته‌وه‌ دروستبکه‌ن. چونکه‌ ئه‌وان ده‌ڵێن‌ کورد ناهێڵێت‌ ده‌وڵه‌ت - نه‌ته‌وه‌یی تورک پێکبێت، بۆ ئه‌مه‌ش پێویسته‌ کورد له‌ناوببردرێت، ئه‌و شه‌ڕه‌ى له‌ دژى کورد و په‌که‌که‌ی ئه‌نجامده‌ده‌ن بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌یه‌. ئێستا برینداره‌کان ده‌کوژن، مردوه‌کان ده‌سوتێنن، خه‌ڵکى به‌کۆچکردن ده‌ده‌ن، گۆڕستانه‌کان بۆمبارانده‌که‌ن، ته‌رمى مردوه‌کان به‌ دواى ئۆتۆمبێلدا راده‌کێشن ده‌ستدرێژى ده‌که‌نه‌ سه‌ر ژنه‌ کوژراوه‌کان، واتا ته‌نیا ده‌یانه‌وێت کاریگه‌رى له‌‌سه‌ر کوردان دروست بکه‌ن و بیانترسێنن تاکو له‌ناویان ببه‌ن.

"وه‌ک چۆن له‌مێژوودا دیکتاتۆره‌کان چیان به‌سه‌رهاتووه‌ ئه‌ردۆغانیش ئه‌وه‌ چاره‌نوسیه‌تی"

ئێوه‌ ‌هیواتان به‌چاره‌سه‌رى دیموکراتیانه‌ ماوه‌ له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌تى تورک ؟

ئێستا له‌ناو گه‌لى کوردا شتێک نه‌ماوه‌ به‌ناوى باوه‌ڕبوون به‌ده‌وڵه‌تى تورک‌، ئه‌مه‌ش باشه‌ و خراپ نییه‌، چونکه‌ تائه‌م ده‌وڵه‌ته‌ کورد قبوڵنه‌کات و قه‌واره‌ى کورد په‌سندنه‌کات، کورد ئه‌م ده‌وڵه‌ته‌ى قبوڵ نییه‌. کورد باوه‌ڕى به‌ گه‌لى تورکیا هه‌یه‌، کاتێکیش ده‌وڵه‌ت ره‌تده‌کاته‌وه‌ گه‌ل ره‌ت ناکاته‌وه‌ ئه‌مه‌ راستییه‌که‌، ئه‌گه‌ر به‌ گه‌لى تورکیا چاره‌سه‌رى پیشنه‌که‌وێت ئه‌وه‌ به‌ ده‌وڵه‌تى تورک ملکه‌چى چاره‌سه‌ر نابێت، چ‌ تورکیا چ پارته‌ سیاسیه‌کان گۆڕانکارییه‌کى زهنیان نییه‌،‌ ئه‌وان کورد به‌ نه‌بوون ده‌زانن، به‌بیستنى ناوى کورد خۆشحال نابن، دوژمنى کوردن، به‌تایبه‌ت ئاکه‌په‌،‌ به‌ته‌واوه‌تى دوژمنى کورده،‌ چاره‌سه‌رنه‌کردنى پرسى کورد به‌بنه‌ما وه‌رده‌گرن، بۆ ئه‌وه‌ى له‌وه‌زیاتر ته‌نگه‌تاونه‌بن،‌ له‌ په‌ڕله‌مانى تورکیا گۆڕانکاریان کرد، حکومه‌ت و په‌ڕله‌مانیان بۆ شه‌ڕێکى گه‌وره‌ ئاماده‌کرد، سه‌رجه‌م لایه‌نه‌کانیان به‌ره‌و شه‌ڕێکى گه‌وره‌ برد، تاکو ئامانجه‌که‌یان به‌دى بهێنن و کورد له‌ناوببه‌ن و بتوانن خۆیان بکه‌نه‌ سوڵتان، له‌م چوارچێوه‌یه‌‌شدا پرۆژه‌که‌یان به‌ڕێوه‌ده‌بن. وه‌ک چۆن له‌مێژوودا دیکتاتۆره‌کان چیان به‌سه‌رهاتووه‌ ئه‌ردۆغانیش ئه‌وه‌ چاره‌نوسیه‌تی، دیاره‌ ئه‌ردۆغان باش لێکۆڵینه‌وه‌ى له‌ مسته‌فا که‌مال، هیتله‌ر، سوڵتان عه‌بدول حه‌مید نه‌کردوه‌ و ‌ ئه‌نجامێکى باشیشى لێ ده‌رنه‌خستوون،‌ بۆیه‌ هه‌مان سیاسه‌تى ئه‌وان ئه‌نجام ده‌دات. له‌ناوبردنى که‌لتور، دیموگرافی، مرۆڤى کوردیان کردۆته‌ ئامانج، واته‌ هه‌مان ئه‌و سیاسه‌ته‌یه‌ که‌ مسته‌فا که‌مالیش ئه‌نجامى دا، ئه‌و کاره‌ش سه‌رکه‌وتو نابێت چونکه‌ پێشتر داود ئۆغلو هه‌رده‌یوت له‌ناویان ببه‌ن، له‌ناویان ببه‌ن، دوایش خۆى له‌ناوچوو، ئه‌مانیش هه‌رواده‌بن، راستییه‌کیش هه‌یه‌ له‌بیرنه‌که‌ین، ئه‌ردۆغان ته‌نها دوژمنى کوردانى باکور نییه،‌ به‌ڵکو دوژمنى کوردانى پارچه‌کانى تریشه‌‌، کاتێک داعش ئه‌وه‌نده‌ گه‌وره‌بوو و زوڵمى کرد له‌ مرۆڤایه‌تى له‌ پشتیه‌وه‌ ئه‌ردۆغان هه‌بووه‌ و هه‌یه‌،‌ ئه‌وه‌ى داعش ئه‌نجامى دا ئه‌مڕۆ ئه‌ردۆغان له‌ باکور به‌رده‌وامى پێده‌دات.

"کێشه‌ى سوریا له‌ سوریا چاره‌سه‌رده‌بێت"

شۆڕشى رۆژئاوا و پرۆژه‌ى باکوورى سوریاى فیدرال و ئازادى ره‌قه‌، ئه‌توانێت چۆن کاریگه‌رى له‌سه‌ر گۆڕانکارییه‌کان بکات؟

