كەجەكە: پێویستە ٣ی ئاب وەك ڕۆژی كۆمەڵكوژی ژنان بناسرێت

هاوسەرۆكایەتی دەستەی سەرۆكایەتی كەجەكە: ٧٤ە مین فەرمان نیشانی دا كە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست كاتێك بە خۆشبینی هەڵسوكەوت لەگەڵ باوەڕ و ئەتنیكە جیاوازەكان نەكرێت، قڕكردن ڕوودەدات، پێویستە سێی ئاب وەك ڕۆژی كۆمەڵكوژی ژنان بناسریت.


هاوسەرۆكایەتی دەستەی بەڕێوەبەریی كۆما جڤاكێن كوردستان -كەجەكە، ڕاگەیاندراوێكی لەسەر ساڵیادی فەرمانەكەی شەنگال بڵاوكردەوە كە تێیدا هاتووە: "دەبێت ئەو هێرشەی داعش كە لە ٣ی ئابی ٢٠١٤ لەدژی ئێزدییەكان ئەنجامیدا، لە لایەن نەتەوە یەكگرتووەكان، یەكێتی ئەووروپا و هەموو دامەزراوە نێودەولەتییەكانەوە وەكو كۆمەڵكوژی بناسرێت، بەهۆی ئەو هێرشە نامرۆڤانەی كرایە سەر ژنانی ئێزدی پێویستە ڕۆژی سێی ئاب وەك ڕۆژی "كۆمەڵكوژكردنی ژنان" بناسرێت، ژنان قردێلەی ڕەش بە جلەكانیانەوە بكەن و هەموو مرۆڤایەتی پشتگیری ئەم كارە بكات. 

دەقی ڕاگەیاندراوی هاوسەرۆكایەتی دەستەی بەڕێوەبەریی كەجەكە:

"پێ دەنێنیە شەشەمین ساڵیادی ٧٤ـەمین فەرمان كە چەتەكانی داعش نامرۆڤانە دژی جڤاكی ئێزیدی ئەنجامیاندا، بەڕێزەوە یادی ئەوانە دەكەینەوە كە لەو كۆمەڵكوژییە شەهید كران و ئازاریان چەشت، بەڵێن دەدەین كە ئەزرەتەكانیان بۆ ئیزیدخانی ئازاد و سەربەخۆ بەدی بێنین.

چەتەكانی ڕوو ڕەشی داعش، پێنج ساڵ لەمەوبەر هێرشیان كردە سەر شەنگال و ویستیان ئێزدییەكان كۆمەڵكوژ بكەن، ئەو هێزە سەربازییانەی لە ناوچەكەش بوون لە بەرامبەر داعش بەرخۆدانیان نەكرد، لە ئەنجامدا هەزاران كەسی ئێزدی كۆمەڵكوژ كران كە زۆربەیان ژن و منداڵ بوون، هاوكات هەزاران ئێزدیش ڕفێندران، ژنان لە بازاڕ وەكو كۆیلەكان فرۆشران، لەدژی ئەو كۆمەڵكوژییە، ١٢ گەریلای هەپەگە كە لە ناوچەكە نزیك بوون دەستیان لە دۆخەكە وەردا و سەدان ئێزدیان لە كۆمەڵكوژی ڕزگار كرد، شەڕڤانانی یەپەگە و یەپەژە لە ماوەیەكی كورتدا لە ڕۆژئاواوە خۆیان گەیاندە ناوچەكە و پاڵپشتی بەرخۆدانی ئەو گروپە گەریلایەیان كرد و نەیانهێشت شەنگال بە تەواوەتی بكەوێتە دەستی داعش، گەریلا یەكێك لە هەرە گەورەترین قارەمانەتییەكانی مێژووی مرۆڤایەتی نواند و هێزە سەربازی و سیاسییەكانی ناوچەكە و هەموو مرۆڤایەتییان لە شەرمی كۆمەڵكوژی ڕزگار كرد.

پێویستە ئێزدیخان خۆبەڕێوبەر بێت و پێگەی بە یاسای بنەڕەتی مسۆگەر ببێت

فەرمانی ٧٤ـەمی سێی ئابی ٢٠١٤ نیشانیدا كە پێویستە ئێزدی كە باوەڕییەكی كۆن و مێژووییە خاوەن پێگەیەكی خۆبەڕیوبەر بێت، جڤاكی ئێزدی لە شەنگال و هەر شوێنێك كە تێدا دەژین پێویستە لە چوارچێوەی ژیانێكی ئازاد و سەربەخۆ بتوانێت خۆی بەڕێوە ببات و بپارێزرێت، لە سەرویانەوە عێراق، نەتەوە یەكگرتووەكان و هێزە نێودەوڵەتییەكان هەموو پێویستە وابكەن كە ئێزدیخان ببێتە خاوەنی وەها خۆبەڕێوبەرییەك، ئێزدی بۆ هێزە سیاسییەكان، گەلان و ڕێكخراوەكانی مافی مرۆڤ میراتێكە، ئەو میراتەش پێویستە بە شێوەیەكی ئازاد و سەربەخۆ بپارێزرێت، جێی شەرمەزارییە بۆ مرۆڤایەتی كە ئێزدییەكان تا ئێستا نەبوونەتە خاوەن ژیانێكی ئازاد و سەربەخۆ، مرۆڤایەتی بەرپرسیارە لەوەی كە دوای كۆمەڵكوژییەكەی سێی ئابی ٢٠١٤ ئێزدیخان ئازاد و خۆبەڕێوبەر بێت، پێویستە دەوڵەتی عێراق پێش ئەوەی درەنگ بێت پێگەی ئازاد و سەربەخۆی ئێزدیخان بە یاسای بنەڕەتی مسۆگەر بكات، لە سەرویانەوە پارتی و یەكێتی، گۆڕان، یەكگرتوو، پەكەكە، پەیەدە و هەموو پارت و ڕێكخستنە كوردییەكان ئەو بەرپرسیارەتییەیان لەسەرە كە بۆ ئازادیی و خۆبەڕێوبەری ئێزدیخان بەرپرسیارانە كار بكەن. 

