بایک: چاودێریی دۆخەکە دەکەین و هەڵنەگرتنی گۆشەگیریی قبوڵ ناکەین

جەمیل بایک، هاوسەرۆکی کەجەکە ڕایددەگەیەنێت، "ئه‌گه‌ر هه‌ڵگرتنی گۆشه‌گیریی‌ به‌رده‌وام نه‌بێت و مافه‌ یاساییەکانی ڕێبه‌ر ئاپۆ و زیندانییه‌كان نه‌پارێزرێن، ئه‌وا هه‌رگیز ئه‌مه‌ قبوڵ ناكرێت و هه‌موو كه‌س جارێكی دیكه‌ دژی ئه‌م گۆشه‌گیرییه‌ تێكۆشانێكی گه‌وره‌ ده‌كات"، دەشڵێت، کە چاودێریی دۆخەکە دەکەن.


هاوسەرۆکی دەستەی بەڕێوەبەری کۆما جڤاکێن کوردستان (کەجەکە - KCK) جه‌میل بایك بەشداری كرد له‌ بەرنامەی «ڕۆژەڤی وه‌ڵات» له‌ كه‌ناڵی ئاسمانیی ستێرک. بایک له‌ چاوپێكه‌وتنه‌كه‌دا سه‌رنجی خسته‌ سه‌ر دیداره‌كانی ئیمراڵی، کۆتاییهێنان به‌ چالاکییه‌كانی مانگرتن، دووباره‌كردنه‌وه‌ی هەڵبژاردنی ئەسته‌نبوڵ، شەڕی ئیدلب، داگیرکردنی عەفرین و په‌یامی ڕێبەری پەکەکە عەبدوڵا ئۆجالان بۆ یه‌كپارچه‌یی سووریا. بایک وەڵامی پرسیارەکانی ڕۆژنامەنووس ئەنەس یڵدز-ی دایەوە.

- ماوه‌ی ٧ مانگه‌ گه‌لی كورد له‌ زیندانه‌كان و هه‌نده‌ران له‌ به‌رخۆدانێكی گه‌وره‌دایه‌ دژبه‌ فاشیزم، له‌ ئاستی نێودەوڵەتییشدا پشتگیریی هه‌یه‌. له‌ ئەنجامی ئه‌و به‌رخۆدانه‌دا كه‌ له‌پێناو هه‌ڵگرتنی گۆشه‌گیری كرا، ٢ و ٢٢ی ٥/٢٠١٩ پارێزەران له‌گه‌ڵ عەبدوڵا ئۆجالان دیداریان ئەنجامدا، ئێوە وه‌ك كه‌جه‌كه‌ ئەو قۆناغە چۆن هەڵدەسەنگێنن؟

-به‌ گوێره‌ی ئه‌و لێدوانانه‌ی دران، له‌ دیداره‌كاندا ده‌رباره‌ی كۆتاییهێنان به‌ چالاكییه‌كانی مانگرتن له‌ خواردن و مانگرتن تا مردن په‌یامێك دراوه‌، پارێزه‌رانی ڕێبه‌ر ئاپۆ ئه‌م زانیارییه‌یان بڵاوكرده‌وه‌، ئه‌م زانیارییه‌ به‌ چالاكانی مانگرتنه‌كه‌ش ڕاگه‌یه‌ندرا. من له‌و بڕوایه‌دام له‌یلا گوڤه‌ن، چالاكانی زیندان و ده‌ره‌وه‌ی زیندان و هه‌موو كه‌س له‌م چالاكییانه‌دا بێت، له‌ هه‌ر شوێنێك بن داخوازی ڕێبه‌ر ئاپۆ جێبه‌جێ ده‌كه‌ن، به‌و بۆنه‌یه‌وه‌ من سڵاو ئاراسته‌ی هه‌موو چالاكان ده‌كه‌م، پیرۆزباییان لێ ده‌كه‌م به‌بۆنه‌ی سه‌ركه‌وتن و به‌ئه‌نجام گه‌یشتنی چالاكییه‌كه‌یان، هه‌روه‌ها سڵاوم هه‌یه‌ بۆ هه‌موو ئه‌و كه‌سانه‌ی هاریكار بوون یان به‌شدار بوون له‌م چالاكییانه‌دا. هه‌م له‌نێو گه‌لی كورد هه‌م له‌ ئاستی نێونەتەوەییدا زۆر ڕۆشنبیر، سیاسه‌تمه‌دار، نووسه‌ر، داكۆكیكارانی مافی مرۆڤ، مافپه‌روه‌ران هاوكاریی ئه‌م چالاكییه‌یان كرد، پشتگیرییان كرد - ته‌نانه‌ت هه‌ندێكیان به‌شدارییان تێدا كرد.