ئێستا ره‌قه‌ داعش به‌ناوه‌ندى خۆى ده‌زانێت، ره‌قه‌ ‌بکه‌وێت گورزێکى گه‌وره‌ له‌ داعش ده‌درێت، ئێستاش داعش وه‌ک سه‌ره‌تانیه‌، سه‌ره‌تا هه‌رکه‌س له‌ به‌ر داعش راى ده‌کرد، شه‌ڕى نه‌ده‌کرد و ده‌ترسا، چونکه‌ داعش به‌ تاکتیکێکى وه‌حشیانه‌ کارى ده‌کرد، سه‌رى مرۆڤه‌کا‌نى ده‌بڕى و لاشه‌یانى ده‌سوتاند، واتا کارگه‌لێکى پیسى ئه‌نجام ده‌دا. ئێستا له‌ دژى داعش په‌که‌که‌، یه‌په‌گه‌ وه‌ستاون و گورزى گه‌وره‌یان له‌داعشدا، ئه‌مه‌ش سه‌لمێنه‌رى ئه‌وه‌یه‌ که‌ مرۆڤ ده‌توانێت رووبه‌ڕووى داعش بوه‌ستێته‌وه‌، تادێت داعش لاوازده‌بێت و گورزى گه‌وره‌ى لێ ده‌که‌وێت. داعش له‌کۆبانێ گه‌وره‌ترین گورزى به‌رکه‌وت و له‌و کاته‌وه‌ به‌ به‌رده‌وامى گورزى به‌رده‌که‌وێت، تابڕوا گورزى گه‌وره‌تریشى لێده‌که‌وێت، هه‌ربۆیه‌ش داعش ته‌نگه‌تاوترده‌بێت، له‌ ره‌قه‌ش گورزى به‌رکه‌وێت ئه‌وکات کاریگه‌ریه‌کى گه‌وره‌ له‌سه‌ر ناوچه‌که‌ دروستده‌بێت‌، ئێستا کێشه‌ى سوریا له‌ سوریا چاره‌سه‌رده‌بێت، ئه‌ویش له‌سه‌ر سوریایه‌کى دیموکراتى چاره‌سه‌ر ده‌بێت، ئه‌وه‌ ده‌بێته‌ مۆدێلێک بۆ هه‌موو جیهان، سوریایه‌کى دیموکراتى له‌سه‌ر ئه‌و پرۆژه‌یه‌ ده‌توانێت پێشبکه‌وێت، سوریاى کۆن ته‌واو بوو، له‌سوریا ده‌وڵه‌تى ناوه‌ندى وه‌ک جاران نه‌ماوه‌، سوریایه‌کى نوێ دروستبووه‌، سوریاى نوێش له‌سه‌ر بنه‌ماى دیموکراتى پێشده‌که‌وێت، ئه‌وه‌ ده‌توانێت یه‌کێتى سوریا بپارێزێت، بۆ ئه‌وه‌ی سوریا بڵاونه‌بێت و پارچه‌پار‌چه‌ ‌نه‌بێت، ئه‌وه‌ش له‌سه‌ر مۆدێلى ئێستا له‌ باکورى سوریا هه‌یه‌، به‌ناوى فیدراسیۆنى دیموکراتى پێشده‌که‌وێت ده‌توانێت ببێته‌ چاره‌سه‌ری. پێشکه‌وتنى حکومه‌ت، په‌ڕله‌مان و هێزى پاراستن له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه‌یه‌‌ له‌ده‌ره‌وه‌ى ئه‌وه‌ سه‌رکه‌تن نییه‌.

"ده‌ڵێن تورکیا 200 ملیۆن دۆلارى داوه‌ته‌ پارتى تاکو ده‌روازه‌ى سێمالکا دابخات"

پارتى له‌به‌رچى له‌دژى شۆڕشى رۆژئاوا ده‌وه‌ستێته‌وه‌(سێمالکا، خه‌نده‌ق، پێشمه‌رگه‌ى رۆژئاوا )، دانانى هه‌موو جۆره‌ ئابڵۆقه‌یه‌ک ؟

پارتى و ئه‌ردۆغان هه‌مان ستراتیژى سیاسى به‌ڕێوه‌ده‌به‌ن. ئه‌ردۆغان دوژمنى کورده‌، نایه‌وێت کورد بگاته‌ ئه‌نجام، به‌ناوى کورد و کوردستان چى هه‌یه‌ ده‌یه‌وێت تێکى بدات، ئه‌وه‌ش به‌ئاشکرا ده‌یکات نه‌ک به‌نهێنی، پارتى دیموکراتى کوردستانیش له‌سه‌ر هێڵى ئه‌ردۆغان سیاسه‌ت ده‌کات، ئه‌ردۆغان تورکه‌ وه‌ک دوژمنێک نایه‌وێت کورد بگه‌نه‌ حه‌قى خۆیان، بۆیه‌ هاوکارى پارتى ده‌کات، ده‌یه‌وێت له‌ پ د ک/عێراق ئه‌نجامێک به‌ده‌ستبخات، چونکه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌وانه‌ رانه‌کێشێته‌ لاى خۆى، ناتوانن دژى کورد بگه‌نه‌ ئه‌نجام، سیاسه‌تى داگیرکه‌ران چییه‌؟ کورد له‌ دژى کورد ده‌خه‌نه‌ شه‌ڕه‌وه،‌ کورد به‌کورد ده‌ده‌نه‌ ‌کوشتن، دوایش بۆخۆى کورد ده‌کوژێت بۆ ئه‌وه‌ى بتوانێت بگاته‌ ئه‌نجام، ئه‌مه‌ش سیاسه‌تێکى کۆنى دوژمنانه. ئه‌گه‌ر هاوکارى پ د ک/عێراق نه‌که‌ن ناتوانن دژى کورد شه‌ڕبکه‌ن، له‌ گۆره‌پانى نێوده‌وڵه‌تیشدا ناتوانن باوه‌ڕیان پێبکه‌ن، ناتوانن بڵێن کورد له‌گه‌ڵ ئێمه‌یه. بۆ ئه‌وه‌ى بڵێت شه‌ڕى دوژمن ده‌که‌ین، پێویسته‌ هه‌ندێک کورد له‌گه‌ڵ ئه‌وان بێت، له‌گه‌ڵ ئه‌وان له‌ دژى کورد شه‌ڕبکه‌ن. ئه‌وکات ده‌توانن هه‌ندیک که‌س هه‌ڵبخه‌ڵه‌تێنن، سیاسه‌تیان له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه‌یه‌. پ د ک/ عێراقیش ده‌ڵێت؛ ئه‌که‌په‌ بۆ کوردان باشه‌! شتێکیش ئه‌ردۆغان له‌سه‌ر کوردان ده‌یکات له‌به‌رچاوه‌ و ده‌بینرێت، له‌باشوور و رۆژئاوا و باکووریش کێشه‌ى عێراق و سوریا ئه‌ردۆغانه‌ و ئه‌مه‌ش هه‌موو که‌س ده‌زانێت. چۆن ئه‌ردۆغان بۆ کوردان باش ده‌بێت، ئه‌و سیاسه‌ته‌ى ئه‌ردۆغان که‌به‌ڕێوه‌ى ده‌بات چۆن ده‌که‌وێته‌ خزمه‌تى کوردان، که‌سێکى خاوه‌ن ویژدان بێت ده‌توانێت ئه‌م کارانه‌ بکات؟؟ ، ئه‌مه‌ کێ ده‌یه‌وێت؟ ئه‌ردۆغان ده‌یه‌وێت، ئه‌مانه‌ ناکه‌ونه‌ خزمه‌ت کورده‌وه،‌ کورد هیچ کات ئه‌مه‌ى قبوڵنییه‌ و دژییه‌تى و گه‌وره‌ترین زیانیش له‌ کورد ده‌دات، "ده‌ڵێن تورکیا 200 ملیۆن دۆلارى داوه‌ته‌ پارتى دیموکراتى کوردستان تاکو ده‌روازه‌ى سێمالکا دابخات"، ئێمه‌ نازانین چه‌ند راسته‌، به‌ڵام ده‌وترێت، بۆ نمونه‌ خه‌نده‌ق له‌ نێوان باشوور و رۆژئاوادا له‌سه‌ر ده‌مى سه‌دامدا نه‌بوو که‌ دوژمنێکى سه‌رسه‌ختى کوردبوو، به‌ڵام ئێستا به‌ناوى کورد ئه‌و خه‌نده‌قانه‌ لێده‌درێت ئامانجیش ته‌نیا بڕینى په‌یوه‌ندییه‌کانى باکوور و باشووره‌، داگیرکه‌ران کوردستان پارچه‌ده‌که‌ن و ده‌یانه‌وێت په‌یوه‌ندى کوردان خراپبکه‌ن، ئه‌مڕۆ کوردان سیاسه‌تێک له‌ رۆژهه‌ڵاتى ناوه‌راست به‌ڕێوه‌ده‌به‌ن ئه‌و خه‌نده‌قانه‌ وه‌لاده‌نێن و یه‌کێتیه‌کى نه‌ته‌وه‌یى له‌ ئارادایه‌، ئه‌مڕۆ کێیه‌ له‌سه‌ر ئه‌و خه‌نده‌قانه‌ پێداگرى ده‌کات، ده‌وڵه‌تى داگیرکه‌ر و ئه‌وه‌ى تریش پ د ک/ عێراقه‌، ئه‌و سیاسه‌ته‌ ناکه‌وێته‌ خزمه‌تى کورده‌وه‌، کێن ئه‌وانه‌ ئاسته‌نگى بۆ شۆڕشى رۆژئاواى کوردستان دروست ده‌که‌ن، تورکیا و پارتى و داعشه‌ ئه‌گه‌رنا که‌سێکى ترنیه‌. مرۆڤ تێده‌گات له‌ تورکیا و داعش، به‌ڵام به‌ناوى کورد و له‌هه‌رێمێکى کوردستان ئه‌مه‌ نابێت، بۆیه‌ کورد ئه‌م سیاسه‌ته‌ به‌ڕاست نابینێت و زیان له‌ پارتیش ده‌دات، پێویسته‌ پارتیش رۆژێک زووتر ده‌ست له‌و سیاسه‌ته‌ به‌ربدات. ئێستاش فرۆکه‌ جه‌نگییه‌کانى تورک هه‌ر رۆژ سنوره‌کانى باشوور بۆردومان ده‌که‌ن ، تائێستاشى له‌گه‌ڵ بێت پارتى لێدوانێکى شه‌ڕمه‌زارکردنى نه‌داوه‌، له‌باکوور رۆژانه‌ به‌ده‌یان ماڵ ده‌روخێنرێت، خه‌ڵکى به‌گوله‌ى سه‌ربازانى تورک ده‌کوژرێن و خه‌ڵک کۆچبه‌رده‌بێت، به‌ڵام پارتى لێدوانێکى نه‌داوه‌، ئه‌گه‌ر هه‌بێتیش هه‌مووى ده‌ڵێت ئه‌ردۆغان بۆ کوردان زۆر باشه‌.

