هندستان، کۆنفرانسێکی نێودەوڵەتی ژنان بەڕێوەچوو.. بە وێنە

له‌ شاری بانگەلۆری هندستان کۆنفرانسێکی نێونه‌ته‌وه‌یی ساز کرا و گفتوگۆ له‌سه‌ر ڕوانگه‌کانی ڕزگاریی ژن کرا، کۆنفڕانسه‌که‌ سێ ڕۆژی خایاند و پێشکه‌شی ساکینه‌ جانسز کرا.


له‌ شاری بانگەلۆر-ی باشووری هندستان نزیکه‌ی ٢٠٠ ژنی ١٦ و‌ڵاتی جیهان کۆبوونه‌وه‌ و ده‌رباره‌ی بابه‌تی ڕزگاریی ژن سێ ڕۆژ ئه‌زموونه‌کانی تێکۆشانیان ئاڵوگۆڕ کرد و ڕوانگه‌ ئایدیۆلۆژییه‌کانیان خسته‌ڕوو.

کۆنفرانسەکە‌ له‌ چوارچێوه‌ی بڕیاری دووه‌مین کۆنفڕانسی جیهانیی ژنان ساز کرا، که‌ ساڵی ٢٠١٦ له‌ نیپاش درابوو، کۆنفڕانسه‌که‌ کرایه‌ دیاری بۆ شه‌هیدی پێشه‌نگی بزووتنه‌وه‌ی ئازادیی کورد ساکینه‌ جانسز و گاوری لانکێش، که‌ ساڵی پار له‌ هندستان له‌ لایه‌ن فاشیسته‌کانه‌وه‌ کوژرا.


"ده‌بێ به‌ شێوه‌یه‌کی جیاوازتر تێبکۆشین"

کۆنفڕانسه‌که‌ له‌ لایه‌ن پێکهاته‌کانی کۆنفڕانسی جیهانیی ژنان ساز کرا و له‌ هه‌ر ڕۆژێکدا به‌شێوه‌ی گرووپبه‌ندی گفتوگۆکان کران، له‌ ڕۆژی یه‌که‌می کۆنفرانسه‌که‌دا بابه‌تێک له‌ لایه‌ن شرمستا چاودری سکرتێری گشتیی ڕێکخراوی ژنانی شۆڕشگێڕی هیندستان (AIRWO) پێشکه‌ش کرا.

چاودری وتی، هێرشه‌کانی دژ به‌ ژنان له‌م سه‌رده‌مه‌دا گه‌یشتوونه‌ته‌ ئاستێکی مه‌ترسیدار، به‌ڵام له‌ هه‌موو کات زیاتر ژنان تێده‌کۆشن.

وتیشی: «ده‌بێ تووندوتیژی له‌ به‌رانبه‌ر ژنان جیا نه‌کرێته‌وه‌ له‌ هه‌لومه‌رجی گشتی» ناوبراو باسی له‌وه‌ش کرد، پێویسته‌ ژنان لێکۆڵینه‌وه‌ له‌سه‌ر سه‌رچاوه‌ی تووندوتیژی بکه‌ن، ژنانی هیندستان خۆپیشاندانی گه‌وره‌ ساز ده‌که‌ن، به‌ڵام ئه‌م خۆپیشاندانانه‌ دۆخه‌که‌ ناگۆڕن، دیاره‌ پێویستیمان به‌ تێکۆشانێکی جیاوازتر هه‌یه‌.

شرمستا چاودری ڕایگه‌یاند، ئازادیی ژن په‌یوه‌سته‌ به‌ پێگه‌ی ژن له‌ وه‌به‌رهێنانی کۆمه‌ڵایه‌تی. وتی، ده‌بێ بزووتنه‌وه‌ی ژن له‌گه‌ڵ بزووتنه‌وه‌ چه‌پ، دیموکرات و شۆڕشگێڕه‌کان په‌یوه‌ندیدار بێت، ده‌بێ فێمێنیزم بخه‌نه‌ نێو ڕێکخستنه‌کانی چه‌پ، ڕزگاریی ژن و چینایه‌تی پڕۆسه‌ی دیاله‌کتیکن و ڕێکخراوه‌ سه‌ربه‌خۆکانی ژنان زۆر گرینگن.