 گه‌لی كورد و دۆسته‌كانی پێكه‌وه‌ به‌شدارییان له‌ چالاكییه‌كاندا كرد، ئه‌و چالاكاییانه‌ به‌ ئامانجی خۆیان گه‌یشتن، پێویسته‌ ئه‌مه‌ ببینرێت. پێویسته‌ مرۆڤ پیرۆزبایی بكات. هه‌رچه‌نده‌ چالاكییه‌كه‌ كۆتاییش هاتبێت، ئێمه‌ و گه‌لی كورد، چالاكانی زیندان و ده‌ره‌وه‌ی زیندان، دۆستانی كورد و گه‌لی توركیا هه‌موومان چاودێریی دۆخه‌كه‌ ده‌كه‌ین بۆ ئه‌وه‌ی دیار بێت چه‌نده‌ گۆشه‌گیریی له‌سه‌ر ڕێبه‌ر ئاپۆ، گه‌لی كورد و هێزه‌ دیموكراتییه‌كان هه‌ڵگیراوه‌، ئه‌گه‌ر ئه‌م هه‌ڵگرتنی گۆشه‌گیرییه‌ به‌رده‌وام نه‌بێت و مافه‌ یاساییەکانی ڕێبه‌ر ئاپۆ و زیندانییه‌كان نه‌پارێزرێن، ئه‌وا هه‌رگیز ئه‌مه‌ قبوڵ ناكرێت و هه‌موو كه‌س جارێكی دیكه‌ دژی ئه‌م گۆشه‌گیرییه‌ تێكۆشانێكی گه‌وره‌ ده‌كات، پێویسته‌ هه‌موو كه‌س ئه‌مه‌ بزانێت كه‌ داخوازیی ئێمه‌ ئه‌وه‌یه‌ جارێكی دیكه‌ گۆشه‌گیریی نوێ نه‌كرێته‌وه‌ و درێژه‌ی پێ نه‌درێت، ئه‌م گۆشه‌گیرییه‌ كۆتایی بێت و یاساکانی توركیا نه‌خرێنه‌‌ ژێرپێ، داخوازی هه‌موو كه‌س ئه‌مه‌یه‌ و هه‌مووشیان چاودێریی ئه‌م بابه‌ته‌ ده‌كه‌ن.

- ده‌مه‌وێت سه‌رنج بخه‌مه‌ سه‌ر ڕۆڵی سی پی تی كه‌ سه‌ردانی ئیمرالی و زیندانه‌كانی باكوری كوردستان و توركیای كرد به‌مه‌به‌ستی چاودێریی. به‌ بۆچوونی ئێوه‌ ئه‌نجامدانی ئه‌م دیدارانه‌ ته‌نیا پرسێكی په‌یوه‌ندیدار به‌ ده‌وڵه‌تی تورك بوو كه‌ پاش به‌رخۆدانی گه‌لی كورد له‌ ئاستی نێونه‌ته‌وه‌ییدا ناچار بوو قبووڵی بكات، یان هێزه‌ نێودەوڵەتییەکانیش ده‌ستیان هه‌بوو له‌ سازكردنی ئه‌و دیدارانه‌؟