"پارتى به‌ناوى باشووره‌وه‌ دژایه‌تى رۆژئاواده‌کات"

کرانه‌وه‌یه‌کى نێوده‌وڵه‌تى به‌ڕووى شۆڕشى رۆژئاوا هه‌یه‌ و دواین نوێنه‌رایه‌تیشى له‌ واشنتۆن ده‌کرێته‌وه‌، هۆى چییه‌ ده‌وڵه‌تى تورک و پ د ک/ عێراق دژى شۆڕشى رۆژئاوان؟

شۆڕشى رۆژئاوا شۆڕشێکى گه‌وره‌یه‌، نه‌ک ته‌نیا بۆ رۆژئاوایه‌ ئه‌و شۆڕشه‌ بۆ ته‌واوى کوردستانه،‌ بۆته‌واوى گه‌لانى رۆژهه‌ڵاتى ناوه‌راسته،‌ بۆ ته‌واوى مرۆڤایه‌تییه‌. ئه‌و شۆڕشه‌ له‌دژى داعش شه‌ڕده‌کات که‌ داعش بۆسه‌ر مرۆڤایه‌تى مه‌ترسیه‌کى گه‌وره‌یه‌، چونکه‌ دوژمنى مرۆڤه‌، دوژمنى ژن و منداڵ‌، که‌لتور‌، مه‌زهه‌به‌ جیاوازه‌کانه‌، کێ له‌خزمه‌تیاندا نه‌بێت ئه‌وان دوژمنى ئه‌ون، واتا بۆته‌ به‌ڵایه‌ک به‌سه‌ر مرۆڤایه‌تییه‌وه‌، ده‌ى ئێستا رۆژئاوا له‌دژى ئه‌وه‌ راده‌وه‌ستێت، گورزى گه‌وره‌یان لێده‌ده‌ن، دیموکراسى له‌ رۆژهه‌ڵاتى ناوه‌راست پێشده‌خه‌ن، دیموکراسیبوونى رۆژئاوا کاریگه‌رى له‌سه‌ر جیهان هه‌یه‌، که‌ده‌توانێت له‌ شۆڕشى فه‌ره‌نسا و روسیا زیاتر ئه‌نجامى هه‌بێت، چونکه‌ رۆژهه‌ڵاتى ناوه‌راست ناوه‌ندى جیهانه‌، واته‌ ئه‌گه‌ر گۆڕانکارییه‌ک دروست بێت به‌ باش یانیش به‌خراپ له‌سه‌ر جیهان کاردانه‌وه‌ى ده‌بێت، نه‌ک ته‌نها وه‌ک شۆڕشى فه‌ره‌نسا و روسیا کاریگه‌رى له‌سه‌رناوچه‌یه‌ک ده‌بێت، بۆیه‌ دوژمنان که‌ده‌بینن له‌گه‌ڵ ئامانجى ئه‌وان نییه‌ ئه‌و شۆڕشه‌، بۆیه‌ به‌رانبه‌رى ده‌وه‌ستنه‌وه‌. تورکیاش دیاره‌ که‌ دوژمنى کورده.‌ ده‌یه‌وێت به‌ناوى کورد کوردستان تێکبدات، بۆیه‌ ده‌بینێت له‌ رۆژئاوا ئه‌وشۆڕشه‌ سه‌ربکه‌وێت ئه‌وه‌ ئیدى ئه‌و ناتوانێت له‌ باکوور کۆمه‌ڵکوژى و له‌ناوبردنى کوردان بکات، یان ئه‌وه‌یه‌ ده‌بێت ستاتۆى کوردان ده‌بێت قبوڵبکه‌ن، که‌نایانه‌وێت ئه‌وه‌بکه‌ن، بۆیه‌ به‌ناچارى ده‌بێت له‌دژیان بوه‌ستنه‌وه‌. سه‌رکه‌وتنى شۆڕشى رۆژئاوا سوریا ده‌که‌وێته‌ خزمه‌تى کورده‌وه‌، عێراق ده‌که‌وێته‌ خزمه‌تى کورده‌وه،‌ هه‌ربۆیه‌ ئه‌وان ئه‌وه‌یان ناوێت، چونکه‌ به‌رنامه‌ى ئه‌وان هه‌مووى تێکده‌چێت ئه‌ردۆغان ده‌یه‌وێت ببێته‌ سوڵتان وه‌ک عوسمانیه‌کان له‌ رۆژهه‌ڵاتى ناوه‌راست، رۆژئاوا سیاسه‌تى ئه‌وانى تێکدا، سیاسه‌تیان مایه‌ پووچ بوو، پ د ک/ عێراقیش ده‌یه‌وێت هه‌موو شت له‌به‌رژه‌وه‌ندى خۆیبێت و له‌ده‌ره‌وه‌ى ئه‌وان که‌س نه‌بێت، له‌گۆڕه‌پانى نێوده‌وڵه‌تیشدا ته‌نیا ئه‌و هه‌بێت، له‌ده‌ره‌وه‌ى بزووتنه‌وه‌ى ئه‌وان که‌س پێشنه‌که‌وێت، ئیستاش له‌رۆژئاواى کوردستان شۆڕشێکى گه‌وره‌ به‌ڕێوه‌ده‌چێت له‌ گۆڕه‌پانى نێوده‌وڵه‌تیدا کرانه‌وه‌یه‌ک به‌ڕوویاندا کراوه‌ته‌وه‌، پارتیش به‌مه‌ نیگه‌ران ده‌بێت و پێى قبوڵناکریت، بۆیه‌ رووبه‌ڕووى شۆڕشى رۆژئاوا راده‌وه‌ستێت، له‌لایه‌ک تورکیا ده‌یه‌وێت دژایه‌تى پێبکات، له‌ باشووریش ده‌بینن لایه‌نه‌ ‌سیاسیه‌کان له‌گه‌ڵ ئه‌وشۆڕشه‌ن که‌ ئه‌وه‌ خزمه‌ت به‌ته‌واوى کوردستان ده‌کات، به‌ڵام پارتى به‌ناوى باشووره‌وه‌ دژایه‌تى رۆژئاواده‌کات ، ئه‌مه‌ش به‌داواکارى تورکیایه‌ و رۆژئاواش ناکه‌وێته‌ خزمه‌تى ئه‌وانه‌وه‌ بۆیه‌ دژى ده‌وه‌ستێته‌وه‌.

