2018 Başurê Kürdistan Panoraması: Şengal

Şengal’de 2018 yılında bir taraftan Türk devletinin saldırı ve tehditleri devam ederken, diğer yandan demokratikleşme, özerk yönetim, bölge güvenliği konusunda da önemli adımlar atıldı.


Şengal’de bir taraftan acı, soykırım, katliamlarla dolu bir yıl geçirirken, diğer tarafta Êzidî halkı, demokratik özerklik sistemini, güvenliğini inşa etti. 2018’de Şengal’de yaşanan önemli gelişmeler şu şekilde;

*Türk devleti 20 Ocak 2018’de Efrin’e saldırdı. Türk devletinin saldırılarına karşı “Çağın Direnişi” için her yerde halklar ayaktaydı. 3 Şubat 2018 tarihinde Şengal Demokratik Özerklik Meclisi öncülüğünde yönünü Efrin’e çeviren Şengal halkı, Çağın Direnişi’ni selamladı. Türk devleti, Efrin’e giden Şengal halkını hedef aldı ve saldırı sonucunda bir kişi yaralandı.

*Êzidî halkı 2018 Newroz’unda da Efrin’in direniş ruhunu, Çağın Direnişi’ni selamladı.

*4 Nisan 2018 tarihinde Önderlik Bahçesi’ne giden Şengal halkı ve özgürlük savaşçıları, ağaç ekerek PKK Lideri Abdullah Öcalan’ın 69’uncu yaş gününü kutladı.

*23 Mart 2018’de KCK Yönetim Konseyi Eşbaşkanlığı yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamada, Şengal halkını DAİŞ çetelerine karşı korumak için bölgeye gelen HPG/YJA-Star gerillalarının görevlerini yerine getirdikleri ve geri çekilecekleri belirtildi. KCK’nin açıklaması sonrası HPG/YJA-Star gerillaları 2 Nisan 2018’de Şengal halkı tarafından özel bir törenle uğurlandı. Gerillalar, Şengal ve çevresinin güvenliğini YBŞ/YJŞ ve Êzidxan Asayişi’ne devretti. 

*Êzîdî Demokrasi ve Özgürlük Partisi (PADÊ),12 Mayıs 2018 Irak Parlamentosu seçimlerine başvuru yaptı ve seçime katılmaya hak kazandı. Böylece seçimlere ilk defa Êzidî bir parti katıldı. PADE, 15 Nisan’da seçim propagandalarına başladı.

*Musul’daki etnik yapılar,  3 Ağustos 2014 Katliamının 4’üncü yıl dönümünde katliamda yaşamını yitirenleri anmak amacıyla Şengal Dağı’nda kitlesel bir yürüyüş yaptı. Yürüyüşte, birlik, irade ve bölge güvenliği üzerinde duruldu.

*Türk devletinin Şengal’e yönelik saldırıları Ağustos ayında da devam etti. Türk savaş uçakları 15 Ağustos’ta Şengal bölgesini bombaladı. Bombardımanda,  Koço Katliamı kurbanlarının yıl dönümü anmasından dönen Êzidî Toplumu Koordinasyon üyesi (Mam Zeki Şengali) hedef alınarak şehit edildi.

*Şengal’de 2018 yılında önemli adımlar atıldı. Şengal’deki kurum sorumluları ve yöneticilerinden oluşan bir grup, Şengal halkının sorunlarının çözülmesi için 5 Eylül’de Bağdat ve Necef’i ziyaret etti. Şengal Demokratik Özerklik Meclisi Eşbaşkanı Hisên Heci başkanlığındaki grup, Bağdat ve Necef’teki yetkililerle görüşme yaptı. Aynı zamanda Birleşmiş Milletler temsilciliğini ve ABD elçiliğini ziyaret etti. Irak’taki yetkililer de sorunlar üzerinde duracaklarını söyledi. Bir hafta süren ziyaretlerden sonra, grup Şengal’e döndü. Görüşmeler sonraki aylarda da devam etti.

*Êzidî çocukların, anadillerinde eğitim görmesi için de çalışmalar devam etti. 30 Eylül’de Şengal Êzidî Dil ve Eğitim Kurumu, “Çocukların eğitimi devlet ve iktidarın değil, toplumun en temel görevidir” şiarıyla konferans gerçekleştirdi. Konferansta, eğitimin önemine ilişkin konuşuldu, planlama çıkarıldı.

*PADÊ, 20 Ekim’de “Özgürlük, Demokrasi, Barış” şiarıyla 2’inci kongresini gerçekleştirdi. Şengal’in Xanesor beldesinde gerçekleştirilen konferansa 300 delege katıldı. Kongrede, PADE’nin yeni yönetimi seçildi ve siyasi, toplumsal, örgütlenme konusunda birçok karar alındı.

*Şengal’de güvenlik konusunda da önemli adımlar atıldı. Haşdi Şabi güçleri ve Irak ordusu, DAİŞ çetelerinin katliam gerçekleştirdiği bazı bölgelerin güvenliğini YBŞ/YJŞ ve Êzidxane Asayişi’ne teslim etti. Haşdi Şabi güçleri, Ekim ayında yaptıkları basın açıklamalarıyla, DAİŞ çetelerinden temizlenen Siba Şêx Xidir köyünü ve Şengal’in Til Izêr beldesini YBŞ ve Şengal Özerk Meclisi’ne teslim ettiklerini duyurdu. Böylece YBŞ, fiili olarak güvenlik gücü kabul edildi.

*Haşdi Şabi güçlerinin saldırılarının olduğu dönemde Şengal’den kaçan KDP, Ekim ayında Şengal’e geri dönmek istedi. 31 Ekim’de Şengal’in eski kaymakam ve meclis üyeleri kent girişine kadar geldi.  Ancak Şengalliler’in, “Hain ve faşistleri burada istemiyoruz, burayı terk edin” sloganlarıyla karşılaşan kaymakam ve meclis üyeleri geri çekildi.

*Halkın protesto eylemlerinden sonra Şengal Demokratik Özerklik Meclisi’nin isteği üzerine,  Şengal’de bulunan kurum temsilcileri, Êzidî aşiret reisleri ve Şengal’deki etnik yapılar, Kasım ayında bir toplantı gerçekleştirdi. Êzidî ittifakı için gerçekleştirilen toplantı önemli bir adım olarak değerlendirildi ve Şengal İttifak Komitesi kuruldu. Komite, Şengal halkının taleplerini iletmek amacıyla Bağdat’taki Irak İnsan Hakları Örgütü’nü ziyaret etti. Komite aynı zamanda Irak’taki yetkililerle birkaç görüşme yaptı.

*Hizmet ve çalışma anlamında da önemli adımların atıldığı Şengal’de, katliam döneminde göç eden halk topraklarına geri döndü. Şengal Demokratik Özerklik Meclisi de hizmet çalışmalarını sıkılaştırdı. Şengal merkezinde ve Dugire, Zorava, Guhbel köylerinde belediyeler kuruldu.

*Türk devletinin saldırıları yılsonunda da devam etti. Türk savaş uçakları 13 Aralık’ta YBŞ’nin kontrolünde olan Şengal ve Şilo Vadi’sini bombaladı. Bombardıman sonucunda 3 sivil şehit düştü.