ئه‌و گۆشه‌گیرییه‌ی به‌سه‌ر ڕێبه‌ر ئاپۆدا سه‌پێنرابوو ته‌نیا له‌ دژی كه‌سایه‌تیی ڕێبه‌ر ئاپۆ نه‌بوو، له‌ كه‌سایه‌تیی ڕێبه‌ر ئاپۆدا به‌تایبه‌تی له‌سه‌ر گه‌لی كورد به‌ڕێوه‌ده‌برا. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا له‌ دژی هه‌موو هێزه‌ دیموكراتییه‌كان په‌یڕه‌و ده‌كرا، ئه‌و گۆشه‌گیرییه‌ له‌ دژی ئه‌و چالاكییانه‌ به‌ڕێوه‌ده‌برا كه‌ دژی گۆشه‌گیریی هاتنه‌ ئاراوه‌. چالاكییه‌كانی زیندان ده‌ریانخست كه‌ گۆشه‌گیریی ته‌نیا له‌سه‌ر ڕێبه‌ر ئاپۆ نییه به‌ڵكو له‌ كه‌سایه‌تیی ئه‌ودا له‌سه‌ر گه‌لان و هێزه‌ دیموكراتییه‌كان جێبه‌جێ ده‌كرێت. ئه‌م چالاكییه‌ په‌یوه‌ندیی گۆشه‌گیریی و دیموكراتیی باشتر ناساند، ئه‌وانه‌ی ده‌یانه‌وێت له‌ توركیا فاشیزم كۆتایی بێت و دیموكراتیی پێشبكه‌وێت و كێشه‌ سیاسیی، كۆمه‌ڵایه‌تیی و ئابوورییه‌كان چاره‌سه‌ر بكرێن، ده‌بێت بزانن هه‌مووی په‌یوه‌ندیداره‌ به‌ گۆشه‌گیرییەوە، ئه‌گه‌ر گۆشه‌گیریی هه‌ڵنه‌گیرێت ئه‌م كێشه‌یه‌ چاره‌سه‌ر نابێت. ئه‌م ڕاستییه‌ زیاتر سەلمێندرا، یه‌كه‌م، ئه‌م گۆشه‌گیرییه‌ی سه‌پێنرابوو یاسایی نه‌بوو، نه‌ به‌ گوێره‌ی یاسای توركیا بوو نه‌ به‌ گوێره‌ی یاسای نێوده‌وڵه‌تیی. دووه‌م، ئه‌م چالاكییه‌ بۆ هه‌موو كه‌سی سه‌لماند كه‌ چالاكییه‌كی‌ ڕه‌وایه‌، ئه‌م چالاكییه‌ خۆپاراستن بوو له‌دژی هێرشه‌كان، له‌ دژی مافخۆری و پێشێلكردنی یاسا، چالاكییه‌كی ڕه‌وا و مافدار بوو، ئه‌م چالاكییه‌ ڕۆژ به‌ ڕۆژ به‌هێزتر بوو و هه‌موو كه‌س خاوه‌نداریی لێ كرد و وه‌ك چالاكیی خۆیان مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ كرد، ئه‌مه‌ چالاكییه‌كی دژبه‌ فاشیزم بوو بۆیه‌ هه‌موو كه‌س به‌شداری تێدا كرد.

"سی پی تی ناچار كرا بچێته‌ ئیمرالی"

ئه‌م چالاكییه‌ توركیا و هاوكاره‌كانی توركیای ته‌نگه‌تاو كرد، له‌ هه‌موو لایه‌كه‌وه‌ ڕاستیی ده‌سه‌ڵاتی توركیای خسته‌ڕوو، ئه‌م گۆشه‌گیرییه‌ی ڕیسوا كرد. به‌م شێوه‌یه‌ نه‌یانده‌توانی به‌رده‌وامیی به‌ گۆشه‌گیری بده‌ن. ناچار بوون ڕێگه‌ به‌ پارێزه‌ران بده‌ن بچنه‌ ئیمرالی و چاوپێكه‌وتن بكه‌ن. سی پی تی (كۆمیته‌ی ڕێگرتن له‌ ئه‌شكه‌نجه‌) خۆی ناچار بوو بچێته‌ ئیمرالی و زیندانه‌كانی دیكه‌ بۆ ئه‌وه‌ی چاودێریی مانگرتنه‌كان بكات، خودی وه‌زیری داد لێدوانی دا و ڕایگه‌یاند، 'هیچ قیاسایەک به‌ربه‌ست نییه‌، پارێزه‌ران ده‌توانن دیدار ئەنجام بدە' هه‌ندێك كه‌س وتیان، ده‌بێ ئه‌مه‌ به‌كردار جێبه‌جێ بكرێت، كاتێك مرۆڤ سه‌ردانی سی پی تی، لێدوانی وه‌زیری داد و سه‌ردانی پارێزه‌ران له‌به‌رچاو بگرێت، ده‌گاته‌ ئه‌نجامێك، هه‌ندێك لایه‌نی ده‌ره‌كیش داوایان كردووه‌ گۆشه‌گیریی هه‌ڵبگیرێت. ئه‌و چالاكییانه‌ی له‌ زیندانه‌كانی توركیا دژبه‌ فاشیزم ده‌كرێن، ڕه‌وان. هیچ كه‌س ناتوانێت له‌م دۆخه‌دا به‌رگریی له‌ توركیا بكات یان خاوه‌نداریی لێ بكات. له‌ توركیا هه‌ندێك كه‌س ئه‌م داخوازه‌یان كرد، توركیا ناچار بوو هه‌نگاو بنێت، نابێ جارێكی دیكه‌ یاساکانی خۆیان بخه‌نه‌ ژێرپێ، ئه‌گه‌ر یاساکانی خۆیان بخه‌نه‌ ژێر پێیان، نه‌ ئێمه‌ قبوڵ ده‌كه‌ین نه‌ گه‌لی كورد قبوڵی ده‌كات. هه‌روه‌ها هێزه‌ دیموكراتییه‌كان و هه‌موو ئه‌و لایه‌نانه‌ی دژبه‌ فاشیزمن ئه‌مه‌ قبوڵ ناكه‌ن. كه‌س نایه‌وێت له‌گه‌ڵ گۆشه‌گیریی بژی.

