شەهیدانی پاریس لە گوڵزاری شاعیرانی کورد

لەیادی تیرۆرکردنی هەرسێ ژنە تێکۆشەری کورد لە پاریس، ژمارەیەک شاعیری کورد چەندین شیعریان بۆ یادی ئەو تێکۆشەرانە و شەهیدبوونیان نووسیوە.


هەرسێ ژنە تێکۆشەری کورد (ساکینە جانسز)، (فیدان دۆغان)، (لەیلا شەیلەماز)، کە لە ڕۆژی ٩ی کانونی دووەمی ساڵی ٢٠١٣ لە پاریس تیرۆر کران، کاریگەری فراوانی کردە سەر گەلی کورد لە هەرچوار پارچەی کوردستان بە گشتی، لە رۆژی تیرۆکردنیانەوە تا ئێستاش ساڵانە لەو یادەدا شاعیری کورد شیعری جۆراوجۆریان بۆ ئەو شەهیدانە نووسیوە.

کەژاڵ نووری، بە دەقی (ئەگەر لە پاریس دەژیام)، وەکو پێشەنگی ئەو ژنە شاعیرانە دەرکەوت و دوای ئەویش چەندی شاعیری تر وەکو (دەق ئاواێزان) چەندین دەقی تریان نووسی، کەژاڵ نووری لەبارەی ئەو شیعرەوە بە ئاژانسی ڕۆژنیوزی ڕاگەیاند (لەماوەی مانگ ونیوێکدا دەقی (ئەگەر لە پاریس ئەژیام)  جگە لە زاراوەی کرمانجی، بۆ دوانزە زمانی جیهانی وەرگێڕدراوە کە بریتین لە (ئینگلیزی، فەڕەنسی،سوێدی، عەرەبی، فارسی، تورکی، هۆلەندی - بەلجیکی فلامی، ئەمازیغی، ئەلمانی).


سەبارەت بە دەق ئاوێزانەکانیش لەسەر هەمان شیعر کەژاڵ نووری وتیشی: ژمارەیەک شاعیر وەکو دەقی ئاوێزانی هەمان شیعرەکەی من، وەکو شاعیری ژن، هەردوو شاعیر کەژاڵ عەلی و نالیا ئیبراهیم، دوو شیعری جیاوازیان نووسیوە، هەربە قەڵەم و بەهرەی خۆی گوزارشتی لەو کارەساتە کردووە.

کەژاڵ هەروەها وتیشی: نەک تەنیا شاعیرانی ژن، بەڵکو ژمارەیەکی زۆر شاعیری پیاویش چەندین شیعری جوانیان وەکو دەقی ئاوێزانی شیعرەکەی من نووسیوە.

دەقی شیعرەکەی کەژاڵ نووری، کە ڕۆژێک دوای تیرۆکردنی ئەو تێکۆشەرانە نووسیبووی، بە دەنگی عادل عەزیز خوێندراوە دەنگی زۆری دایەوە.

 

ئەگەر لە پاریس دەژیام

لەهەرکۆلانێک نەمامێکم دەسوتاند

لەهەر شەقامێک جامی ماشێنێکم دەشکاند

بەبۆیەی هەمەڵشنی سور

جامخانەی هەموو مارکێتەکانم دەنوسی و

فلچەکەی سلفادۆردالیم دەهیناو

خانوبەخانوی ئەوشارەم لەسور هەلدەکیشاو

دارو بەردی شانزەلیزیەم

وەک بەردێکی خوێناوی سەرلوتکەی قەندیل

دوای شەهید بونی هەرگەریلایەک ، دەنەخشاند

لەبەردەرگای هەرمالێکی دا ئالایەکی کوردستانم دەجەقاند

ئەگەر لەپاریس دەژیام

بەبۆیەی رەش

لەسەرویستگەی هەمووپاسێکم دەنوسی

ئێوەبون سایکس پیکۆتان ئیمزاکردو

لەلۆزاندا میژوی کوردتان بەمرۆ گەیاند

ئەگەر لەپاریس دەژیام

ئیستا وەکو عەلیا ماجید

هەرچی ژنی قژ زەردو جاوکالی تیایە

جلم لەبەردادەکەند و ئالایەکی کوردستانم لێ دەئالاند

ئەگەر لەپاریس دەژیام

هەرجی گلۆپی دارتێلەکانی شار هەبوو

بەبەردی قۆچەقانێ دەم شکاندن و

لەجیگەی هەریەکەیاندا تاکی پێلاوی گەریلایەکی شەهیدم هەلدەواسی و

بۆ بانگەشەی ماڤی مرۆڤ ، دەمکرد بەسمبولی داهینان

ئەگەر لەپاریس دەژیام

کەوالیسی سەرتەختی شانۆکانم گشت تێک دەداو

پۆستەری هەمووپیشانگا هونەری یەکانم دەدراند

ئەگەر لەپاریس دەژیام

لەدوورەوە هەموو ئامادەبوانی کۆنسیرتەکانم دەدایە بەربەرد و

پێمدەوتن :-

 

