DOSYA

Hemû Nûçe

  • Sêyemîn salvegera şehadeta rojnamevan Evîn Bûldan 

    “Gurbetelliyê ji rojnamevanên jin yên Kurd re mîrateyek mezin hêla. Gurbetelliyê di rojên zehmet de têkoşîn çawa tê dayîn nîşanê me da. Gurbetelliyê dîsa nîşanê me da kû rastî di taritiyê de namînin.”
  • Ocalan: Mirov dikare ezmûna Komara Mahabad niha bi ser bixe 

    Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan Komara Kurdistanê (Mahabad) weke ezmûna yekemîn a gelê Kurd bi nav dike û dibêje, xwedî karektereke demokratîk û gelparêz bû. Ocalan PJAK’ê weke hêza hêvî dide û pêşeng a Rojhilatê Kurdistanê di wesifîne û dibêje, “Kurdên Rojhilat, bi pêkhateyên mîna PDK’ê û yên weke wê, hêviyên xwe yên şikestî bi PJAK’ê ji bo ji nû ve geş kirin û vejandinê ceribandin.”
  • Di dîrokê de vîrûsên kujer û encamên wan 

    Di dîrokê de her şewbek û nexweşiyeke vegir a derketiye bûye sedema mirina milyonan mirov. Nexweşiyên vegir yên kujer ne tenê gef li jiyana fizîkî ya mirov dixwe, di siyaset û aboriyê de jî encamên hilweşîner tîne. Vîrûsa korona ya derketiye jî eger pêşî lê neyê girtin dibe ku fatûraya wê li mirovahîyê giran be.
  • 29 sal piştî raperînê, rewşa Başûrê Kurdistanê 

    Ji beriya 29 salan gelê Başûrê Kurdistanê li dijî zilm û dagirkeriya rejima Baas serîhilda û hikûmeta xwe avakir. Ev serhildan ji bo tevayê gelê Kurd bû hêvî û cihê keyfxweşiyê. Lê piştî raperînê li şûna pêşxistina destkeftiyan, şerê navxweyî destpêkir. Ev yek jî bû sedema qirîz, ne aramî û koçberiyê.
  • Vê carê wê hewildanên Komara Kurdistanê bigihin encamê? 

    Ji beriya 74 salan Komara Kurdistan li Mihabadê hate damezrandin. Raste komara Kurdistan demek kurt ma, lê ezmûnek dîrokî ji bo gelê Kurd hêla. Gelek caran dîroka Kurdan dubare bûye, lê divê Kurd di roja me ya îro de li hemberî lîstokên dagirkerên Kurdistanê sûd ji dîroka Komara Kurdistanê wergirin.
  • Dewleta Tirk li Başîqa çi kiriye û çi dike? 

    Tirkiye bi hatina çeteyên DAIŞ’ê re li bakurê rojhilatê bajarê Musilê baregeha leşkerî ya Başîqayê avakir. Bi avakirina vê baregehê re gelek komkujî li Başûrê Kurdistanê pêkaniye, şehîdxistina Fermandarê YBŞ’ê Zerdeşt Şengalî li gundê Digurê yê Şengalê komkujiya herî dawî bû ku li vê baregehê pilana wê hate danîn. Berpirsê Malbenda YNK’ê li Musilê Nesrulla Surçi jî da diyarkirin ku di bombebarankirina Şengalê de rolê baregeha Başîqayê heye.
  • Di ser hilweşîna Komara Kurdistanê re 73 sal bihurî 

    Di ser hilweşîna Komara Kurdistanê ya Mahabadê û destketiyeke mezin a gelê Kurd re 73 sal bihurî. Ji ber nebûna yekîtiya neteweyî îro jî destketiyên Kurdan di bin metirsî û êrîşên dagirkeriyê de ne.
  • Gelo vê carê wê hewildanên ji bo yekîtiya netewî ya Kurdan bigihin encamê? 

    Di dîroka sedsalan a Kurdistanê de çi dema ku Kurda hewildane yekîtiya netewî avabikin, yan bûne xwedî hêz û ji bo bi destxistina mafên xwe pêngavên girîng avêtine, dewletên herêmê û cîhanê li dijî gelê Kurd dest bi komployek navnetewî yan jî herêmî dikin.
  • Rehendên serdana Mesrûr Barzanî ya Tirkiye yê 