- له‌ دیداری ٢ی ئایار عه‌بدوڵا ئۆجالان سه‌رنجی خسته‌ سه‌ر په‌یامی ٢٠١٣، ئێستا ئه‌م مانگرتنانه‌ كۆتاییان دێت، له‌مه‌ودوا تێكۆشانی ئێوه‌ به‌تایبه‌تی بۆ دیموكراتیبوونی توركیا چۆن ده‌بێت؟ پێویسته‌ كاربه‌ده‌ستانی ده‌وڵه‌تی تورك چۆن له‌م بابه‌ته‌ تێبگه‌ن؟ ئێوه‌ وه‌ك بزووتنه‌وه‌ چۆن قۆناغی له‌مه‌ودوا شرۆڤه‌ ده‌كه‌ن؟

ڕێبه‌ر ئاپۆ و بزووتنه‌وه‌كه‌مان زۆر جار ئاگربه‌ستیان ڕاگه‌یاندووە، بۆچی؟ له‌به‌رئه‌وه‌ی ڕێبه‌ر ئاپۆ ده‌یه‌وێت له‌ توركیا دیموكراتیبوون پێشكه‌وێت، بۆ ئه‌وه‌ی كێشه‌ سیاسی، ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان چاره‌سه‌ر بكرێن. ئه‌گه‌ر له‌ توركیا هۆشمه‌ندیی دیموكراتیبوون پێشنه‌كه‌وێت، له‌ توركیا ئازادی به‌دینایه‌ت و هه‌رگیز به‌دیموكراتی نابێت. نه‌ك هه‌ر ئه‌و كێشانه‌ی هه‌ن چاره‌سه‌ر نابن، به‌ڵكو كێشه‌كان قووڵتریش ده‌بنه‌وه‌، كێشه‌گه‌لی كۆمه‌ڵایه‌تیی، سیاسیی و ئابووریی كه‌ له‌ توركیا هه‌ن په‌یوه‌ستن به‌ شه‌ڕی كوردان، ئه‌م شه‌ڕه‌ له‌ كه‌سایه‌تیی كورداندا دژی هێزه‌ دیموكراتییه‌كان ده‌كرێت، ئه‌مه‌ ئه‌نجامی ئه‌وه‌یه‌. ئه‌گه‌ر هۆشمه‌ندییه‌كه‌ نه‌گۆڕێت هه‌رگیز له‌ توركیا شه‌ڕ كۆتایی نایه‌ت، ئه‌و كێشانه‌ی كه‌ كۆمه‌ڵگه‌ی توركیا له‌نێویاندا ده‌ژی به‌تایبه‌تی كێشه‌ی ئابووریی هه‌رگیز چاره‌سه‌ر نابێت. توركیا به‌م كێشانه‌ ناتوانێت خۆی ڕزگار بكات، به‌ڵكو زیاتر تیایاندا گیر ده‌خوات و ده‌كه‌وێته‌ مه‌ترسییه‌وه‌، ئه‌ردۆغان و باخچه‌لی هه‌میشه‌ ده‌ڵێن؛ «كێشه‌ی مان و نه‌مان هه‌یه‌». ئه‌وان خۆیان ئه‌م كێشه‌یه‌ دروست ده‌كه‌ن، كه‌س كێشه‌ دروست ناكات. خۆیان توركیا پارچه‌ پارچه‌ ده‌كه‌ن. ئه‌گه‌ر سه‌یری مێژووی توركیا بكه‌ین هیچ كات هێنده‌ی ئێستا پارچه‌ نه‌بووه‌، هیچ كات ئه‌وه‌نده‌ كێشه‌ی سیاسی، ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تی قووڵ نه‌بووه‌ته‌وه‌. ئه‌مه‌ ئه‌نجامی ئه‌و سیاسه‌ته‌یه‌ كه‌ ده‌یكه‌ن. هه‌موو كه‌س ئه‌مه‌ ده‌بینێت. هه‌ر كه‌س وه‌ك ئه‌ردۆغان و باخچه‌لی ڕاڤه‌ی ناكات، سیاسه‌تی شه‌ڕخوازییان ئه‌م كێشانه‌یان بۆ دروست ده‌كات. له‌ دوایین هه‌ڵبژاردندا گه‌ل بڕیاری خۆی دا و وتی، 'ئه‌م ده‌سه‌ڵاته‌مان ناوێت، ژینمان ده‌خاته‌ مه‌ترسییه‌وه‌ و لێمان ده‌كاته‌ ژه‌هر. ئه‌م كێشانه‌ به‌هۆی ئه‌م ده‌سه‌ڵاته‌وە هه‌ن'، ئه‌م په‌یامه‌ به‌ئاشكرا درا.

