DOSYA

Hemû Nûçe

  • Baregehên Tirk jiyana Başur veguherandiye dojehê 

    Bi serhildana ku duh li Şeladizê dijî baregeha artêşa Tirk çêbû re, baregehên Tirkiyeyê yên li Başûrê Kurdistanê û komkujiyên wan careke din ketin rojevê. Artêşa Tirk ku ji sala 1983’yan ve êrîşî xaka Başur dike, heta niha nêzî 30 kîlometre axa Başur dagir kiriye û zêdetirî 20 baregeh çêkirine. Di 4 salên dawî de 822 caran êrîşî 288 gundan kiriye. Tenê di du salên dawî de zêdetirî 30 welatî qetil kirine.
  • Damezirandina Komara Kurdistanê, ezmûneke nabe were ji bîrkirin 

    Îro 73 sal  bi ser damezrandina Komara Kurdistan (Komara Mahabad) re derbaz dibe. Raste komara Kurdistan demek kurt ma, lê ezmûnek dîrokî ji bo gelê Kurd hêla. Gelek caran dîroka Kurdan dubare bûye, lê divê Kurd di roja me ya îro de li hemberî lîstokên dagirkerên Kurdistanê sûd ji dîroka Komara Kurdistan wergirin. Ji bo carek din ev dîrok dubare nebe.
  • Pêşbaziya leşkerî û siyasî ya welatên derve pirsgirêkên Kerkûkê kûrtir dikin 

    Gelek pirsgirêkên navxweyê yên Iraq û welatên derveyî Iraqê, li bajarê Kerkûkê kûr dibin. Her ku diçe pêşbaziya di navbera welatên herêmê de li ser niştecihên bajêr dibe metirsî. Xelkê bajarê Kerkûkê destwerdana derve ya li ser Kerkûkê red dikin. Xelkê Kerkûkê dibêjin ew dixwazin bi xwe, xwe rêve bibin û pirsgirêkên xwe bi xwe çareser bikin.
  • Pirsgirêkên li benda Iraq û Herêma Kurdistanê 

    Di sala 2018’an de gelek pirsgirêkên siyasî û aborî li Herêma Kurdistan û Iraqê ne hatine çareserkirin û ji bo çareserkirinê jî li benda sala 2019’an mane.
  • Panoramaya 2018’an: Iraq 

    Iraq saleke tijî şer û nakokiyên siyasî li pey xwede hişt. Hilbijartinên parlementoyê, hewldanên avakirina hikûmeta nû ya Iraqê, destwerdanên hêzên cîhanî li nava siyaseta Iraqê, nakokî û têkiliyên bi rêveberiya Herêma Kurdistanê re mohra xwe li sala 2018’an xist.
  • Panorama 2018: Şengal 

    Li Şengalê di nava sala 2018’an de gelek geşedanên girîng çêbûn. Li aliyekê gef û êrîşên Tirkiyeyê berdewam kirin, li aliyê din di warê naskirina îradeya siyasî û parastina herêmê de gavên girîng hatin avêtin.
  • Panaroma  2018'an a Herêma Kurdistanê: Êrîşên dagirkirinê 

    Tevî ku li Başûrê Kurdistanê aloziyên siyasî, aborî û civakî hebûn jî, lê di sala 2018’an de êrîşên dagirkerî û li hemberî van êrîşan berxwedaniya ku hat kirin mohra xwe li rojevê xist.
  • Panoramaya 2018’an a Herêma Kurdistanê: Siyasî 

    Di sala 2018’an de gelek bûyer û pêşketinên siyasî li Başûrê Kurdistanê rû dan. Hilbijartinên parlementoya Iraqê û Herêma Kurdistanê, îtîrazên li hember binpêkirinan, xwe vekişandina ji hikûmeta Herêmê, çalakiyên karmendan, qedexekirina partî û rêxistinên siyasî-civakî, çalakî û meşên li dijî dagirkeriya Tirk û tecrîda li ser Rêberê PKK’ê Abdullah Ocalan, danûstandin û bazarên di navbera rêveberiya herêmê û Iraqê de, xebatên avakirina hikûmeta herêmê û ya Iraqê çend mijarên sereke yên salê bûn.
  • Panoramaya 2018’an a Herêma Kurdistanê: Ciwan 

