بۆردوومان و تۆپبارانەکان زیانی بە ژینگەی هەرێمی کوردستان گەیاندووە

بەڕێوەبەری كەشناسی و بومەلەرزەزانی سلێمانی لە سیمینارێکدا لەبارەی زیانەکانی ئاگرکەوتنەوە لەسەر ژینگە ئاشکرایدەکات، کە بۆردوومان و تۆپبارانەکانی تورکیا و ئێران لە ناوچە سنوورییەکانی هەرێمی کوردستان، زیانی بە ژینگەی هەرێم گەیاندووە.


پێشنیوەڕۆی ئەمڕۆ، لە هۆڵی قائیمقامیەتی قەزای مەركەزیی هەڵەبجە، لەمیانەی چالاکییەکانی ڕۆژنی جیهانید ژینگەدا، هەردوو ڕێكخراوی ئایندە بۆ پاراستنی ژینگە و ڕێكخراوی نوێ بۆ مافەكانی مرۆڤ، سیمینارێكیان لەسەر زیانەكانی ئاگركەوتنەوە لەسەر ژینگە بۆ دارا حەسەن، بەڕێوەبەری كەشناسی و بومەلەرزەزانی سلێمانی ڕێكخست.

دارا حەسەن، لە سەرەتای سیمینارەكەدا باسی لە زیانەكان كرد و وتی: ئەو زیانانەی كە بەهۆی ئاگرەوە بەر ژینگە دەكەوێت، لە دوو لایەنی سەرەكییدا خۆی دەبینێتەوە، کە بریتین لە ئابووریی و خاک، بەشێوەیەک دەبێتە هۆی لەناوبردنی دارستانەكان و گژوگیای لەوەڕاندن و پزیشكیی و بەهەدەردانی تووانای ماددیی و مرۆیی لە ئەنجامی کوژاندنەوەی ئاگرەکان.

هەروەها، وتیشی: مەترسییەكانی لەسەر خاكیش دەبێتە هۆی لەناوبردنی ڕووپۆشی ڕووەكیی، كە كاریگەری نەرێنی دەكاتە سەر پێكهاتەی خاك، لەگەڵ ڕوودانی ڕاماڵین و داماڵینی خاك، كە دواتر هیچ كشتوكاڵێك ناكرێت بەبێ‌ بوونی ئەو خاك و خۆڵە، لەگەڵ ئەوانەشدا كاریگەری لەسەر دیمەن و ئاوهەوای شوێنەكە و لەسەر گیانەوەرە جۆراوجۆرەكان و ئاوی ژێرزەوی و پیسبوونی هەوا دادەنێت.

بەڕێوەبەری كەشناسی و بومەلەرزەزانی سلێمانی، ئەوەشی خستەڕوو، کە وڵاتانی دراوسێمان بەتایبەت ئێران و توركیا لەماوەی ساڵانی ڕابردوودا، بەهۆی تۆپبارانەكانیان لەناوچە سنورییەكان، زیانێكی زۆریان بە ژینگە و پووش و پاوانی هەرێمی كوردستان گەیاندووە.

بەپێی ئامارێکی بەڕێوەبەرایەتیی كەشناسی و بومەلەرزەزانی سلێمانی، كۆی گشتیی ڕووبەری سوتاوی پارێزگاكانی هەرێمی كوردستان لە ساڵی ٢٠١٠ تا ٢٠١٤ نزیكەی ٤٠٠ هەزار دۆنم بووە، كە زۆرترین ڕێژە لە پارێزگای سلێمانی تۆماركراوە، كە ٢٩٩ هەزار و ٩٣٦ دۆنم بووە.

ب.ل/ج