"ئه‌گه‌ر توركیا هه‌نگاو بنێت، ڕێبه‌ر ئاپۆ بۆ چاره‌سه‌ریی كێشه‌كان ئاماده‌یه‌"

ئێستا ڕێبه‌ر ئاپۆ ده‌بینێت كه‌ ئه‌و سیاسه‌ته‌ی به‌رده‌وامی پێ ده‌درێت به‌ره‌و مه‌ترسییه‌كی گه‌وره‌ ده‌چێت، ڕێبه‌ر ئاپۆ جارێكی دیكه‌ به‌ به‌رپرسایه‌تی ڕۆڵی گێڕا، هه‌ر وه‌ك چۆن پێشتر به‌رپرسانه‌ هه‌ڵسوكه‌وتی كرد و ده‌یه‌ویست كێشه‌كان له‌ ڕێی سیاسی، دیموكراتیی و ئاشتییه‌كی سه‌ربه‌رزانه‌ چاره‌سه‌ر بكات و گه‌لی توركیا پێكه‌وه‌ بژی. هه‌ر وه‌ك چۆن ئه‌و كات به‌رپرسانه‌ مامه‌ڵه‌ی كرد ئێستاش هه‌مان مامه‌ڵه‌ ده‌كات، بۆیه‌ له‌ ٢ی ئایار له‌ ڕێی پارێزه‌رانه‌وه‌ په‌یامی دا. ئه‌م په‌یامه‌ بۆ هێزه‌ دیموكراتییه‌كان و ئه‌و گه‌لانه‌ بوو كه‌ له‌ توركیا ده‌ژین. بانگه‌وازه‌كه‌ی بۆ ئه‌وان بوو. ٧ خاڵی دیاریی كرد بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و هۆشمه‌ندییه‌ی ئێستا له‌ توركیا هه‌یه‌ بگۆڕێت. هۆشمه‌ندییه‌ك كه‌ دیموكراتی نییه‌ و له‌ توركیا شه‌ڕ پێشده‌خات نه‌ك دیموكراتی. شه‌ڕ كێشه‌كان قووڵتر ده‌كاته‌وه‌ و ڕێزی توركیا له‌ ده‌ره‌وه‌ ناهێڵێت، په‌یوه‌ندیی توركیا له‌گه‌ڵ ده‌ره‌وه‌ نه‌ماوه‌، گۆشه‌گیر بووه‌. له‌نێو خۆیدا له‌ كێشه‌ی قورسدایه‌. ڕێبه‌ر ئاپۆ بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ ٧ خاڵی خسته‌ڕوو. بۆ ئه‌وه‌ی عه‌قڵیه‌تی نكۆڵی و له‌ناوبردن نه‌مێنێت، هه‌موو كه‌س عه‌قڵیه‌تی دیموكراتی به‌بنه‌ما بگرێت و له‌بری شه‌ڕ به‌ گفتوگۆ كێشه‌كان چاره‌سه‌ر بكرێن. هه‌موو كه‌س له‌ ئاشتییدا پێكه‌وه‌ به‌ برایه‌تی بژی. ئه‌گه‌ر ده‌وڵه‌تی تورك هه‌نگاو بنێت، ڕێبه‌ر ئاپۆ ئاماده‌یه‌ بۆ چاره‌سه‌ركردنی ئه‌م كێشانه‌. ده‌وڵه‌تی تورك هه‌تا ئێستا پێداگریی له‌سه‌ر شه‌ڕ ده‌كات، پێداگری له‌سه‌ر نكۆڵی و له‌ناوبردن ده‌كات، ڕێبه‌ر ئاپۆ ده‌یان جار ئه‌مه‌ی سه‌لماندووه‌ و یه‌كلایه‌نه‌ ئاگربه‌ستی ڕاگه‌یاندووه‌، ڕێبه‌ر ئاپۆ به‌رپرسایه‌تیی مێژوویی خۆی ده‌بینێت، ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ دیموكراتییان ده‌وێت ده‌بینن ڕێبه‌ر ئاپۆ به‌رپرسانه‌ هه‌ڵسوكه‌وت ده‌كات.