فەرمانی ٧٤ـەم نیشانیدا كە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست كاتێك بە خۆشبینی لە باوەڕ و ئەتنیكە جیاوازەكان نزیك نەبنەوە، كۆمەڵكوژی ڕوودەدات، بۆیە بیرۆكەی "نەتەوەی دیموكراتی" كە بە شێوەیەكی یەكسان لە باوەڕ، كلتور و ئەتنیكە جیاوازەكان نزیك دەبێتەوە، چارەسەری كێشەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە، نەگونجاوە ئەگەر ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست نەتوانێت لە شەرمەزاری كۆمەڵكوژییەكان ڕزگاری بێت، خۆبەڕێوبەری شەنگال بۆ عێراق و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەبێتە مۆدیلێكی نمونەی نەتەوەبوونی دیموكراتی.
 
پێویستە هێرشی داعش لە سێی ئابی ٢٠١٤ بۆ سەر ئێزدیخان، لەلایەن نەتەوە یەكگرتووەكان، یەكێتی ئەوروپا و هەموو ڕێكخراوە نێودەوڵەتییەكانەوە وەك كۆمەڵكوژی بناسرێت، بە هۆی ئەو هێرشە نامرۆڤانەوە لەدژی ژنانی ئێزدی پێویستە سێی ئاب وەك ڕۆژی "كۆمەڵكوژكردنی ژنان" بناسرێت، ژنان قردێلەی ڕەش بە جلەكانیانەوە بكەن و هەموو مرۆڤایەتی پشتگیری ئەم كارە بكات، بە شەرمەزاركردنی هێرش لەدژی ژنانی ئێزدی پێویستە زیهنییەتی باڵادەستی پیاو لەو شوێنەی هاتووەتە دی لەناو ببرێت، لەدژی زیهنییەتی داعش كە ڕووڕەشی گەلەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەراستە بە هەڵسوكەوتی ئازادیپارێزی ژن پێویستە ڕۆژهەلاتی ناوەڕاست ببێتەوە جوگرافیایەك كە ڕۆحی ئازادی ژن تێدا سەردەستە و لە مێژووەوە دێت. 

ڕێبەر ئاپۆ دەیان ساڵە بۆ ئەوەی ئێزدییەكان ببنە خاوەن ژیانێكی ئازاد و دیموكراتی و بتوانن بە شێوەیەكی ئازاد بە باوەڕیی خۆیان بژین تێدەكۆشێت، هەم ساڵی ٢٠٠٧ و هەمیش ساڵی ٢٠١٤ داوایكرد ئێزدییەكان بپارێزرێن، بۆیە ماوەیەك پێش هێرشەكەی ٢٠١٤ گەریلا لە شوێنێكی نزیك شەنگال بەجێی بوون و كاتێك داعش هێرشی كرد ئەوانیش دەستوەردانی دۆخەكەیان كرد، بۆیە هەم بزوتنەوەی ئازادیخوازی و هەمیش مرۆڤایەتی بە تەواوەتی زۆر شتیان قەرزداری ڕێبەر ئاپۆ-ن، چونكە ئەگەر ڕێبەر ئاپۆ پێش هێرشەكە ئەو داوایەی نەكردبا و هۆشداریی نەدابا، ئەو كۆمەڵكوژییە ئەستتەنگ نەدەكرا، پێویستە مرۆڤایەتی بەو ڕاستییە بزانێت و ببینێت كە بیرۆكەی نەتەوەی دیموكراتیی ڕێبەر ئاپۆ بۆ مرۆڤایەتی ئاشتی، دیموكراسی و ئازادییە.
 
لە شەشەمین ساڵی فەرمانی ٧٤ـەمدا بۆ بەدیهێنانی ئەزرەتی ژنانی ئێزدی و ئەوانەی لە فەرمانەكە ژیانیان لەدەستدا و ئازاریان بینی، ئێمە بەڵێنمان بۆ تێكۆشانی كوردستانی ئازاد و ڕۆژهەڵاتی ناوەراستی دیموكراتی لەسەر بنەمای بیری نەتەوەی دیموكراتی دووبارە دەكەینەوە.

د.ح