İki aylık işgal saldırılarının bilançosu

Türk ordusunun “Pençe” adıyla Başur’da başlattığı işgal saldırıları üzerinden 2 ay geçerken, bu süre içinde yapılan saldırılarda 5 sivil katledildi, 16 kişi ise yaralandı. Türk devleti iki aylık sürede 44 farklı noktada 50 kez hava saldırısı düzenledi.


Türk devleti 27 Mayıs 2019 tarihinde “Pençe” adını verdiği ve Hewlêr’ın Xakurkê, Bradost ve diğer bölgelere yönelik sürdürdüğü işgal saldırıları devam ediyor. 27 Mayıs’ta başlatılan işgal saldırıları üzerinden 2 ay geçerken, bu süre içinde Türk savaş uçakları 50 kez Bradost, Qendil, Behdinan bölgelerini bombalanırken, 44 farklı alanda da saldırı oldu. Türk ordusunun 2 ay içinde Başur’da yürüttüğü işgal saldırılarında 5 sivil katledildi, 16 kişi ise yaralandı.

Xakurkê’de işgal saldırılarının başladığı ilk gün Türk ordusu 30 helikopterle bölgeyi ateş altına alıp, Şekîf ve Evdilkofî dağlarına çok sayıda asker indirdi. Türk ordusu ilk etapta Şekîf, Evdilkofî, Lêlkanê ve Xakurkê bölgelerini ablukaya almak ve bölgeyi kontrol etmek için de uzun süre bölgeye hava saldırıları düzenledi. Türk devletinin saldırılarına karşı gerillaların karşılık vermesiyle uzun süre bölgede çatışmalar yaşandı.

Berhem Salih İstanbul’a gitti

Türk ordusunun 28 Mayıs’ta “Pençe” adıyla duyurduğu işgal saldırılarının başladığı gün Irak Cumhurbaşkanı Berhem Salih Türkiye’ye gitti. İstanbul’da bulunan Vahdettin Köşkü'nde AKP Genel Başkanı Tayip Erdoğan ile basına kapalı bir saat görüştü.

Görüşmede, Türk Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı Hakan Fidan da hazır bulundu.

Türkiye-Irak arasında diplomasi trafiği

Xakurkê’ye yönelik işgal saldırıları başlamadan önce Türkiye ile Irak arasında yoğun bir diplomasi trafiği yürütüldü. 27-28 Nisan tarihinde Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu Bağdat ve Hewlêr’e yaptığı ziyaretin ardından 15 Mayıs tarihinde ise Irak Başbakanı Adıl Abdulmehdi Türkiye’yi ziyaret etti. Ardından ise 28 Mayıs günü Irak Cumhurbaşkanı Berhem Salih Türkiye’ye giderek, Erdoğan ile görüştü. Neçirvan Barzani de 10 Haziran’da yemin edip Bölge Başkanı olduktan hemen sonra 21 Haziran’da İstanbul’a giderek, Erdoğan ile görüştü.

Görüşmelere tepki

Berhem Salih’in işgal saldırıları öncesinde Türkiye ziyaretini eleştiren Gazeteci Mecid Salih, “YNK, Türkiye’ye ile yakın ilişkiler kurmak için KDP’ye destek veriyor. Irak Cumhurbaşkanı Berhem Salih ve diğer Irak yetkililerinin Türkiye ziyareti Xakurkê operasyonunun gerçekleştiği bir dönemde olması tesadüfi değildir. Operasyondan bilgileri olduğu kesindir.

Köyünüzü boşaltın baskısı

Türk devletine ait bir insansız hava aracı 31 Mayıs’ta Sidekan’a bağlı Xelifan köyü üzerinde alçak uçuş yaparak, köylülerin köylerini terk etmeleri için uyarı yaptı.

İnsansız hava aracından Kürtçe’nin Sorani lehçesinden “Buradan uzaklaşın, yoksa hedef olursunuz” diyerek, köylülerin köylerini boşaltması istendi.

Xelifan köyü üzerinde uzun bir süre alçak uçuş yapan insansız hava aracı, alandan görüntü de aldığı görüldü.

KDP Bradost’a güç gönderdi

İşgal saldırılarının arttığı bir dönemde KDP, 15 araçlık askeri malzeme ve çok sayıda pêşmergeyi Bradost ve Berbizina’ya gönderdi.

2 aylık işgal saldırılarında Türk devleti, 5 sivili katletti, 16 sivili ise yaraladı.

Dıhok’un Zaxo ilçesinde 4 Haziran bayramın birinci gününde Türk askerinin sınırın öte yakasında aştığı ateş sonucunda 22 yaşında Emin Salih adında Êzidî bir genç katledildi. DAİŞ çetelerinin saldırısı sonrasında Dıhok’a yerleşen Emin Salih, Çem Mişko Kampı’nda kalıyordu.

3 KDP pêşmergesi yaralandı

Türk savaş uçakları 5 Haziran’da bayramın ikinci gününde Bradost’a bağlı Mêrgereş köyünde bulunan Geliyê Şêx Zazanî alanını bombaladı. Bombardımanda Bradost’taki Hêrt Ovası’nda yangın çıktı.

Hêrt Ovası’nda yangın çıkması üzerine pêşmerge güçleri yangın alanına gittiği sırada bir kez daha hava saldırısı yapıldı. Bombardımanda 3 pêşmerge yaralandı. Yaralanan pêşmergelerin KDP’ye bağlı 80’ıncı Pêşmerge Gücü’nde görevliydi.