    Serokê Hikûmeta Herêma Kurdistanê Mesrûr Barzanî roja 28’ê Mijdarê serdana Tirkiye kiribû. Di dema serdanê de Barzanî ji çapemeniyê re axivîbû û diyarkiribû ku di civînên li gel rayedarên Tirk de wan behsa mijarên siyasî û aborî kirine. Çavdêrên siyasî jî diyar dikin ku ti serdanekî rayedarên Herêma Kurdistanê ji bo Tirkiye xêr bi xwere nayîne û wê rewşê hîn xirabtir bike.
  • Li Başûr hewldana ji bo guhertina navên Tirkî 

    Li Başûrê Kurdistanê hinek deverên ku di dema dagirkeriya Osmaniyan de navên wan hatine guhertin û navên Tirkî lê hatine kirin, di rojeva civaka Başûr de ne. Di çarçoveya boykota dewleta Tirk de gel niha jî dixwaze navên Tirkî li ser herêmên wan bên rakirin. Her wiha tê xwestin ku navên bazirganî û dikanan ên bi Tirkî bên rakirin.
  • Mekanîzmeya guherîna destûrê û xalên guherîna wan tê xwestin 

    Di destûra bingehîn a Iraqê de mekanîzmaya guhertin û sererastkirinê hatiye diyarkirin. Niha jî hewldan ji bo sererastkirina destûra bingehîn a Iraqê hene. Kurd, Şîe û Sunnî dixwazin di sererastkirina destûrê de xwestekên wan werin bicihanîn. Em ê di vê dosyayê de behsa hûrgiliyên guhertina destûrê û xalên xwesteka guherînê li ser hene bikin.
  • Baregehên Tirk li Başûr cihê metirsiyê ne 

    Li Herêma Kurdistanê 20 baregehên leşkerî û sîxûrî yên dewleta Tirk hene. Di van baregehan de zêdetirî 5 hezar leşker û tîmên taybet tevî çekên giran hene. Welatiyên Başûrê Kurdistanê û Parlamenteran gelek caran daxwaza derxistina artêşa Tirk ji Hikûmeta Herêma Kurdistanê kirine, lê hîna hebûna leşkerên Tirk li ser xaka Başûrê Kurdistanê berdewame û roj bi roj jî leşker û çekên zêdetir dişîne van baregehan.
  • Yekîtiya netewî çima pêk nayê? Beşa Duyemîn 

    Berpirsên hindek partî û aliyên Kurdistanê diyar dikin ku sedema ne pêkhatina yekîtiya netewî peywendiyên li gel hinek dewletên dagirker yên Kurdistanê ye. Beşek zêde jî wer difikirin ku ji ber aliyên siyasî yên Kurd di warê fikrî de ji hev cûdane, ji ber wê yekîtî pêk nayê û têgotin divê ev astengiyên li pêşiya yekîtiya netewî werin derbaskirin.
  • Ji bo çi yekitiya netewî pêknayê? Beşa Yekem 

    Zêdetirî 100 sale hewldanên ji bo pêkanîna yekitiya netewî a Kurdan berdewam dikin. Lê hîn jî negihiştine armanca xwe. Dagirkerên Kurdan hertim dijî yekitiya Kurdan rabûne û dijî gelê Kurd dinava pîlanan dene. Herwiha destavêtine demografiya Kurdistanê daku yekitiya netewî pêkneyê. Dagîrkerên Kurdistanê di mijara Kurdan de her tim bûne yek.
  • 27 sal berê Hewlêr bibû dengê Şirnexê lê niha... 

    Dema dewleta Tirk di sala 1992’yan de li bajarê Şirnexê yê Bakûrê Kurdistanê komkujî pêk anî, Başûrê Kurdistanê ku di ser raperîna wê ya dijî rejîma Sedam re salek derbas bibû, nerazîbûn nîşan dabû. Bajarê Hewlêrê bi yekem xwepêşandana hatiye lidarxistin re, dengê xwe bi dengê Şirnexê re kiribû yek. Di ser xwepêşandanê re 27 sal derbas bû, dewleta Tirk êrîşên xwe berfirehtir kirin û li Başûr jî komkujiyan pêk tîne, lê vê carê Hewlêr bêdeng e.
  • Çima yekîtiya netewî pêknayê?- Beşa 3 

    Dewletên Tirkiye, Îran, Iraq û Suriye di gelek qonaxên cûda de dijbertiya hewildanên ji bo pêkanîna yekîtiya netewî ya Kurdan kirine. Gelek caran bi zextên leşkerî, aborî û siyasî li dijî Kurdan gef xwarine ji bo yekîtiya netewî pêkneyê.
  • Fermana 73’yan a Şengalê 