ئەوە کۆتایی مۆزارت وباخ و شۆپەتانم راگەیاند

ئەگەر لەپاریس دەژیام

زەنگی بەردەرگای هەموومالێکم لێدەداو

دەموت دەبێ هەمووتان خولەکێک بێدەنگ بن

ئەمرۆ قاسملۆ لەبەرزترین کەنیسەی شارەوە

زەنگی پرسە لیدەدات و

بۆ تیرۆری سیاسی سێ ژنە جالاکی کورد

مێژوتان دەخاتە بەردەم پرسیارەوەو

شارتان دێنیتە خرۆشان

ئەگەر لەپاریس دەژیام

شا (کلۆفیسی یەکەم)م لەگۆر دەردەهینایەوەو

دەم وت دەبێت بۆشکۆی شەرەفی شانشینی فەرەنگ

لەگەل شازادە لویس دا

لەپێشەوەبرۆن و تابوتەکەی ( چانسیز ) هەلگرن بە شان

ئەگەر لەپاریس دەژیام

( ئەلب ) م لەشوینی خۆی لائەبرد

دەم گوێزایەوە بۆژورەکەی( ئاپۆ ) لە دورگەی ئیمرالی و

دەم کرد بەقەلایەک بۆ باکوری کوردستان

( ئیفل )م بەیەک شەق ئەخست بەدەما و

ئاگری نەوروزی ئەمسالم دەبردە سەر ( ئەلمۆن بلان )

ئەگەر لەپاریس دەژیام

هەرئەمرۆ پرۆگرامی شاشەی تی فی یەکانم هاک ئەکردو

پەیامیکم بۆکوردەکانی ئەوولاتەلەسەردائەنا :-

(وەرن هەمومان سبەی لە سەرگۆری شارلمان ،

 

دەست بکەین بەخۆپیشان دان )

ئەگەر لەپاریس دەژیام

بەیەک رۆژ تۆبۆگرافیای گالەم هەلدەوەشاندەوەو

بەیەک هەفتە دیموگرافیای شانشینی فەرەنگیەکانم دەشێواند

ئەگەرلەپاریس دەژیام

جل رۆژ پرسەم دەبردە ،مالی ئۆلاند و

پێشم دەوت ،

ئەرێ بۆچی ئەم شارەی تۆ

کە چادرێکی ئارامی تیدا نەبوو بۆ ئۆجەلان

ئیستا پرە لەفیشەک و تیرۆریست و

سلۆگان بۆ تیرۆری نەتەوەیەکی

بێ شوناسی بێ ناونیشان ؟

ئاااااخ

ئەگەر لەپاریس دەژیام !!!

هۆلەندا  / ١٠ ژێنوەی ٢٠١٣

 

دەقی شیعرەکەی کەژاڵ عەلی

 

ئەگەر لە کوردستان دەبووم..

بە فیکە لێدانوهووها

بە سەبەتەیەک هێلکەو جنێوی رزیوەوە،

لەو جنێوە رزیوانەی

لە پشتەوەی پیکابێک هەلوێستی گەنیو

دابوویان بەسەری بەرزی براکەمدا،

کە وەک بەوری دلبەخوێنی دوای نەبەزین

دەستی داستانی پێکراوی

لە گەردنی دوای بەهارو

دوای ئەستێرەو

دوای راپەرین..

ئەگەر لە کوردستان دەبووم

سبەی سەرکۆت،

بە تەنوورەیەکی کورت کورت

بستێک لەخوارمنالدانم

بە پێی پەتی

دەچوومە ناو حەرەمی مزگەوتەکان

لەسەر بەرمالی دوروویی مامۆستاکان دادەنیشتم

نوێژی جومعەی یاخیبوونو

جەماعەتی ترۆتستۆو

بەرخۆدان وعیشقم دەبەست..