-ده‌وترێت له‌و دیدارانه‌ی ئیمراڵیدا كورد و حكومه‌تی ئاكه‌په‌ ده‌رباره‌ی هه‌ڵبژاردنی ئەستەنبوڵ ڕێككه‌وتن، ئێوه‌ ده‌رباره‌ی خوولی دووه‌می هه‌ڵبژاردنی ئەسته‌نبوڵ چی ده‌ڵێن؟

ئه‌م دیدارانه‌ هیچ په‌یوه‌ندییه‌كیان به‌ هه‌ڵبژاردنه‌كانه‌وه‌ نییه‌، ئه‌مه‌ ڕاست نییه‌ كه‌ هه‌ندێك ده‌ڵێن ئه‌م دیدارانه‌ بۆ هه‌ڵبژاردنی ئەسته‌نبوڵ كراون و چه‌ند هه‌نگاوێك نراون، توركیا یاسای پێشێل ده‌كرد، چالاكییه‌كانی مانگرتن دژی ئه‌مه‌ كارێكی ڕه‌وا بوو، له‌پێناو جێبه‌جێكردنی یاسا بوو، ئه‌وان له‌ دژی یاسا ده‌وه‌ستانه‌وه‌، چالاكان وتیان، «ئێمه‌ ناتوانین ئه‌مه‌ قبووڵ بكه‌ین». هه‌روه‌ها فشار له‌سه‌ر كوردان هه‌بوو، دادپه‌روه‌ریی پێشێل ده‌كرا، خۆپاراستن مافێكی ڕه‌وا بوو، بۆیه‌ هه‌موو كه‌س وتی، ؛نابێ دادپه‌روه‌ری ژێرپێ بخرێت؛. بۆ هه‌ڵبژاردن ده‌یانه‌وێت مێشكی هه‌ندێك كوردان ئاڵۆز بكه‌ن و فریویان بده‌ن. ده‌یانه‌وێت هێزه‌ دیموكراتییه‌كان تووشی خافڵبوون بكه‌ن و دیموكراتیبوون له‌ توركیا پێشنه‌كه‌وێت. ئه‌گه‌ر دیموكراتیبوون پێشنه‌كه‌وێت كێشه‌ی كوردیش چاره‌سه‌ر ناكرێت. ئه‌و عه‌قڵیه‌ته‌ی كوردان قبوڵ ناكات له‌ناوبردنی كوردان به‌بنه‌ما ده‌گرێت. كوردان خۆیان باش ئه‌م عه‌قڵیه‌ته‌ ده‌ناسن، ئه‌م عه‌قڵیه‌ته‌ نه‌گۆڕێت هیچ كات كێشه‌ی كورد چاره‌سه‌ر ناكرێت، كێ ده‌یه‌وێت دیموكراتیبوون پێشكه‌وێت، كێ ده‌یه‌وێت كێشه‌ی كورد چاره‌سه‌ر ببێت، كێ ده‌یه‌وێت له‌ دژی فاشیزم بوه‌ستێته‌وه‌، كێ ده‌یه‌وێت ده‌سه‌ڵاتی ئاكه‌په‌-مه‌هه‌په‌ كۆتایی بێت، با له‌م هه‌ڵبژاردندانه‌شدا ئه‌م بابه‌ته‌ به‌بنه‌ما بگرێت.

