لە ١٤ پارێزگای ئێران هەڵبژاردن كەوتووەتە خولی دووەمەوە

ناوەندی هەواڵەكان

بەپێی ئامارەكان ٤٦ كورسی پەرلەمانی ئێران لە هەڵبژاردنەكانی ١ـی ئاداری ئەمساڵ لە ١٤ پارێزگا كەوتووەتە خولی دووەمی هەڵبژاردنەكانەوە، ئۆپۆزسیۆنى ئێران كەمی ڕێژەی هەڵبژاردن دەگەڕێنێتەوە بۆ سەركەوتنی یەكگرتوویی هاوڵاتییان، کە داواى بایكۆتی هەڵبژاردنەكانیان دەکرد.

ڕۆژی ١ـی ئاداری ئەمساڵ خولى ١٢ـەمین هەڵبژاردنی پەرلەمان و شەشەمین هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی شورای ئێران بەرێووەچوو، بەپێی ئامارەكان ڕێژەی بەشداری كردن ٤١٪ بوو، لە ناوچە كوردییەكانیش ١٢٪ـی تێنەپەڕاندووە، لە كۆی ٦١ ملیۆن كەس تەنها ٢٥ ملیۆن كەس دەنگیانداوە، هەروەها ڕێژەی بەشداری دەنگدەران لە شارە گەورەكاندا بەشێوەیەكی بەرچاو كەمبووەتەوە.

دوای سێ جار درێژكردنەوەی ماوەی دەنگدان بۆ ئەوەی زۆرترین دەنگدەر بەشداریی هەڵبژاردنەكان بكات و ڕێژەی دەنگدران بەرز بێتەوە، بەڵام بەپێی ئامارەكان چارەنووسی ٤٦ كورسی پەرلەمانی یەكلاى نەبووەتەوە و لە ١٤ پارێزگاش هەڵبژاردن دەكەوێتە خوولی دووەمەوە، لە تارانی پایتەخت لە كۆی هەشت ملیۆن دەنگدەر، كە ٣٠ كورسی دەكات، تەنیا ١٤ كاندید دەنگی پێویستیان بەدەستهێناوە و ١٦ كورسی ئەو شارە كەوتووەتە خولی دووەمی هەڵبژاردنەوە، لە مەشهەد، كە بە یەكێك لە شارە مەزهەبی و گرنگەكان دادەنرێت، تەنها ١٤٪ی دەنگدەران، بەشدارى پرۆسەکەیان کردووە.

ئۆپۆزسیۆنی ئێرانی، ڕێژەی بەرزی بایكۆت بە سەركەوتنێكی مێژووی وەسف دەكات و دەڵێن، یەكگرتوویی بێ وێنە لە بایكۆتكردنی هەڵبژاردندا وایكرد خەڵكی ئێران گەورەترین دەستکەوت لە مێژوودا تۆمار بكەن.

لێكۆڵینەوەیەكی پەیمانگەی واشنتن بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئاشكرای دەكات، ڕێژەی بەشداریی لە هەڵبژاردنەكانی ئێران لە تاران كەمتر لە ١٠٪ بووە، ڕێژەی دەنگدان لە سەرتاسەری ئێران ٣٠٪ بووە، بەڵام دوای درێژكردنەوەی وادەی دەنگدان لە كاتژمێرەكانی كۆتاییدا، هۆشداری دراوەتە خەڵك ئەگەر بەشداریی لە هەڵبژاردندا نەكەن، لە كاركردن لە دامەزراوە حكومییەكان و وەرگرتنی مۆڵەتی خوێندن لە زانكۆكاندا بێبەش دەكرێن.

هاوكات بەپێی ڕاپرسییەك، كە پەیمانگای واشنتن بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بڵاوی كردووەتەوە، ٧٣%ى ئێرانییەكان داوا دەكەن دین لە دەوڵەت جیابكرێتەوە.

میدیاكانی ئێران بڵاویان كردووەتەوە، جگە لە باڵی پارێزگارە توندڕەوەكان، لایەنەكانی دیكە و هاوڵاتین بە گشتی ئومێدیان بە گۆڕانكاری نەماوە، چونكە ڕۆڵی پەرلەمان لە ئاستیی پیشەیی خۆی دابەزیوە و ناتوانێت لێپرسینەوە لەگەڵ حكومەت بكات، بەڵكو پەرلەمان بووەتە جێبەجێكاری ئەجێندای چەندیین دەستەی ناهەڵبژێردراو و نادەستووری وەك (ئەنجوومەنی باڵای ڕۆشنبیری، ئەنجوومەنی باڵا بۆ فەزای ئەلیكترۆنی و ئەنجوومەنی هاریكاری).

بەپێی سەرچاوە فەرمییەكان بۆ یەكەمین جارە دوای ساڵی ١٩٧٩ەوە، ڕێژەی بەشداربوونی دەنگدەران لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی ئێراندا نزمترین ئاست تۆمار دەكات و دەسەڵاتدارانیش ناتوانن پەردەپۆشی بكەن.

ئەم هەڵبژاردنە یەكەم هەڵبژاردنە پاش سەرهەڵدانی شۆڕشی “ژن، ژیان، ئازادیی”، كە لەو ماوەیەدا سەدان كەس بە تەقەی هێزە چەکدارەکانى ئێران كوژران و هەزاران كەسیش دەستگیر كران، هەروەها دەسەڵاتدارانی ئێران لە ماوەی یەك ساڵی ڕابردوودا زیاتر لە ٨٠٠ كەسیان لە سێدارەداوە و بەشێكی زۆریان بەشداربووانی شۆڕشی “ژن، ژیان، ئازادیی” بوون.

هۆكاری ئەو كەمبوونەوەی ڕێژەی بەشداربوونەش شارەزایان دەیگەڕێننەوە بۆ ئەو ناڕەزاییە بەربڵاوەی پاش شەهیدبوونی ژینا ئەمینی و توندوتیژییەكان بەرامبەر خۆپیشاندەرانی شۆڕشی “ژن، ژیان، ئازادیی” و توندكردنەوەی سنوورداركردنی سیاسیی و كۆمەڵایەتیی لەو وڵاتەدا درووست بووە.

هـ.ئ

Comments are closed.