"ئافرێنه‌ر عه‌بدوڵا ئۆجالانه‌"

له‌ ڕۆژی دووه‌می کۆنفڕانسه‌که‌دا باسی ئه‌زموونه‌کانی تێکۆشان و ڕوانگه‌ ئایدیۆلۆژییه‌کانی بزووتنه‌وه‌ی ئازادیی ژنانی کوردستان کرا. مه‌ڕاڵ چیچه‌ک نوێنه‌ری ڕێکخراوی په‌یوه‌ندییه‌کانی ده‌ره‌وه‌ی ژنانی کورد (REPAK) و دلار دیریک نوێنه‌ری بزووتنه‌وه‌ی نێونه‌ته‌وه‌یی ژنانی کورد بابه‌تێکیان پێشکه‌ش کرد.

چیچه‌ک و دیریک ئاماژه‌یان بۆ ئه‌وه‌ کرد که‌ بزووتنه‌وه‌ی ئازادیی کورد کێشه‌ی زایه‌ندی وه‌ک کێشه‌ی دووه‌م نابینێت، به‌ڵکوو وه‌ک کێشه‌یه‌کی سه‌ره‌کی ده‌بینێت. وتیشیان، ئافرێنه‌ری خه‌باتی ئازادیی ژنانی کوردستان ڕێبه‌ری گه‌لی کورد عه‌بدوڵا ئۆجالانه‌.

ئه‌و دوو نوێنه‌ره‌ی بزووتنه‌وه‌ی ژنانی کوردستان به‌ نموونه‌هێنانه‌وه‌ سه‌رنجیان خسته‌ سه‌ر گرینگی تێکۆشانی چینایه‌تی و زایه‌ندیی ڕادیکاڵ له‌نێو بزووتنه‌وه‌ شۆڕشگێڕییه‌کان و ڕاگه‌یاندن. هێمایان بۆ ئه‌وه‌ کرد که‌ له‌پێناو تێکۆشانێکی به‌هێزی ڕزگاریی ژن، ده‌بێ «پیاوه‌تی» وه‌ک سیسته‌مێک شرۆڤه‌ بکرێت و وتیان: «نه‌هێشتنی پیاوه‌تی وه‌ک سیسته‌م، پێویسته‌ یه‌کێک بێت له‌ پێوانه‌ بنه‌ڕه‌تییه‌کانی سۆسیالیزم.»

هه‌روه‌ها باس له‌ ئه‌زموونه‌کانی پڕۆسه‌ی گۆڕینی پیاو کراو، ده‌ستنیشان کرا که‌ ژنانی کورد به‌ ئافراندنی ڕێکخستنی خۆسه‌ر، ده‌ستکه‌وتیان به‌ده‌ستهێناوه‌. ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ش کرا که‌ «ڕزگاری ژن نابێ دوابخرێت بۆ دوای شۆڕش. هه‌ر گه‌ڕانێک به‌دوای ئازادیدا، ناچاره‌ که‌ ئازادیی ژن له‌ ناوه‌ندیی خۆیدا جێگیر بکات، چونکه‌ کێشه‌ی ژن نه‌ کێشه‌ی دووه‌مه‌ و نه‌ ناکۆکی دووه‌م، به‌ڵکو دایکی هه‌موو کێشه‌کانه‌."

"خۆڕێکخستنی سه‌ربه‌خۆ مه‌رجه‌"

چیچه‌ک و دیریک ده‌رباره‌ی میکانیزمه‌ کردارییه‌کانی بزووتنه‌وه‌ی ئازادیی ژنانی کوردستان نموونه‌یان هێنانه‌وه‌ که‌ بۆ چه‌سپاندنی ڕوانگه‌ی ئایدیۆلۆژی و تیۆری ئافرێنراون. باس له‌وه‌ کرا که‌ بۆ ئه‌وه‌ی ژن له‌نێو بزووتنه‌وه‌ی شۆڕشگێڕیدا به‌ ڕۆڵی مێژوویی هه‌ستێت، خۆڕێکخستنی سه‌ربه‌خۆی ژنان مه‌رجه‌.

ئەوان وتیان: "مومکینه‌ که‌ کۆتایی به‌ باوکسالاری بهێنرێت. باوکسالاری له‌ مێژووی مرۆڤایه‌تیدا کورتترین سه‌رده‌مه‌. ئه‌گه‌ر ئێمه‌ له‌ هه‌موو شوێنێک دووه‌مین شۆڕشی ژن بکه‌ین، ده‌توانین باوکسالاری نه‌هێڵین. هه‌تا ئه‌و کاته‌ی شۆڕشێکی وه‌ها ڕادیکاڵ نه‌بێت، مومکین نییه‌ شێوه‌ جیاجیاکانی تاڵانکاری له‌ بواره‌کانی ژیاندا له‌ناوببرێن. به‌ ژنی کۆیله‌کراو شۆڕش به‌دینایه‌ت. هه‌ربۆیه‌ ئه‌وه‌ی ئاستی یه‌کسانی و ئازادیی کۆمه‌ڵگه‌ دیاریده‌کات، ئاستی ئازادی و یه‌کسانی ژنه‌."