"پارتى ده‌ڵێت؛ ئه‌گه‌ر ناشتوانن په‌که‌که‌ ده‌ربکه‌ن ئه‌وه‌ ئێمه‌‌ به‌ هاوکارى تورکیا به‌شه‌ڕ ده‌ریان ده‌که‌ین"

رۆڵى قاره‌مانانه‌ى گه‌ریلا له‌ پاراستن و ئازادکردنى شه‌نگال و جڤاکى ئێزیدی، چۆن ده‌بینن؟

ئێستا ده‌زانرێت کاتێک داعش هێرشى کرده‌ سه‌ر شه‌نگال، له‌ شه‌نگال حکومه‌تى هه‌رێم هه‌ڵات، سه‌ره‌ڕاى هه‌بوونى هیزێکى زۆر له‌ ناوچه‌که‌، ئه‌گه‌ر شه‌ڕیان بکردایه‌ ده‌یانتوانى شه‌نگالیان بپاراستایه‌، به‌ڵام شه‌ڕیان نه‌کرد بۆیه‌ نه‌یان ‌پاراست، هه‌مانکات داعش له‌ شه‌نگال کۆمه‌ڵکوژییه‌کى زۆرى ئه‌نجامدا له‌ کوشتن و بڕین و به‌تاڵانبردن و فرۆشتنى ژنانیان ئه‌نجامدا. گه‌ریلا به‌ئه‌رکى خۆى هه‌ڵسا، له‌چ کاتێکدا موداخه‌له‌یانکرد، کاتێک‌ پێشمه‌رگه‌کانى ئه‌و ناوچه‌یه‌ پارێزگاریان نه‌کرد و هه‌ڵاتن و داعش که‌وته‌ ناوچه‌که‌وه‌، ئێزیدییه‌کان رووبه‌ڕووى ژینۆساید بوونه‌وه‌‌، له‌و هه‌لومه‌رجه‌دا گه‌ریلا چووه‌ شه‌نگال، به‌چوونیشیان مردنى خۆیان خسته‌ به‌رچاویان و به‌رگریان کرد له‌ ئێزیدى و شه‌نگال، چونکه‌ له‌وێ کێشه‌ى کورد له‌ ئارادابوو، مرۆڤایه‌تى نه‌یده‌توانى ژیان بکات، پێویست بوو رێگرى له‌ داعش بکرابایه‌‌، چوونى گه‌ریلاش له‌و چوارچێوه‌یه‌‌دابوو که‌که‌س نه‌بوو بۆ پاراستنى شه‌نگال، له‌وێ حکومه‌ت و پێشمه‌رگه‌ نه‌بوو، ئه‌گه‌ر حکومه‌ت و پێشمه‌رگه‌ له‌وى هه‌بوایه‌ دواتر گه‌ریلا بچوایه‌ موکینه‌ بوترایه‌ گه‌ریلا هات حکومه‌ت و پێشمه‌رگه‌ى له‌وێ ده‌رکرد، گه‌ریلا نه‌یانهێشت داعش له‌ شه‌نگال کۆمه‌ڵکوژى و وێرانکارى به‌ته‌واوه‌تى ئه‌نجام بدات، جڤاکى ئێزیدى پاراست شه‌نگالیان پاراست، کاتێکیش گه‌ریلا ئه‌و ئه‌رکه‌ مێژوویه‌یى ئه‌نجامدا هه‌رکه‌س تووشى شۆک بوو، نه‌ک له‌کوردستان به‌ڵکو له‌ته‌واوى جیهان، لێره‌دا راستینه‌ى په‌که‌که‌ ده‌رکه‌وت به‌رچاوان، راستینه‌ى پارتى دیموکراتى کوردستانیش دیاربوو بۆ شه‌نگال و بۆ ئێزیدیان و کوردان، بۆیه‌ ئه‌و قسانه‌ى پیشتر ده‌وڵه‌تى تورکى فاشیست و هه‌ندێک وڵاتانى ناو ناتۆ ده‌یانکرد ئیدى له‌ شه‌نگال ئه‌و قسانه‌ کۆتاییان پێهات، چونکه‌ راستییه‌که‌ ئاشکرابوو، هه‌رکه‌س ده‌یووت په‌که‌که‌ بزووتنه‌وه‌یه‌کى مرۆڤایه‌تییه‌، بزووتنه‌وه‌یه‌کى ئازادى و ئه‌خلاقییه‌، په‌که‌که‌ وڵات ده‌پارێزێت گه‌لان ده‌پارێزێت، چه‌نده‌ جیاوازه‌کان ده‌پارێزێت نرخى مرۆڤایه‌تى ده‌پارێزێت، بۆئه‌مانه‌ مردنى خۆیان ده‌خه‌نه‌ پێش چاویان، بۆیه‌ ئه‌و قسانه‌ى له‌پێشتر ده‌کران ئێستا گۆڕانکارى به‌سه‌رداهاتووه‌ و په‌که‌که‌ رێزى زیاتر بووه‌، ئێستا ئه‌وه‌ى شه‌نگال و ئێزیدى پاراستوه‌ په‌که‌که‌یه‌ و کورد و جیهانیش ئه‌وه‌ ده‌زانێت .ئه‌مه‌ راستییه‌که‌‌ ئێزیدیه‌کانیش ده‌زانن، ئێستاش پارتى بانگه‌وازى ده‌کات و ده‌ڵێت؛ یان ئێمه‌‌ یان په‌که‌که‌، یان ئێمه‌‌ ده‌رکه‌وین یان په‌که‌که،‌ ئه‌گه‌ر ناشتوانن په‌که‌که‌ ده‌ربکه‌ن ئه‌وه‌ ئێمه‌‌ به‌ هاوکارى تورکیا به‌شه‌ڕ ده‌ریان ده‌که‌ین، ئه‌وه‌ش ته‌نیا بۆئه‌وه‌یه‌ شه‌ڕێک له‌ناوچه‌که‌ ئه‌نجام بده‌ن، پێویسته‌‌ کورد ئه‌مه‌ باش بزانێت، ئه‌مه‌ ناکه‌وێته‌ خزمه‌تى شه‌نگال و ئێزیدییه‌کان، به‌مه‌ کێشه‌ى باشوور گه‌وره‌‌تر ده‌بێت، ئه‌مڕۆ بۆ کوردان ده‌رفه‌تێکى مێژووى ده‌رکه‌وتووه‌ که‌ کورد بتوانێت به‌سه‌رکه‌وتن ژیان بکات و ببێته‌ گه‌لێکى پێشه‌نگ، ئه‌گه‌ر مه‌ترسیه‌کیش هه‌بێت بتوانێت چاره‌سه‌رى بکات. کێشه‌ى کورد کێشه‌یه‌کى مرۆڤایه‌تییه‌ ده‌بێ نه‌یکه‌ینه‌ قوربانى بیرى حیزبایه‌تى ته‌سک. بۆئه‌وه‌ى له‌ شه‌نگال ناکۆکى دروست بکه‌ن چوون هه‌ندێک ئێزیدیان به‌ پاره‌ هه‌ڵخه‌ڵه‌تاند. ئێمه‌ جارێکیتر نامانه‌وێت ئێزیدى پارچه‌ببن و باشوور پارچه‌ببێت، له‌ناوباشووردا دوژمنایه‌تى دروستبێت، ده‌مانه‌وێت یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یى و سیاسه‌تى نه‌ته‌وه‌یى درو‌ست بێت. له‌ کوردستاندا هه‌رکه‌سێک ده‌توانێت سیاسه‌ت بکات و خزمه‌ت بکات، کێ خزمه‌تى باشترى کرد گه‌ل ده‌توانێت له‌گه‌ڵ ئه‌وبێت. کێشه‌ى حیزبایه‌تیش به‌و شێوه‌یه‌ چاره‌سه‌ر ده‌کریت.نه‌ک به‌شه‌ڕ و هێنانى هێزى ده‌ره‌کى و داگیرکه‌ر.