    Di 2018’an de li dijî êrîşên dagirkeriyê yên Tirkiyeyêku li ser Başûr û Rojava meşandin, ciwan li seranserî Herêma Kurdistanê rabûn ser piyan. Li aliyê dinrêjeya bêkarî, bêhêvîbûn û hejariyê zêdetir bû û vê yekê rê vekir ku rêjeyek mezin a ciwananji waletê xwe koç bikin.
  • Panoramaya 2018 a Herêma Kurdistanê: Çand 

    Li Herêma Kurdistanê di nava salê de gelek festîvalên çand û hûnerê, dîdarên hunerî yên li ser rewşa çandê û gelek çalakiyên din ên hunerî li pêk hatin. Fîlmê 14’ê Tîrmehê ku berxwedana dîrokî ya li girtîgeha Amedê vedibêje, 3 hefteyan li ser hev hat pêşandan û sînemaya Başûr zindî kir.
  • Panoramaya 2018’an a Herêma Kurdistanê: Jin 

    Jinên Başûrê Kurdistanê saleke bi liv û tevger li paş xwede hiştin. Hilbijartinên parlementoya Iraqê û ya herêmê, semîner û dîdarên li ser çalakkirina jin di nava rêveberiya herêmê de, konferansên li dijî şîdeta li ser jinê hatin lidarxistin. Lê tevî van hewldanan jî êrîş û şîdeta li dijî jinê kêm nebû, saleke din a tijî kuştin û xwekuştinên jinan derbas bû. Ji bo pêşî lêgirtinê hinek hewldanên kêm çêbibe jî, encameke baş bidest nexistiye.
  • Panorama 2018 ya Herêma Kurdistanê: Civakî 

    Başûrê Kurdistanê yek ji salên ku herî zêde bûyerên şîdetê, kuştin û xwekuştin, felaketên jîngehî li pişt xwede hişt. Her wiha di nava salekî de 3 bazarên Başûrê Kurdistanê şewitîn.
  • Li Ranya xwendekaran çalakî pêk anîn 

    Li navçeya Ranya ya Silêmaniyê xwendekarên refên 12'an ên dibistana amadeyî li ber Rêveberiya Perwerdeya Ranya cara duyemîn çalakî pêk anîn. Xwendekaran diyar kirin ku divê sîstema 50 bi 50'î bi dawî bibe.  
  • Panorama 2018 ya Herêma Kurdistanê: Aborî 

    Başûrê Kurdistanê sala 2018’an jî bi krîza aborî derbas kir. Di vê salê de ambargoyên aborî, bûhabûna bazar, bûhabûna sotemeniyê û neçareserbûna bûdceya herêmê û meaşê karmendan tenê çend mijarên serekene ku mohra xwe lê xistiye.
  • Komara Mahabad û ezmûna îro 

    Di ser hilweşandina Komara Mahamadê re 72 sal derbas bûn. Di wê demê de yekîtiya Kurdan nebû, siyasetek girêdayî hêza cewherî nehat meşandin û siyaseta girêdayî hêzên derve li pêş bû, lewre Komar nehat parastin. Îro jî Kurd û destkeftiyên wan di bin êrîşên cur bi cûr de ne, lê partî û rêxistinên Kurdan ji vê ezmûnê sud negirtiye û yekîtiya siyasî-leşkerî ava nekiriye.
  • Şêx Ebdulselam Barzanî û dûbarebûna dîrokê 

    Beriya 104 salan li beramberî hinek pere, Kurdek Şêx Ebdulselam Barzanî radestî Osmaniyan kir. Piştî wê waliyê Musilê Şêx Ebdulselam Barzanî bidarve dike. Siyasetmendar û pisporan diyar kirin ku xiyaneta di nava Kurdan de hêjî dewam dike. Ji bo vê pêwîste Kurd bi yekîtiya netewî vê yekê ji holê rakin.
  • Hişyarî û pêşniyarên Ocalan ji bo Kerkûkê 

    Rêberê PKK’ê Abdullah Ocalan di gelek nivîs û axaftinên xwe de, behsa çareseriya pirsgirêkên herêmên nakokî li ser hene yên Başûrê Kurdistanê û bajarê Kerkûkê kiriye. Ocalan pirsgirêka Kerkûkê di warê dîrokî de dest digire û diyar dike ku pirsgirêkên van herêman dikare bi xwerêveberiyeke demokratîk were çareserkirin.
  • Tirkiye plana destwerdana Kerkûkê berfireh dike 