"به‌ربه‌ستی سه‌ره‌کی، شێوه‌ی بۆرژوازیی بچووکه‌"

له‌ دوایین ڕۆژی کۆنفڕانسه‌که‌دا بابه‌تێکی هه‌ردوو چالاکی بزووتنه‌وه‌ی ژنان له‌ ئه‌ڵمانیا مۆنیکا گارتنه‌ر-ئه‌نگلس و هالینکا ئاوگوستین پێشکه‌ش کران. مۆنیکا گارتنه‌ر-ئه‌نگلس به‌هۆی ئه‌وه‌ی له‌سه‌ر هه‌ڵدانی ئاڵایه‌کی یه‌په‌گه‌ دادگه‌یی ده‌کرێت، نه‌یتوانی ئاماده‌ی کۆنفڕانسه‌که‌ بێت.

بابه‌ته‌که‌ له‌ لایه‌ن هالینکا ئاوگوستین پێشکه‌ش کرا و ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه‌ کرد ژنان گه‌وره‌ترین سه‌رکه‌وتنه‌کانیان له‌نێو یه‌کێتیی شۆڕشگێڕیدا به‌ده‌ستهێناوه‌. هه‌روه‌ها سه‌رنجی خسته‌ سه‌ر تیۆره‌کانی مارکس و ئه‌نگلس ده‌رباره‌ی ژنان. باس له‌وه‌ کرا که‌ ڕزگاری ژن ته‌نیا له‌نێو کۆمه‌ڵگه‌یه‌کی سۆسیالیستیدا ده‌چه‌سپێت، به‌ربه‌ستی سه‌ره‌کی له‌ به‌رده‌م ئازادیی ژن، ڕامانی بۆرژوای بچووک و فێمێنیزمی بۆرژوایه‌.

"ده‌توانین له‌ بزووتنه‌وه‌ی کورد زۆر شت فێربین"

ژنانی به‌شداربوو، به‌تایبه‌ت ئه‌وانه‌ی له‌ ئه‌فریقیا و ئاسیاوه‌ هاتبوون هێمایان بۆ ئه‌وه‌ کرد، که‌ ده‌توانن زۆر شت له‌ بزووتنه‌وه‌ی ئازادیی ژنانی کوردستان فێربن. ژنانی ئه‌ڵمانیش باسیان له‌ گرینگی واتای تێکۆشانی ژنانی کورد کرد.

"گفتوگۆی قووڵتر و به‌رفره‌وانتر پێویسته‌"

نوێنه‌ری ڕێکخراوی په‌یوه‌ندییه‌کانی ده‌ره‌وه‌ی ژنانی کورد (REPAK) مه‌ڕاڵ چیچه‌ک له‌ درێژه‌ی قسه‌کانیدا له‌ کۆنفڕانسه‌که‌دا باسی له‌وه‌ کرد که‌ پێویسته‌ پێکهاته‌کانی کۆنفڕانسی جیهانیی ژنان زه‌مینه‌ی گفتوگۆی تیۆری و ئایدیۆلۆژی به‌رفره‌وانتر بکه‌ن و زیاتر له‌سه‌ر پێناسه‌ و لایه‌نی تیۆری قووڵ ببنه‌وه‌. وتیشی، پێناسه‌کانی کێشه‌ی زایه‌ندی، تێکۆشانی چینایه‌تی، شۆڕش و شۆڕشگێڕی به‌شێوه‌یه‌کی جیاواز دێنه‌ تێگه‌یشتن. پێویسته‌ ئێمه‌ بتوانین به‌شێوه‌یه‌کی ڕاشکاوانه‌ گفتوگۆ بکه‌ین. له‌ هه‌مان کاتدا پێویستیمان به‌ ئافراندنی کولتوور و زمانێکی گفتوگۆ هه‌یه‌ که‌ خۆی له‌ زمانی پیاو ڕزگار کردبێت.

کۆنفڕانسه‌ سێ ڕۆژییه‌که‌ ئێواره‌ی دوێنێ به‌ گۆرانی و سروودی ژنانی شۆڕشگێڕ و هه‌ڵپه‌ڕکێ به‌ گۆرانییه‌کانی به‌رخۆدانی ڕۆژاڤا، کۆتایی هات. بڕیاره‌ له‌ ڕۆژانی داهاتوودا ئه‌نجامنامه‌ی کۆنفڕانسه‌که‌ ئاشکرا بکرێت.

 

ک.ک