Köylülere yönelik baskılar

Türk ordusu bölgede yürüttüğü işgal saldırıları gerilla direnişi karşısında sonuç alamazken, bölgede bu kez kirli planları devreye soktu. Bölgedeki halka gerillaların yerlerini söylemek, halkı gerilla karşı ayaklandırmak ve halkın kendileriyle işbirliği yapması için baskı yapmaya başladı. KDP ve Türk güçleri birçok kez bölgenin ileri gelenleri ve halkı bir araya getirip toplantılar yapmasına rağmen halkı kirli oyunlarına getirmedi. Halk, Türk ordusuna ve KDP’ye tepki gösterip, saldırılarının nedeni PKK’nin olmadığını belirtti.

Ey raqiq marşı okunmadı

28 Mayıs’ta parlamentoda Nêçirvan Barzani’nin bölge başkanlığına seçilmesinin ardından 10 Haziran’da düzenlenen yemin töreniyle resmi olarak göreve başladı. Kürdistan Bölgesi’nde resmi törenlerde ve yemin törenlerinde okunan “Ey raqip” marşı Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu katıldığı için marş okunmadı. “Ey Raqip” marşının okunmaması büyük tepkilere neden oldu.

Yemin törenini yapıldığı gün aynı zamanda Türk savaş uçakları Sidekan’a bağlı Bradost alanında bulunan Bêrkim, Xelîfan ve Sîran köylerini bombaladı.

Hükümet kuruldu

Nêçirvan Barzani'nin bölge başkanı seçilmesinin ardından 10 Temmuz'da Kürdistan Bölgesi Parlamentosu'nda yapılan oturumda Mesrur Barzani yemin ederek, yeni hükümeti kurdu. 30 Eylül 2018'de yapılan parlamento seçimlerden 283 gün sonra parlamentoda Mesrur Barzani ve bakanlar yemin ederek, hükümet kurulmuş oldu.

Stratejik tepeler Türk ordusuna teslim edildi

KDP, 90’lı yıllardan beri pêşmerge güçlerinin kaldığı ve Dıhok’un Zaxo ilçesinde bulunan 5 stratejik tepeyi 22 Haziran’da Türk ordusuna teslim etti.

Teslim edilen noktaların başında Behdinan bölgesindeki Girê Serzêrik Tepesi geliyor. Bu tepede yaklaşık 20 yıldır peşmerge üsleri vardı. Ama aynı zamanda Türkiye’ye bağlı istihbarat merkezleri de bulunuyordu. Tepe artık tamamen Türk ordusuna teslim edildi.

Diğer noktalar ise şöyle sıralandı: Girê Barox Tepesi’nin karşısındaki Girê Xemgin, Berwariyan bölgesinde Girika ve Qumriyê köylerinin yukarısında olan Girê Casus, Zaxo çıkışındaki Çiyayê Sipî’de bulunan tünelin yakınlarında iki nokta.

Türk savaş uçakları 26 Haziran’da Xakurkê’ın Goşîne bölgesini bombalaması sonucunda Mensur Mansur Nafih yaşamını yitirdi, Mansur’un kardeşi Peyişwe Nahîf ile iki köylü de yaralandı.

Kortek katliamı

Türk savaş uçakları 27 Haziran’da Qendil’in Kortek alanında iki sivil aracı bombalaması sonucunda 3 sivil katledildi, 5 kişi ise yaralandı.

Askeri sevkiyat

28 Haziran’da Türk ordusuna ait çok sayıda asker ve ağır silahlar askeri araçlarla Zaxo’nun Bêgova beldesinde bulunan Girê Biyê askeri üssüne taşındı.

Amediye’ye bağlı Şêladizê beldesinde bulunan Sirê Askeri Üssü’ne de aynı şekilde helikopterlerle askerlerin taşındı.

Türk savaş uçakları 18 Temmuz’da Amediye’nin Sipîndar köyüne yönelik yaptığı hava saldırısında 3 sivil yaralandı.

Türk savaş uçakları 19 Temmuz7da ise Şehit Rüstem Cudi (Mexmur) Mülteci Kampı’nı bombaladı.

24 Temmuz’da Amediye’nin Birîfka ve Çeqela köyleri bombalandı.

25 Temmuz’da Amediye’nin Kanê beldesi ve Dêreşê köyü bombalandı.

Bombalanan bölgeler ise şöyle:

Biradost

Xelîfan, sîran, Şekîf, Lulan, Lêlîkan, Girê Şehîd Derwêş, Mêrge Reş, Geliyê Şêx Zadan, Çiya Dêl, Kewerte, Bêrkim, Buzêne, Karox, Berbizin, Nawdarok ve Çiyayê Ketîn.

Qendîl

Kune Kutir, Bêrimke, Çiyayê Sawên, Enzê, Pêpalan, Dola Şehîdan, Kortek, Suredê, Pirdeşal, Gelî Bedran ve Zegelê.

Behdînan

Sê Girê, Metîna, Guherz, Sergel, Kanê, Rêya Amêdî, Navenda Amêdî, Gelekan, Şêran, Şêladizê, Sipîndar, Derdora Kanî Masî.

Mexmûr

Şehit Rüstem Cudi (Mexmur) Mülteci Kampı

Silêmanî

Asos Dağı

İşgal saldırılarının en çok gördüğü alanlar ise şöyle: Lêlîkan, Çiyadêl, Navmêrgan, Xelkere, Bilasnên, Xelîfan, Gelî Reş, Araqa, Beznê, Çinarû, Çiyayê Ketîn, Reşmalê, Şapan, Kanî  Reş, Qungre û Susnê.

(eo)