قه‌یران و ئاڵۆزییه‌کى زۆر روى کردۆته‌ باشوورى کوردستان رۆڵى ئێوه‌ ‌بۆ چاره‌سه‌رى قه‌یرانه‌کان چییه‌؟

راسته‌ ئێستا له‌ عێراق و باشوورى کوردستان کێشه‌ى گه‌وره‌هه‌یه،‌ تا ده‌چێت گه‌وره‌تریش ده‌بێت، سیسته‌م به‌ڕێوه‌ناچێت، ئه‌مه‌ش واى کردوه‌ له‌سه‌ر گه‌لى عێراق و گه‌لى باشوور بێ هیواییه‌ک دروستبووه، هه‌ندێکیش له‌وانه‌ رووى خۆیان کردۆته‌‌ ده‌ره‌وه‌ و چاره‌سه‌رى خۆیان له‌ چوونه‌ ده‌ره‌وه‌ى وڵاتدا ده‌بیننه‌وه‌، چونکه‌ نایانه‌وێت له‌و ئاڵۆزییه‌دا ژیان بکه‌ن، له‌ناو ئه‌م هه‌موو کێش و دوژمنایه‌تیدا بژن، بۆیه‌ له‌م کێشانه‌دا راده‌که‌ن چاره‌سه‌رى له‌ ده‌ره‌وه‌ ده‌بینه‌وه‌‌، هه‌ندێکیشیان له‌ناو ئه‌م کێشانه‌دا کێشه‌کان گه‌وره‌ده‌که‌نه‌وه‌و‌ شه‌ڕئه‌نجام ده‌ده‌ن ئه‌مانه‌ هه‌مووى هه‌ڵه‌ن، ئه‌مانه‌ کێشه‌کان گه‌وره‌ ده‌که‌ن نه‌ک چاره‌سه‌ر، پێویسته‌ مرۆڤ وڵاتى خۆى جێنه‌هێڵێت، له‌ شارو گوندى خۆى نه‌ڕوات. سیسته‌مێکى دیموکراتی ده‌توانێت کێشه‌ى عێراق و کێشه‌کانى باشوور چاره‌بکات، له‌ده‌ره‌وه‌ى ئه‌وه‌ هیچ رێگا چاره‌یه‌کیتر ناده‌توانێت نه‌ کێشه‌ى عێراق نه‌ باشوور چاره‌سه‌ر بکات، پێویسته‌ باوه‌ڕیان به‌سیاسه‌تى ده‌ره‌وه‌ نه‌بێت، له‌سه‌ر هێز و تواناى خۆت تێکۆشان بکه‌ن.

"رێکه‌وتنى یه‌کێتى و گۆڕان باشه‌ ئه‌گه‌ر هه‌موو کورد له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه‌‌ رێکبکه‌ون ئه‌وه‌ کارێکى باشه‌"

ئێوه‌چۆن ده‌ڕواننه‌ رێکه‌وتنى گۆڕان و یه‌کێتی، پێتان وایه‌ ئه‌م رێکه‌وتنه‌ چۆن سه‌رکه‌وتو ده‌بێت؟

رێکه‌وتنى یه‌کێتى و گۆڕان باشه‌ ئه‌گه‌ر هه‌موو کورد له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه‌‌ رێکبکه‌ون ئه‌وه‌ کارێکى باشه‌ و ده‌که‌وێته‌ خزمه‌تى کورده‌وه،‌ ئه‌و رۆڵه‌ى مێژوو به‌کوردى سپاردوه‌، کورد ده‌توانێت بۆ خۆى و گه‌لانى ناوچه‌که‌ ده‌سته‌به‌رى بکات، مه‌ترسیش هه‌یه‌ و ده‌رفه‌تێکى مێژوویش هه‌یه،‌ ئه‌ویش پێویستى به‌یه‌کێتى کوردان هه‌یه‌ له‌ نێوان خۆیاندا. پێویسته‌ یه‌کێتییه‌کى نه‌ته‌وه‌ییانه‌و یه‌کێتییه‌کى دیموکراتیانه‌ به‌ره‌و پێشه‌وه‌ بچێت. کورد ئه‌وکاته‌ ده‌توانێت مه‌ترسى که‌م بکاته‌وه‌و ده‌رفه‌تى سه‌رکه‌وتنى گه‌وره‌ به‌ده‌ستبێنێت بۆخۆى و بۆ مرۆڤایه‌تی، پێویسته‌ که‌س له‌یه‌کێتى کوردان نیگه‌ران نه‌بێت، داگیرکه‌ران ده‌توانن نیگه‌ران بن یان که‌سێک دوژمنى کورده‌ ده‌توانێت نیگه‌ران ببێت، به‌ڵام کورد نابێ له‌ یه‌کێتى کوردان نیگه‌ران بێت، به‌ڵکو که‌یفخۆشده‌بێت. ده‌بێ ره‌نگه‌ لاوازى هه‌بێ، ره‌نگه‌‌ هه‌ندێک کێشه‌ش هه‌بێت، ئه‌وانه‌ نابێته‌ هۆکار بۆ تێکدانى یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یی، به‌پێشخستنى یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یى ئه‌و کێشانه‌ چاره‌سه‌رده‌بێت، داواکارى گه‌لى کوردیش ئه‌وه‌یه‌، ئه‌وه‌ خزمه‌تى کورد ده‌کات، رێکه‌وتنى یه‌کێتى و گۆڕانیش باشه‌، بۆخۆیان و باشوور و چاره‌سه‌رکردنى کێشه‌ى کوردیش باشه،‌ خزمه‌تى یه‌کێتى کورد ده‌کات، ره‌نگه‌ له‌ رێکه‌وتنى یه‌کێتى و گۆڕاندا هه‌ندێک کێشه‌ هه‌بێت، به‌باوه‌ڕى من ئه‌گه‌ر هه‌وڵى بۆ بده‌ن ده‌توانن چاره‌سه‌ریشى بکه‌ن، نه‌ک ته‌نیا پێویسته‌ له‌ نێوان ئه‌واندا رێکه‌وتن هه‌بێت، به‌ڵکو پێویسته‌ سه‌رجه‌م لایه‌نه‌ سیاسیه‌کانى باشوورى کوردستان رێکبکه‌ون، پێویسته‌ رێکه‌وتنێکى نه‌ته‌وه‌یى له‌ باشوورى کورستان بێته‌ ئاراوه،‌ له‌سه‌ر بنه‌ماى دیموکراتى بوون بێت، چونکه‌ له‌و رێگه‌یه‌وه‌ خزمه‌ت ده‌کات و چاره‌سه‌رى ده‌کات، له‌سه‌ر ناوه‌ڕۆکى دیموکراتى ئازادى ئه‌و ڕێکه‌تنه‌ ئه‌نجام نه‌درێت، ئه‌و ڕێکه‌وتنه‌ خزمه‌ت ناکات، ئه‌وکات‌ بۆخۆى هه‌ندێک کێشه‌ دروست ده‌کات، له‌ باشوورى کوردستان پێویسته‌ ئه‌وه‌ پێشبکه‌وێت، له‌نێوان باشوور و به‌شه‌کانى تریش پێویسته‌ پێشبخریت، ئه‌وکاته‌ له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه‌‌ ده‌گه‌ینه‌ کۆنگره‌یه‌کى نه‌ته‌وه‌یی و هێزێکى سه‌ربازى کورد له‌ژێر فه‌رمانداریه‌تێکدا ببێته‌ یه‌ک و بکه‌وێته‌ خزمه‌تى هه‌موو به‌شه‌کانه‌وه،‌ هه‌روه‌ها دیبلۆماسیه‌تى کورد له‌ژێر چه‌ترێکدا ببێته‌ یه‌ک و بکه‌وێته‌ خزمه‌تى به‌شه‌کانى تریشه‌وه،‌ ئیداره‌یه‌کى کوردى دروستببێت، ئه‌ویش بکه‌وێته‌ خزمه‌تى به‌شه‌کانى تره‌وه‌. که‌واته‌ ئه‌مڕۆ رۆژهه‌ڵاتى ناوه‌راست و کورد به‌هه‌لومه‌رجێک ده‌ربازده‌بن ئه‌مه‌ ‌داواده‌کات، نه‌ک پارچه‌بوون و دوژمنایه‌تى و شه‌ڕ، یه‌کێتى کورد و گه‌لانى ترى ناوچه‌که‌ له‌ کوردستانى ده‌یه‌وێت، به‌م شێوه‌یه‌ کێشه‌ى کورد چاره‌سه‌رده‌بێت، به‌م شێوه‌یه‌ کێشه‌کانى عێراق و باشوور، باشوور و به‌شه‌کانى ترى کوردستان چاره‌سه‌ر ده‌بێت.