-حكومه‌تی ئاكه‌په‌ دوای ئه‌وه‌ی له‌ هه‌ڵبژاردنی ٣١ی ئازاری شاره‌وانییه‌كاندا ئەسته‌نبوڵی له‌ده‌ست دا، ده‌یه‌وێت له‌م خوله‌ی هه‌ڵبژاردن ئەسته‌نبوڵ بباته‌وه‌، دوای ئه‌و دیدارانه‌ ئێوه‌ چۆن هه‌ڵبژاردنی ٢٣ی حوزه‌یرانی ئیسته‌نبوڵ هه‌ڵده‌سه‌نگێنن؟

پارتیی دیموكراتیی گه‌لان (هه‌ده‌په‌) حزبێکی توركیایه‌، هه‌ده‌په‌ ده‌یه‌وێت دیموكراتی پێشكه‌وێت، هه‌ده‌په‌ هه‌ندێك كه‌موكوڕی هه‌یه‌، به‌ڵام هه‌وڵ بۆ ئه‌مه‌ ده‌دات، له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كانیشدا له‌سه‌ر بنه‌مای دیموكراتی ستراتیژێكی گرته‌به‌ر. ئه‌م ستراتیژه‌ ئه‌نجامی به‌ده‌ستهێنا. ئه‌و عه‌قڵیه‌ته‌ی له‌ توركیا هه‌یه‌ دژی دیموكراتیی و ئازادییه‌. له‌به‌رئه‌وه‌ی له‌ توركیا كێشه‌ی كورد هه‌یه‌، هه‌تا سیاسه‌تی دژایه‌تیكردنی كورد كۆتایی پێ نه‌هێنرێت، ئه‌وان درێژه‌ به‌م سیاسه‌ته‌ ده‌ده‌ن و له‌ دژی ئازادیی و دیموكراتی ده‌وه‌ستنه‌وه‌، بۆ كۆتاییهێنان به‌م سیاسه‌ته‌ پڕۆژه‌ی هه‌ده‌په‌ پێشده‌خرێت، بۆ ئه‌وه‌ی له‌ توركیا سیاسه‌تی نكۆڵی و له‌ناوبردن هه‌ڵگیرێت، بۆ ئه‌وه‌ی هه‌موو كه‌س پێكه‌وه‌ به‌ برایه‌تی و ئازادیی به‌ ناسنامه‌ و كولتووری خۆی بژی، سیاسه‌ت ده‌كه‌ن، ئه‌و هه‌موو هێرشانه‌ی ده‌كرێنه‌ سه‌ر هه‌ده‌په‌ به‌هۆی ئه‌مه‌یه‌. ئه‌و عه‌قڵیه‌ته‌ی هه‌یه‌ له‌ دژی پڕۆژه‌ی هه‌ده‌په‌یه‌، له‌ دژی سیاسه‌تی هه‌ده‌په‌یه‌. هه‌ده‌په‌ ده‌خوازێت له‌ توركیا سیاسه‌تی گه‌لان به‌ڕێوه‌ببات، ئه‌وان ئیراده‌ی گه‌ل قبوڵ ناكه‌ن، هه‌ده‌په‌ شارەوانیی، ئه‌نجومه‌نی شاره‌واننی و موختاری هه‌ڵبژاردن، به‌ڵام ده‌سه‌ڵاتی ئاكه‌په‌ ده‌ڵێت، ؛من قبووڵیان ناكه‌م؛، ئه‌مه‌ هیچ په‌یوه‌ندی به‌ یاساوە‌ نییه‌، له‌ توركیا ده‌سته‌ی هه‌ڵبژاردن قبوڵ كردووه‌، كه‌ ئه‌وان به‌شداریی له‌ هه‌ڵبژاردن بكه‌ن، دوای ئه‌وه‌ی هه‌ڵبژاردن كرا و شاره‌وانییه‌كان به‌ده‌ستهێنران، ئینجا له‌ ڕێی ده‌سته‌ی هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ ده‌ڵێت، «ناتوانم به‌ڵگه‌نامه‌ی ده‌ستبه‌كاربوونیان پێ بده‌م». دان به‌ ئیراده‌ی گه‌لدا نانێت، ئه‌و شاره‌وانییانه‌ی هه‌ده‌په‌ به‌ده‌ستیهێناون، لێیان زه‌وت ده‌كات، دان به‌ ئیراده‌ی گه‌لی كورددا نانێت، به‌ ناوی قه‌یوم موختاره‌كان، هاوسەرۆکی شارەوانییەکان و هه‌موو كه‌س له‌ كار دوورده‌خاته‌وه‌. ده‌ستبه‌سه‌ر به‌ڵگه‌نامه‌ی ده‌ستبه‌كاربوونیاندا ده‌گرێت، قه‌یوم ده‌نێرێت و به‌سه‌ر شاره‌وانییه‌كاندا ده‌یانسه‌پێنێت، له‌ دژی كوردان سیاسه‌تێكی سه‌رده‌ستانه‌ به‌ڕێوه‌ده‌به‌ن، ئه‌و شاره‌وانییانه‌ی هه‌ده‌په‌ به‌ده‌ستیهێنان، دیسان لێیان ده‌سه‌ننه‌وه‌، سیاسه‌تی قه‌یوم په‌یڕه‌و ده‌كه‌ن، بۆیه‌ ده‌بێ گه‌لی كورد و هێزه‌ دیموكراتییه‌كان ئه‌مه‌ ببینن.

