"گەڕانەوە بۆ خۆراكە كوردەوارییەكان بووەتە پێداویستییەكی گرنگی ژیان"

هاوڵاتیان و پسپۆڕانی بواری خۆراك گەڕانەوە بۆ بەكارهێنانی خۆراكە كوردەوارییەكان بە گرنگ و پێویست دەزانن، بەو پێیەی توێژینەوە پزیشكییەكان دەریانخستووە دووركەوتنەوە لە سروشت و خۆراكە سروشتییەكان و بەكارهێنانی خۆراكی ئامادەكراو، مرۆڤەكانی ڕووبەڕووی چەندین كێشەی تەندروستی كردووەتەوە.


بەهۆی گرنگی و سوود و تاموچێژی خۆراكە كوردەوارییەكان، هاوڵاتیان و پسپۆڕانی بواری خۆراك هاوڕان لەسەر گرنگیی گەڕانەوە بۆ بەكارهێنانی ئەو خۆراكە كوردەوارییانە و لە ڕۆژنیوزەوە باس لە گرنگی بەكارهێنانی خۆراكی كوردەواری و خۆراكە سروشتییەكان دەكەن.

ڕەنگین مارف، شارەزا لە دروستكردنی خۆراكە كوردەوارییەكان بە ڕۆژنیوزی وت: هەموو لایەك گەیشتوونەتە ئەو ڕاستییەی كە گەڕانەوە بۆ بەكارهێنانی خۆراكە كوردەوارییەكان، بە تایبەت ئەو خۆراكانەی كە لە گژوگیا و بەرهەمی سروشتی ئامادەدەكرێن، بووەتە پێداویستییەكی گرنگی ژیان، چونكە لە توێژینەوە زانستییەكاندا ئەوە دەركەوتووە كە بەكارهێنانی خۆراكی ئامادەكراو و ئەو خۆراك و كەرەستانەی كە بڕێكی زۆر مادەی كیمیاییان تێدەكرێت، زیانێكی زۆری جەستەیی و تەندروستییان بە مرۆڤ گەیاندووە.

ئەو شارەزایەی دروستكردنی خۆراكە كوردەوارییەكان ئەوەشی خستەڕوو: كاتێك ڕوو لە خۆراكە كوردەوارییەكان دەكەین لەوە دڵنیاین كە بە چ شێوازێك و كەی و لەلایەن كێوە دروستكراوە، ئەمەش لە ڕووی دەروونییەوە زیاتر دڵنیایمان دەداتێ‌ كە ترسمان لە بەكارهێنانی نەبێت، بە پێچەوانەوە كاتێك خۆراكێكی ئامادەكراوی وڵاتان بەكاردەهێنین ئەو دڵنیاییەمان دەستناكەوێت، بۆیە زۆر گرنگە هەموو لایەك خۆمان ڕابهێنین كە كەمترین مامەڵە لەگەڵ خۆراكە ئامادەكراوەكاندا بكەین.

ڕەنگین ڕەخنەی ئەوەی هەبوو، کە خەڵکانێکی زۆر بەشوێن خۆراکە ئامادەکراوەکانەوەن و دەشڵێت: ئەوەش وایكردووە كە كۆمەڵێك نەخۆشی جەستەیی و تەندروستی بڵاوببێتەوە و دواجار چارەسەركردنیان كارێكی ئاسان نەبێت، بەڵام ئێستاش درەنگ نییە كە هەموومان بگەڕێینەوە بۆ بەكارهێنانی خۆراكە كوردەوارییەكان.

بورهان شێخ عیزەدین، ئەندازیاری كشتوكاڵی و شارەزا لە بەرهەمهێنانی بەروبوومە كشتوكاڵییەكان دەڵێت: ئێستا لە هەموو وڵاتانی جیهاندا گرنگییەكی زۆر بە خۆراكە سروشتییەكان دەدرێت، چونكە ماددەی كییمیاییان تێدا بەكارنایەت، ئەگەر بەكاریشبهێنرێت بڕێكی زۆر كەمە، ئەمەش وادەكات لە ڕووی تەندروستییەوە گرفتێكی ئەوتۆ بۆ بەكارهێنەرانی دروستنەكات، هەرچەندە ئێستا لە بەرهەمهێنانی زۆرێك لە خۆراكە كشتوكاڵییەكاندا كەمێك مادەی كیمیایی بەكاردەهێنرێت، ئەوەش بەهۆی زۆربوونی ژمارەی دانیشتووان و هەوڵدان بۆ زوو پێگەیشتنی ئەو خۆراكە سروشتییانە.

بورهان ئەوەشی باسكرد، گەڕانەوە بۆ سروشت و بەكارهێنانی خۆراكە كوردەوارییەكان سودێكی ئێجگار زۆری هەیە، چ لەڕووی تاموچێژ، یاخود لە ڕووی تەندروستی جەستەیی و دەروونییەوە، وتیشی: بۆیە ئێستا دەبێت هەموومان دان بەو ڕاستییەدا بنێین، كە تا لە خۆراكە سروشتییەكانەوە نزیكبین كەمترین گرفتی تەندروستی و جەستەییمان دەبێت، بە پێچەوانەشەوە دەبینین كە ڕۆژانە مرۆڤەكان چۆن ڕووبەڕووی چەندین كێشە بوونەتەوە بەهۆی سیستمی خۆراك و جۆری ئەو خۆراكانەی بەكاریدەهێنن، بۆیە زۆر گرنگە ئەو هۆشیارییە لەناو كۆمەڵگای كوردیدا بڵاوببێتەوە سوود لە خۆراكە سروشتییەكان وەربگرین و خۆراكە ئامادەكراوەكان بەكارنەهێنین كە مادەی كیمیاییان تێدا بەكارهاتووە.

س.ح