"له‌کوێ گه‌لى کورد پێویستییه‌کى هه‌بێت په‌که‌که‌ له‌وێیه"

هێڵى سێیه‌مینى په‌که‌که‌ بۆ چاره‌سه‌رکردنى پرسى کورد و یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یى ده‌توانێت چۆن رۆڵببینێت؟

په‌که‌که‌ له‌خزمه‌تى گه‌لى کوردایه‌ له‌هه‌موو به‌شه‌کاندا، په‌که‌که‌ ته‌نیا بزووتنه‌وه‌ى به‌شێک نییه‌ و بۆته‌واوى به‌شه‌کانى تره‌ و له‌خزمه‌تى گه‌لى کورده‌، له‌کوێ گه‌لى کورد پێویستییه‌کى هه‌بێت په‌که‌که‌ له‌وێیه،‌ ئه‌مه‌شى له‌ پراکتیکى خۆیدا پێکهێناوه،‌ هه‌موو که‌س ئه‌مه‌ ده‌بینێت، بۆیه‌ گه‌لى باشوور هیواى‌ به‌ په‌که‌که‌ زیاد ده‌بێت، چونکه‌ په‌که‌که‌ سه‌لماندویه‌تى که‌ ته‌نیا بزووتنه‌وه‌ى به‌شێکى کوردستان نییه‌، ئێمه‌ هیوادارین هه‌موو پارته‌کانى تریش وابن، نه‌ک ته‌نیا بۆ خۆیان بن و بۆ به‌شێک بن، به‌ڵکو بۆ ته‌واوى کوردستان و ته‌واوى مرۆڤایه‌تى بن ، له‌باشوور چه‌ندین ده‌ستکه‌وتى گه‌لى کورد هه‌یه‌ و ئه‌و ده‌سکه‌وتانه‌ په‌که‌که‌ پارێزگارى لێده‌کات و ئێستاش ده‌ى پارێزێت، تاکو په‌که‌که‌ش هه‌بێت رێگه‌نادات ئه‌و ده‌ستکه‌وتانه‌ش لاوازببن و له‌ناوبچن، کێ بیه‌وێت لاوازى بکات و له‌ناوى ببات ئێمه‌ رووبه‌ڕووى ده‌بینه‌وه‌، کاتێک داعش هێرشى کرده‌ ده‌سکه‌وتى گه‌لى باشوور که‌وته‌ مه‌ترسییه‌‌وه‌ حکومه‌ت و په‌رله‌مان که‌وته‌ ژێر هه‌ڕه‌شه‌،‌ په‌که‌که‌ گه‌ریلاى نارد و رێگه‌ى نه‌داو نه‌یهێشت ده‌ستکه‌وته‌کانى باشور له‌ناوبچن، ئه‌وه‌ پاراستنى باشوور و ده‌سکه‌وتى باشوور بوو، ئێستاش مه‌ترسیه‌ک هه‌بێت دووباره‌ په‌که‌که‌ هه‌مان شت ده‌کات، په‌که‌که‌ ده‌یه‌وێت ئه‌و کێشه‌ى ئێستا له‌نێوان حیزبه‌کاندا هه‌یه‌ چاره‌سه‌ر بکات و نه‌یهێڵێت ، موڵکى حیزبه‌کان نابێ هه‌بێت، موڵک موڵکى گه‌لى کورده‌ وڵات وڵاتى ئه‌وانه‌ ، ئه‌و ده‌سکه‌وتانه‌ش هى شه‌هیدان و گه‌له،‌ حیزبیش پێویسته‌ بکه‌ونه‌ خزمه‌تى ئه‌وانه‌وه‌، نه‌ک بیکه‌ونه‌ خزمه‌تى خۆیانه‌وه‌و‌ گه‌ل بکه‌نه‌ قوربانی، ئێمه‌ش دژى ئه‌وسیاسه‌ته‌ین و له‌دژى ئه‌وه‌ش کارده‌که‌ین.

"به‌ره‌ى تورکیا نایانه‌وێت هێزه‌کانى په‌که‌که‌ به‌شداربن له‌ ئۆپه‌راسیۆنى موسڵدا"

رۆڵى موسڵ له‌چاره‌سه‌رکردنى کێشه‌کانى عێراق و باشوورى کوردستان چییه‌، ئایا هێزه‌کانى ئێوه‌ له‌باشورى کوردستان به‌شدارى له‌ ئۆپه‌راسیۆنى موسڵ ده‌که‌ن؟

