Hewlêr-Bağdat arasında yeniden görüşme trafiği

Hewlêr ve Bağdat arasındaki görüşmeler devam etse de iki taraf henüz bir anlaşmaya varmadı. Sorunların çözümü için Hewlêr-Bağdat arasında sorunların çözümü için net bir adım atılmadığı gibi, YNK ve KDP’nin farklı kuvarlarda görüşmeler yapması beraberinde yeni çıkmazları getiriyor.


Hewlêr ve Bağdat arasında uzun süredir yaşanan sorunların çözümü ve 2020 yılı bütçesi için son günlerde görüşme trafikleri başladı. Sefin Dizayi başkanlığında KDP heyeti ile Bafıl Talabani başkanlığında YNK heyeti dün ayrı ayrı Bağdat’a gidip, görüşmelerde bulundu. YNK ve KDP heyetleri ayrı ayrı yürüttükleri çalışmalar kapsamında Irak Cumhurbaşkanı Berhem Salih, Irak Başbakanı Adil Abdulmehdi, Dışişleri Bakanı Muhammed El Hekim, Hikme Hareketi Başkanı Emar Hekim gibi üst düzey görüşmeler yapıldı.

Bağdat’ta bu görüşmeler sürerken, önümüzdeki günlerde Kürdistan Bölgesi hükümetinden de bir heyetin Bağdat’a gideceği belirtildi.

Görüşmeler, 2020 yılı bütçesi, memur, pêşmerge, işçi maaşları, Bağdat-Hewlêr arasındaki petrol anlaşması, tartışmalı bölgelerin durumu, Kerkük Valiliği’nin belirlenmesi gibi birçok konunun ele alındı. Ancak tarafların yaptığı açıklamalarda hala birçok konuda yaşanan pürüzlerin henüz giderilmediği yönündedir. 

Hewlêr-Bağdat arasında yapılan anlaşma doğrultusunda Kürdistan Bölgesi yönetimi Irak’a günlük 250 bin varil petrol gönderecek, Irak da 2020, memur, işçi ve pêşmerge maaşlarını gönderecek. Ancak yapılan anlaşmaya göre henüz Kürdistan Bölgesi hükümeti, Bağdat’a petrol göndermiş değil. Irak tarafından birçok kez petrol gönderilmediği taktirde maaşların gönderilmeyeceği yönünde açıklamalar yapıldı. 

Edinilen bilgilere göre, Bağdat ve Kürdistan Bölgesi Hükümeti bütçe konusunda bir anlaşmaya varmazsa, YNK kendi planları üzerinde Bağdat ile masaya oturacak.

YNK’ye göre, Bağdat’ın Kürdistan Bölgesi’ndeki vilayetlerle farklı alışveriş içinde olacak. Irak’ın diğer vilayetleri maaş, bütçe gönderdiği gibi Kürdistan Bölgesi’nde vilayetlere de gönderebileceği yönünde. YNK, Bağdat ile bu konular üzerine görüşme yapmak istiyor.

YNK’nin bu planları Kürdistan Bölgesi Hükümeti kurulma sürecinde de vardı. YNK, KDP ile anlaşmak için iki plan hazırlamıştı. Birincisi Irak’ın doğrudan vilayetlerle ilişki kurması, ikinci ise ayrı idarelerdi. Ancak YNK, daha sonra bu planlardan vazgeçip, hükümetin kurulması için KDP ile anlaşmaya vardı.

YNK Meclis Üyesi Bafıl Talabani dün Bağdat’ta Hikme Hareketi Başkanı Emar Hakim, Irak Başbakanı Adil Ebdulmehdi ve bir grup Irak yetkilisi ile görüştü.

Açıklamalara göre Bafıl Talebani, Emar Hakim’e YNK’nin Irak ve Kürdistan Bölgesi arasındaki sorunları çözmeye hazır olduğunu söyledi. Talebani, Irak Başbakanı Adil Ebdulmehdi ile yaptığı görüşmede de Bağdat ve Kürdistan Bölgesi arasında ortak bir dengenin kurulmasının önemine vurgu yaptı.

Irak Parlamentosu YNK Fraksiyonu Üyesi Şirwan Mirza, YNK’nin Irak’ın Kürdistan Bölgesi vilayetleriyle ayrı ayrı görüşme yapması için çalışma yürüttüğü söylemlerini ret etti. Şirwan Mirza, “YNK farklı bir fikre sahip olabilir ve bu fikrini belirtebilir. Ancak sadece Kürdistan Bölgesi Hükümeti Bağdat’a heyet gönderip görüşmeler yapıyor. Heyette YNK, Goran ve KDP’nin de temsilcileri var” dedi.

Irak Parlamentosu KDP Fraksiyonu Üyesi Meyade Necat ise, “Irak’ın YNK ile vilayet üzerinden görüşme yapamayacağı gibi, YNK’nin bu şekilde görüşme yapması, talepte bulunması zordur. Anayasa’ya göre, Kürdistan Bölgesi federal bir bölgedir, bu şekilde yapılan bütün çalışmalar Anayasa’ya aykırıdır” dedi.

Irak Maliye Bakanı önümüzdeki günlerde 2020 bütçe yasa tasarısını tamamlayıp daha sonra Irak Bakanlar Kurulu’na teslim edecek. Tasarı Bakanlar Kurulu tarafından onaylandıktan sonra bütçe yasa tasarısı Irak Parlamentosu’na gönderilecek.

Irak Parlamentosu’ndaki Kürt temsilcilere göre, Hewlêr ve Bağdat yasa tasarısının onaylanmasından önce anlaşmaya varmazsa,  2020 yılının bütçe yasa tasarısının Kürdistan Bölgesi’nin istediği gibi olmayabilir.

(hb/eo)