ئەگەر سبەی لەوێ دەبووم

پەنجەرەی بەهەشتی عوزمام

دەدایە بەر نەعلەکانم

لە مینبەری پیرۆزی مەلاکانەوە

بە زمانی ئاهورامەزدا

بانگی پیرۆزی ئازادی و

وتاری هەینی خەبات و

سوونەتی عەشقم هەلدەدا..

ئەگەر لە کوردستان دەبووم

دەچوومەوە پۆلی خەونی سەرەتایی و

پەنجەی شایەتوومانم لە -نە‌و- ی لێوەکانم هەلدەگرتو

ئاینم پێ لەپەرتووکی وانەکانم فرێدەدا....

 

دەقی شیعری نالیا ئیبراهیم

هاوڕێم کەژاڵ!!

گه‌ر منیش له‌ پاریس بام

به‌رگی ژنێتی خۆم ئه‌دڕاند...

به‌ شێوه‌ی به‌رگی ژێر خاكی شڕوپڕی

مناڵانی ئه‌نفال

پارچه‌ پارچه‌ و ووردم ئه‌كرد

وه‌ك ڕه‌هێڵه‌ی به‌فر و زریانی سه‌ر قه‌ندیل

پارچه‌كانیم له‌جێ ی فرانس پرێنس و لیمۆند

ئه‌باراند و دابه‌شم ئه‌كرد...

شۆڕشی دووه‌می فه‌ره‌نسام به‌رپا ده‌‌كرد..

گه‌ر منیش له‌ پاریس ئه‌ژیام

‌ به‌ ڕووتی

ده‌‌چوومه‌‌‌ ناو مۆزه‌خانه‌ی لۆڤه‌ره‌وه‌و

تابلۆی مۆنالیزه‌م داده‌گرت

وەك خودا‌وه‌ندی جوانی و

شاكارێكی نوێی داڤنشی...

وێنه‌ی له‌یلام هه‌ڵده‌واسی..!

‌هه‌ر به‌ ڕووتی

ئه‌چومه‌ ناو كه‌نیسه‌ی مه‌ریه‌می عه‌زرا و

خاجه‌كه‌ی مه‌سیحم ئه‌شكاند..

جه‌سته‌ی خوێناوی چانسزم ئامێزەگرت

وه‌ك به‌خشنده‌‌یی هه‌زاره‌ی سێیه‌می یه‌زدان

‌وه‌ك خوداوه‌ندی ژنان

به‌ هه‌موو دونیا ئه‌ناساند!

گه‌ر منیش له‌پاریس بام

هه‌ر به‌ ڕووتی

وه‌ك هه‌ژارانی جیهان

له‌ جێگای ئیڤڵی به‌ شه‌ق كه‌وتوی كه‌ژاڵ...

په‌یكه‌ری فیدانم، به‌ باڵای ئالب وێنا ئەکرد

وه‌ك سومبوڵی ئا‌زادی و

خۆراگری و ژنێتیمان..هەرلەوێدا ئەچەقاند!

هه‌ر به‌ ڕووتی

به‌ سه‌ر‌ شا‌نزلێزییه‌دا‌ ئه‌رۆشتم و

گوزه‌رم ئه‌كرد

له‌ بری مۆزارت..

گوێم له‌ هۆره‌ی هه‌ورامان و

لاوكی دیاربه‌كر و

له‌مه‌قامی خاوكه‌ر و ئای ئای

علی مه‌ردان ئه‌گرت!

سه‌مام ئه‌كرد... سه‌مام ئه‌كرد

هه‌ر وه‌ك زۆربا سه‌مام ئه‌كرد..

سه‌مام بۆ مه‌رگی سێ ژن و

سێ خۆری كوردستان ئه‌كرد...

دەقی بەرزان شەلال

(ئەگەر لە پاریس ئەژیام..)
چی مەلەفی تیرۆر هەیە
دەمسڕیەوە
ئیڤڵ چیە، تا تێی هەڵدەم
چی درەختی سەر شەقامە
ئەمبڕیەوە
گوێم نەئەدا، بە گەڵاکان
بە سروشت و یاسای ژینگە
چش لە هەموی کەی گرینگە
لە جێی هەموان
تێکستێکی (کەژاڵ نوری)م هەڵئەواسی
ئەوسا لەوێ کێ دەیوێرا
شێرە ژنی کورد تیرۆرکا
کە دەبنە چالاکی سیاسی

 

ش.ف