موسڵ نه‌ک ‌ته‌نها له‌عێراق و باشوور، به‌ڵکو‌ موسڵ رۆڵێکى ‌مێژووى بۆ ته‌واوى ناوچه‌که‌ هه‌یه‌، ده‌زانین که‌له‌سه‌ر موسڵ رێکه‌وتن دروست بوو، له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه‌ش‌‌ کوردستان پارچه‌کرا، هه‌ندێک به‌شى کوردستان فرۆشران و ئه‌و سیسته‌م و قه‌وارانه‌ ئاوابوون، به‌هه‌مانشێوه‌ش‌ ده‌وڵه‌ت – نه‌ته‌وه‌ دروستبوون، له‌سه‌ر کورد سیاسه‌تى نکۆڵى پێشکه‌وت، به‌پێشکه‌وتنى کوردیش ئه‌و سیسته‌مه‌ تێکچوو، له‌رۆژهه‌ڵاتى ناوه‌راست سیسته‌م نه‌ما، له‌موسڵیش ئه‌و سیاسه‌ته‌ تێکچوو بۆیه‌ مه‌سه‌له‌ى موسڵ مه‌سه‌له‌یه‌کى گه‌وره‌یه،‌ نه‌ ته‌نها پرسى عێراق و باشووره‌، به‌ڵکو ته‌واوى کوردستان و ده‌وڵه‌تى "عێراق، سوریا، تورکیا و ئێران"ه‌ . بۆیه‌ به‌زووى چاره‌سه‌ر ناکرێت، کێشه‌ى موسڵ له‌سه‌ر چ بنه‌مایه‌ک چاره‌سه‌ر ده‌کرێت، موسڵ چۆن به‌ڕێوه‌ده‌برێت، ئه‌وه‌ ‌گرنگه‌ له‌سه‌ر ئه‌مه‌ رێکه‌وتن دروست نه‌بێت کێشه‌ى کورد چاره‌سه‌رنابێت، چونکه‌ تورکیا له‌لایه‌که‌وه‌ به‌گوێره‌ى ئامانجى خۆى کێشه‌ى موسڵ چاره‌سه‌ر بکات، پ د ک/عێراق و تاریق هاشمى و سعودیه‌و قه‌ته‌ر ئه‌وانه‌ له‌گه‌ڵ تورکیانه‌ ئه‌وانیش وه‌ک جه‌بهه‌یه‌ک ده‌یانه‌وێت موسڵ له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتى خۆیاندابێت و ئه‌وان به‌ڕێوه‌ى ببه‌ن، له‌لایه‌کى تره‌وه‌ عێراق و ئێران و سوریا و شیعه‌ ‌هه‌یه‌،‌ ئه‌وانیش ده‌یانه‌وێت موسڵ به‌ڕێوه‌ببه‌ن و نه‌یه‌ڵن ئه‌و جه‌بهه‌ى تورکیا به‌ئه‌نجام بگه‌ن، پێش له‌پارچه‌بوونى عێراق بگرن بۆ ئه‌وه‌ش کارده‌که‌ن، له‌لایه‌کتره‌وه‌ فه‌ره‌نسا و ئینگلته‌را که‌دواى ئه‌و شه‌ڕه‌ی ئه‌مه‌ریکا به‌ڕێوه‌ى برد ئێستا ئه‌وانیش ده‌یانه‌وێت کێشه‌کانى موسڵ چاره‌سه‌ر بکه‌ن‌،‌‌ چونکه‌ مه‌سه‌له‌ى موسڵ و ره‌قه‌ جیاوازنییه‌ و پێکه‌وه‌یه،‌ هه‌ردووکیشیان له‌ده‌ست داعشدایه‌ و‌ کردویانه‌ته‌ ناوه‌ندى خۆیان، له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه‌‌ش داعش ده‌یه‌وێت ئه‌و کێشانه‌ خۆى چاره‌سه‌رى بکات، کاتێک ده‌ڵێن کێشه‌ى موسڵ گه‌وره‌یه‌و به‌زووى چاره‌سه‌ر ناکرێت ئه‌مه‌ هۆکاره‌که‌یه‌تى و ته‌نیا به‌رێکه‌وتن چاره‌سه‌رده‌بێت، ئه‌گه‌ر بنه‌ماکانى دیموکراسى پێکبهێنرێت ئه‌وکاته‌ ده‌توانرێت ئه‌و کێشه‌ چاره‌سه‌ر بکرێت، ئه‌گه‌ر وانه‌بێت تورکیاو هاوپه‌یمانان بیانه‌وێت چاره‌سه‌رى بکه‌ن، ئه‌وا موسڵ بۆ عێراق و باشوور و رۆژئاوا به‌ته‌واوه‌تى ده‌بێته‌ مه‌ترسییه‌‌کى گه‌وره، ده‌بێت به‌ دیموکراسى رێگه‌ له‌و مه‌ترسیه‌ بگیردرێت، ئه‌مه‌ش ته‌نیا به‌رێگه‌ى دانوستان و رێکه‌وتنه‌وه‌ ده‌توانرێ چاره‌سه‌ربکرێت، ئێستا به‌ره‌ى تورکیا نایانه‌وێت هێزه‌کانى په‌که‌که‌ به‌شداربن له‌ ئۆپه‌راسیۆنه‌که‌دا، بۆ ئه‌وه‌ى بتوانن به‌رده‌وامى به‌به‌رنامه‌که‌ى خۆیان بده‌ن، بۆئه‌مه‌ش کارده‌که‌ن بۆئه‌وه‌ى عێراق و ئه‌مه‌ریکا .....هتد، له‌ناوبه‌رن، ده‌یانه‌وێت به‌رنامه‌کانیان ئه‌نجام بگرێت و موسڵ نه‌که‌وێته‌ ده‌ست وڵاتانى دیموکرات و بیخه‌نه‌ ژێر رکێفى خۆیانه‌وه‌، به‌م شێوه‌ش که‌سیان رێکناکه‌ون و له‌م نێوه‌نده‌شدا داعش سودمه‌نده‌بێت.

"ئێمه‌ نامانه‌وێت له‌نێوان پارته‌کاندا شه‌ڕى ئایدیۆلۆژى ببێته‌ شه‌ڕى دوژمنایه‌تى و پارچه‌بوون دروستببێت"

وه‌ک ده‌بینرێت ئاستى په‌یوه‌ندییه‌کانى ئێوه‌ له‌گه‌ڵ سه‌رجه‌م لایه‌نه‌ سیاسییه‌کان باشه‌، ته‌نیا له‌گه‌ڵ پ د ک ــ عێراق نه‌بێت. ئایا بیرتان له‌وه‌نه‌کردۆته‌وه‌ پارتیش راکێشنه‌ ئیجماعى کوردستانی؟