"ده‌بێت گه‌لی كورد و هێزه‌ دیموكراتییه‌كان وریا بن"

ده‌سته‌ی هه‌ڵبژاردن له‌ ٣١ی ئازاردا له‌ هه‌ندێك شوێن ئیراده‌ی گه‌لی كوردی قبوڵ نه‌كرد و له‌ كوردستان به‌ سه‌رباز و پۆلیس ده‌ستیان به‌سه‌ر هه‌ندێك شاره‌وانیدا گرت، ئه‌گه‌ر له‌دژی ئه‌مه‌ هه‌ڵوێستێك هه‌بوایه‌، نه‌یانده‌توانی ئه‌مه‌ بكه‌ن، له‌به‌رئه‌وه‌ی بینیان نه‌ له‌نێو كوردان و نه‌ له‌نێو چه‌په‌كانی توركیا كه‌س له‌ به‌رانبه‌ر ئه‌و خۆسه‌پاندنه‌ ناوه‌ستێته‌وه‌، هه‌ڵبژاردنی ئەسته‌نبوڵیان هه‌ڵوه‌شانده‌وه‌. بۆ ئه‌وه‌ی توركیا به‌ره‌و مه‌ترسی نه‌چێت، پێویسته‌ كوردان و هێزه‌ دیموكراتییه‌كان ئیراده‌ی خۆیان پێشخه‌ن، پێویسته‌ ئه‌م هه‌ڵوێسته‌ هه‌م بۆ هه‌ڵبژاردن و شاره‌وانییه‌كانی كوردستان هه‌م بۆ هه‌ڵبژاردنی ئیسته‌نبوڵ دژبه‌ فاشیزم بخرێته‌گه‌ڕ، ده‌یانه‌وێت ئەسته‌نبوڵ ڕاده‌ستی هێزه‌ دیموكراتییه‌كان نه‌كه‌ن، هه‌وڵ ده‌ده‌ن شاره‌وانییه‌كانی كوردستان له‌ ده‌ست هێزه‌ دیموكراتییه‌كان ده‌ربێنن، له‌ ئێستاوه‌ ئاماده‌كاریی بۆ ده‌كه‌ن، له‌ به‌رده‌م ده‌رگه‌ی هه‌ندێك شاره‌وانی ئامێری پشكنینیان جێگیر كردووە، درێژه‌ به‌ ده‌ستگیركردنه‌كان ده‌ده‌ن، له‌ هه‌موو شوێنێك پۆلیس و سه‌رباز جێگیر ده‌كه‌ن. هه‌موو ڕۆژ هه‌ندێك كه‌س له‌ كار دوورده‌خه‌نه‌وه‌ و ده‌ستبه‌سه‌ر به‌ڵگه‌نامه‌ی ده‌ستبه‌كاربوونیاندا ده‌گرن، درێژه‌ به‌م سیاسه‌ته‌ی قه‌یووم ده‌ده‌ن، ده‌بێت به‌ کۆمەڵگا چالاكیی له‌ به‌رانبه‌ر ئه‌م سیاسه‌تی قه‌یومانه‌ بوه‌ستنه‌وه‌.

 

ش.ف