    Civaka Êzidî ku di dîrokê de bi gelek fermanan re rû bi rû ma, di sala 2014’an de vê carê li ber çavê hemû cîhanê di fermanê re hat derbaskirin. Di 5’emîn salvegera fermanê de, birînên Şengalê hîn bi temamî nehatine kewandin, lê belê civaka Êzidiyan ji êşên hilweşandin, talan, qetilkirin, revandin û êşkenceyê jiyanek nû jî afirandiye.
  • Bîlançoya dagirkeriya du mehan a dewleta Tirk li ser Başûrê Kurdistan-HAT NÛKIRIN 

    Dinava du mehan de dewleta Tirk 50 caran bi top û balafiran êrîşî ser 44 deverên Başûrê Kurdistanê kir. Di encama van êrîşan de 5 welatiyên sivîl jiyana xwe ji destdan û 16 welatî jî birîndar bûn. Dinava salek de jî 16 gund û deverên herêma Biradostê dagirkirye.
  • Piştî 100 salan siyaseta parçekirina Kurdan hîn jî didome 

    Şêx Mehmûd Fehîd (Berzencî), 100 sal beriya niha Îngilîz ji Silêmaniyê derxistin û yekemîn hikûmeta xwe damezirand. Lê Îngilîzan eşîrên Kurd ji Şêx Mehmûd dûr xistin û hêzên Kurdî parçe kirin, piştre jî Silêmanî dagir kir. Piştî sed salan, li hemberî Kurdên ku têkoşîna azadiyê dimeşînin, heman siyaseta parçekirinê tê meşandin.
  • Kurte dîroka jiyan, têkoşîn û xebata siyasî ya Newşîrwan Mistefa 

    Du sal bi ser wefata damezrêner û lîderê Tevgera Goran Newşîrwan Mistefa re derbaz dibe. Rojnews bi boneya duwemîn salvegera vî serkirdeyê Kurd wê di vê dosyê de bi kurtî qala jiyan, têkoşîn û xebata siyasî ya Newşîrwan Mistefa bike.
  • 380 sal bi ser peymana Qesra Şîrîn re derbaz dibe 

    Di 17'ê Gulana sala 1639'an de du împaratoriyên Rojhilata Navîn yanî Osmanî û Sefewî bi peymana Qesra Şîrîn xaka Kurdistanê dinavbera xwe de parçekirin. Ev peymana yekem parçekirina xaka Kurdistanê bû.
  • Ji Rojnameya Kurdistan ta îro rewşa rojnamegeriya Kurdî 

    Ji beriya 121 salan yekem rojnameya Kurdî ya bi navê Kurdistan derket. Rojnameya Kurdistan bu bingehek ji bo bi sedan rojname û kanalên ragihandinê li her çar parçên Kurdistanê derkevin. Lê li gorî Rojnameger Mihemed Salih Berzencî diyar kirî, heya niha Herêma Kurdistan nekariye bibe xwedî rojnameyek fermî ku dur be ji hizban û qala rewşa netewa Kurd bi giştî bike.
  • Newroza Qendîlê careke din peyama xwe da 

    Gelê Kurd ê ji çar parçeyên Kurdistanê û bi taybet jî ji Başûrê Kurdistanê tevî êrîşên hewayî yên artêşa Tirk herikîn Qendîlê û bersiveke watedar da dewleta Tirk û peyama rasteqîn a Newrozê dan dost û dijminan. Welatiyên Qendîlê û asayîşê ji bo pêşwazîkirina mêhvanan seferber bûn û ji êvara Newrozê ve qada çalakiyê dagirtin. Welatî kom kom li dora agiran kom bûn û govend gerandin.
  • Çima Kolberî? 

    Herçend Rojhilatê Kurdistanê yek ji herêmên dewlemend a Îranê ye jî, lê li gorî rêjeya ku Rêxistina Karkeran û Mafê Mirovan eşkere kiriye, derdora 100 hezar kes li ser sînorê Rojhilatê Kurdistanê kolberî dikin. Ev jî vê pirsê derdixe holê, li herêmeke evqase dewlemend çima welatî berê xwe didin rêyên mirinê ango kolberiyê.  
  • Baregehên Tirk jiyana Başur veguherandiye dojehê 

    Bi serhildana ku duh li Şeladizê dijî baregeha artêşa Tirk çêbû re, baregehên Tirkiyeyê yên li Başûrê Kurdistanê û komkujiyên wan careke din ketin rojevê. Artêşa Tirk ku ji sala 1983’yan ve êrîşî xaka Başur dike, heta niha nêzî 30 kîlometre axa Başur dagir kiriye û zêdetirî 20 baregeh çêkirine. Di 4 salên dawî de 822 caran êrîşî 288 gundan kiriye. Tenê di du salên dawî de zêdetirî 30 welatî qetil kirine.