ئێمه‌ له‌گه‌ل سه‌رجه‌م لایه‌نه‌کان په‌یوه‌ندیمان باشه،‌ ده‌شمانه‌وێت له‌گه‌ڵ پارتیش به‌هه‌مان شێوه‌بێت، چونکه‌ ئێمه‌ نکۆڵى له‌که‌س ناکه‌ین، ئێمه‌ هه‌موو که‌س قبوڵده‌که‌ین، مادام حیزبێکه‌ پێویسته‌ قبوڵبکرێت، چونکه‌ ئه‌ویش به‌شێکه‌ له‌ راستینه‌ى کۆمه‌ڵگه‌ى کوردستان‌، ئه‌گه‌ر تۆبته‌وێت حیزبێک له‌ گه‌ڵ دوژمنان له‌ناوى ببه‌یت ئه‌مه‌ له‌ناو کوردا جێگاى قبوڵ نییه‌ و راست نیه‌، پێویسته‌ هه‌موو پارته‌کان قبوڵ بکه‌ین، له‌نێوان پارته‌کاندا پێویسته‌ په‌یوه‌ندى هه‌بێت، ره‌نگه‌ له‌نێوان پارته‌کاندا شه‌ڕى فکرى هه‌بێ و ده‌بێ هه‌بێ ئه‌وه‌ش هیچ پارتێک‌ لاواز ناکات و کۆمه‌ڵگه‌ش‌ لاواز ناکات، ئه‌وه‌ زیندوبوون دروست ده‌کات ، ئه‌وه‌ گۆڕانکارى دروست ده‌کات و پێشکه‌وتن دروست ده‌کات ، ده‌که‌وێته‌ خزمه‌تى گه‌له‌وه‌. له‌باشوورى کوردستان که‌لتورێک هه‌یه‌، ره‌خنه‌ و ره‌خنه‌دان قبوڵناکرێت، ئه‌وه‌ کۆمه‌ڵگه‌ پێشناخات ئه‌وه‌ گه‌وره‌ترین زیان له‌ کۆمه‌ڵگه‌ ‌ده‌دات و گه‌نده‌ڵى دروست ده‌کات، له‌شوێنێک ره‌خنه‌ و ره‌خنه‌دان نه‌بێت پێشکه‌وتنیش نابێت، پێویسته‌ ره‌خنه‌و ره‌خنه‌دان هه‌بێت له‌نێوان پارته‌کاندا چونکه‌ ئه‌و پارته‌ش پێشده‌خات و کۆمه‌ڵگه‌ش پێش ده‌خات، کاتێک ره‌خنه‌ نه‌بوو زیندوبوون نابێت، له‌سه‌ر ئامانجى نه‌ته‌‌وه‌یى هه‌موو ده‌توانین ببینه‌ یه‌ک، له‌وێدا کێشه‌یه‌ک نییه‌ ، له‌ ئامانجى حیزبایه‌تیشدا هه‌ریه‌که‌و ئامانجى خۆى هه‌یه‌، به‌ڵام له‌ یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یدا پێویسته‌ هاوسه‌نگى هه‌بێت ، حیزبایه‌تى له‌پێش نه‌ته‌وایه‌تى نه‌بێت، ‌هه‌رکه‌سێکیش بیه‌وێت بۆ نه‌ته‌وه‌یى کوردى دیموکراتى کاربکات ئه‌وا کورد به‌‌هێزده‌کات، لێره‌دا کوردستانى گه‌وره‌ سودمه‌ند ده‌بێت. ئێمه‌ نامانه‌وێت له‌نێوان پارته‌کاندا شه‌ڕى ئایدیۆلۆژى ببێته‌ شه‌ڕى دوژمنایه‌تى و پارچه‌بوون دروستببێت، هه‌ندێکیان بکه‌ونه‌ خزمه‌تى داگیرکه‌ران و له‌دژى کوردان راوه‌ستن و ‌داگیرکه‌ر کورد به‌کورد له‌ناوببات. ئێمه‌ دوژمنى ئه‌و شتانه‌ین، ئێمه‌ ده‌مانه‌وێت ناکۆکیه‌ک که‌ زیان له‌ یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌ى ده‌دات وه‌لابنێین، هه‌ر حیزبێک به‌ به‌رنامه‌ى خۆى و شێوازى خۆى به‌ئازادى کاربکات، ئه‌مه‌ خزمه‌تى گه‌لى کورد ده‌کات، ئه‌مه‌ش به‌بنه‌ما وه‌رده‌گرین، ئێمه‌ ده‌شمانه‌وێت هه‌مووکه‌س له‌گه‌ڵ ئێمه‌ په‌یوه‌ندى باش بێت، ده‌شمانه‌وێت نێوانى هه‌مووان له‌سه‌ر بنه‌ماى یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یى بێت .

"تاکو کۆنگره‌یه‌کى نه‌ته‌وه‌یى نه‌به‌سترێت ناکۆکى نێوان پارته‌کانیش چاره‌سه‌ر ناکرێت"

دواى کۆتاى هاتنى په‌یماننامه‌ى سایکس بیکۆ و نه‌بوونى یه‌کڕیزییه‌کى کوردان، ئایا کاتى به‌ستنى کۆنگره‌ى نه‌ته‌وه‌یى نیه‌؟

من له‌پێشتریشدا ئاماژه‌م به‌وه‌دا ده‌رفه‌تێکى مێژووى بۆکوردان هاتۆته‌ پێشه‌وه‌، له‌مێژووشدا ده‌رفه‌تێکى له‌م شێوه‌یه‌ نه‌هاتۆته‌ پێش کورد، ئه‌گه‌ر له‌م ده‌رفه‌ته‌دا ئه‌نجام وه‌رنه‌گریت به‌هیچ جۆریک ئیتر زه‌حمه‌ته‌ ئه‌نجام وه‌ربگرێت، ناشتوانین ئه‌و مه‌ترسیه‌ى له‌سه‌ر مان هه‌یه‌ تێیپه‌ڕێنین و ئازادبین، پێویسته‌ له‌م ده‌رفه‌ته‌ مێژوویه‌ش ئه‌نجام وه‌ربگرین بۆ خۆمان و گه‌لى ناوچه‌که‌ و مرۆڤایه‌تیش، چونکه‌ مێژوو و مرۆڤایه‌تى ئه‌وه‌ى ده‌وێت، داواکارى ته‌واوى شه‌هیدانمان پێویسته‌ له‌م ده‌رفه‌ته‌ مێژوویه‌دا به‌ده‌ستبهێنین، ناکۆکى نێوان حیزبه‌کان نه‌بێته‌ هۆکارى نه‌به‌ستنى کۆنگره‌یه‌کى نه‌ته‌وه‌یی، هه‌ندێک وانیشانده‌ده‌ن ناکۆکى حیزبى ده‌بێته‌ ناکۆکى نه‌ته‌وه‌ی، به‌ڵام ناکۆکى حیزبى نابێ ببێته‌ ناکۆکى نه‌ته‌وه‌یی، چونکه‌ ئه‌وه‌ ناکۆکى نه‌ته‌وه‌ى چاره‌سه‌رناکات، کۆنگره‌یه‌کى نه‌ته‌وه‌یى ناکۆکى حیزبه‌کان چاره‌سه‌ر ده‌کات، تاکو کۆنگره‌یه‌کى نه‌ته‌وه‌یى نه‌به‌سترێت ناکۆکى نێوان پارته‌کانیش چاره‌سه‌ر ناکرێت، له‌نێوان به‌شه‌کانى تریشدا چاره‌سه‌رى دروست نابێت، ئه‌گه‌ر کۆنگره‌یه‌کى نه‌ته‌وه‌یى دروست بوو ، هێڵێکى نه‌ته‌وه‌یى پێشکه‌وت ئه‌وه‌ ‌ده‌بێته‌ ئیراده‌ى کورد، ئه‌وکاته‌ هه‌موو به‌شه‌کان و حیزبه‌کان ئه‌مه‌ به‌بنه‌ما وه‌رده‌گرن، هیچ حیزبێک ناتوانێت به‌ ئاره‌زوى خۆى به‌رنامه‌ى به‌ڕێوه‌ببات، دیبلۆماسى به‌رێوه‌ببات و ئامانجى خۆى نیشانبدات، ئه‌مڕۆ یه‌کێتییه‌کى نه‌ته‌وه‌ى نییه‌ ، بۆیه‌ دوژمن و داگیرکه‌ر ئه‌مه‌ به‌هه‌ل ده‌زانێت و نایه‌ڵێت یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یى دروستببێت ، ریگه‌ناده‌ن له‌م ده‌رفه‌ته‌ مێژووییه‌ سود وه‌ربگرین، تاکوو ئه‌وده‌رفه‌ته‌ له‌ده‌ستنه‌چووه‌ پێویسته‌ کورد یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یى پێشبخات، بۆ ئه‌مه‌ش تواناى گه‌وره‌مان له‌به‌رده‌سته‌، هیچ ناکۆکییه‌کى حیزبى نیه‌ که‌نه‌یه‌ڵێت کۆنگره‌ى نه‌ته‌وه‌یى دروست ببێت، ده‌توانین له‌وبه‌شه‌ کۆنگره‌یه‌کى نه‌ته‌وه‌یى سازبکرێت، به‌داخه‌وه‌ تا ئیستا کۆنگره‌ نه‌به‌ستراوه‌ هۆکاره‌که‌ى ئه‌وه‌یه‌ هه‌ندێک ده‌وڵه‌ت و هه‌ندێک حیزبیش نایانه‌وێت کۆنگره‌ به‌به‌سترێت.

ک.ر