    Dewleta Tirk di 4 salên dawî de bi plan û rêbazê cûda, dixwaze destwerdana Kerkûkê bike û rêveberiya wê bixe bin kontrola xwe. Sefîrê Tirk ê Bexdayê 2 caran çû bajar û îdîa kir ku ev der ya kalikên wan e, her wiha îdîa kir ku gelek cihên dîrokî yên Kerkukê Osmaniyan çêkirine. Ji bilî destekdayîn û bicîhkirina komên çekdar, niha jî rêzefîlmên ku heqaretê li Kurdan dikin û behsa dagirkirina Kerkûk dikin, diweşînin.
  • Desthilata desthilatê! 

    Dewleta Tirk ku hewl dide bi rêya aborî, siyasî û leşkerî hebûna xwe ya li Herêma Kurdistanê mayîn de bike û wekî ku desthilatdariya di ser desthilatda herêmê re ew e, tevdigere. Daxuyaniyên konsolosê Tirkiye yê Hewlêrê di vê çarçoveyê de hatine nirxandin.
  • Peymanên li dijî Kurdan ji ber parçebûna navxweyî ye 

    Di dîroka Kurdistanê de gelek welatên herêmê û navnetewî li dijî Kurdan peyman îmze kirine. Niha jî bi heman komployan li dijî Kurdan peymanan çêdikin. Lê ne yekbûna Kurdan jî bûye sedema wê ku Kurd negihijin mafên xwe.
  • Dorpêça aborî li Îranê tesîrek çawa çêdike 

    Li beramberî ambargoya li ser Îranê, beşek rayedarên hikûmet û dewleta Îranê dibê pêwîste tedbîr bê girtin, beşek jî dibêje tu bandora ambargoyê nîn e. Lê rastiyek jî heye ku li welat rêjeya enflasyon, bêkarî û hejariyî her zêde dibe.
  • Sîstema perwerdê ya Tirkiyeyê ku Barzanî pesnê wê dide çiqas baş e? 

    Serokê Hikûmeta Herêma Kurdistanê Nêçîrvan Barzanî di vekirina dibistanên ser bi Weqfa Maarîf ya Hewlêrê de axivî û îdîa kir ku sîstema perwerdê ya Tirkiyê gelek başe. Berovajiyê van daxuyaniyên Barzanî dema têkildarî sîstema perwerdeyê li hinek daneyên fermî yên derbarê sîstema perwerdeyê ya Tirk dinêrin, tê dîtin ku di qada perwerdeyê de pirsgirêkên pir cidî hene.
  • Xûrmatu li benda çareseriyeke mayînde ye 

    Yek ji herêmên nakokî li ser heye û herî zêde ji bûyerên 16’ê Cotmehê bandor jî bû bajarê Xûrmatuye, niha gelek erkên rêvebirina bajêr ji dest dane û hîn jî çareseriyeke mayînde ya bi îradeya hemû pêkhateyan li Xûrmatuyê zal nebûye.
  • Şerê desthilatiyê aloziyên li Kerkûkê kûr dike 

    Salek li ser bûyerên 16’ê Cotmehê re derbas bû û Kerkûk hîn jî li benda çareseriyeke pir alî û mayînde ye. Di nava salekî de êrîşên li dijî Kerkûkê zêdetirbûn, lîstokên hêzên siyasî û dewletên dagirker yên weke Tirkiyê di vê valatiyê de xwe rêxistin kir û hîn jî parêzgeha Kerkûkê ji aliyê kesek bi wekalet ve tê birêvebirin. Ji bo diyarkirina waliya Kerkûkê jî Kurd di nava xwede parçene û Tirkiye jî hewl dide kesek nêzî xwe bi cih bike.
  • Salek piştî referandûmê rewşa Herêma Kurdistanê 

    Berî niha bi salekê bi pêşengiya PDK’ê referandûm pêk hat û ‘bay bay’ li Iraqê dikirin. Lê niha PDK û YNK li ser serokkomariya Iraqê ketine pêşbaziyê.