Şengal’de büyük emeklerin sonucu: Sağlık sistemi

Şengal’in özgürleştirilmesiyle sağlık alanında yürütülen çalışmalar çok önemli bir seviyeye gelirken, bin bir zorlukla birçok hastane, sağlık merkezi kurulup, halka hizmet ediliyor.


DAİŞ çetelerinin 3 Ağustos 2014’te Şengal’e yönelik saldırılarında binlerce Êzidî katledildi, binlercesi kaçırıldı. Saldırıların başlamasıyla birlikte Kürdistan Bölgesi ve Irak’a bağlı kurum, kuruluşlar ve güvenlik güçleri bölgeyi terk etti. 

Saldırıların yaşandığı dönemde sağlık alanında ciddi sorunlar yaşandı. Aralarında yaşlı, çocuk ve kadınların da olduğu yüzlerce kişi tıbbi malzeme ve doktor, sağlık çalışanı olmadığı için yaşamını yitirdi. Şengal’in özgürleştirilmesiyle, demokratik bir sistemin kurulması, inşanın yeniden yapılması, halkın geri dönüşü gibi konular olduğu kadar sağlık konusu da hayati konuların başında yer alıyordu. Şengal’de sağlık alanında yürütülen çalışmalar, elde edilen kazanımlar her geçen gün büyütülerek, zorlu süreçlerden bu günlere gelindi.

Şengal’de 2014 yılının sonlarında doğru Heyva Sor’un desteğiyle Serdeşt bölgesinde Sağlık Komitesi kuruldu. Komite üyeleri her gün Serdeşt Kampı’nı dolaşarak, imkanlar dahilinde halkın sorunlarına çözüm olmaya çalıştılar. Sağlık çalışmaları yaklaşık bir yıl boyunca çadırlarda yapıldı.

İlk hastane ve sağlık ağının genişlemesi

Şengal ve çevresi çetelerden temizlendikten sonra imkanlar da arttı ve sağlık çalışmaları genişletildi. Şubat 2015’te Serdeşt Kampı’nda “Şehit Zinar Hastanesi” açıldı. Hastanenin açılması ile birlikte halka daha iyi hizmet verilmeye başlandı. Bölgenin çetelerden temizlenmesinden sonra geri dönüşler başladı ve Sağlık Komitesi çalışmalarını hızlandırdı. Bu kapsamda Xanesor beldesi ve Borik köyünde hastane, Mediban ve Bircari köylerinde sağlık merkezleri açıldı.

30 sağlık emekçisi hizmet veriyor

Serdeşt, Xanesor ve Borik’te bulunan hastanelerde 3 doktor görev yapıyor. Doktorlardan 2’si şeker, tifo, grip ve böbrek hastalıkları ile ilgileniyor. Bir doktor da kadın hastalıklarıyla ilgileniyor. Şengal’de 3 hastane ve 2 sağlık merkezi bulunuyor. Hastane ve sağlık merkezlerinde toplam 30 sağlık emekçisi halka hizmet veriyor. Her gün 08.00 ile 12.00 saatleri arasında polikliniklerde hasta kabul edilirken acil servisi ise 24 saat açık.

Xanesor Şehitleri Hastanesi’nde tedavi gören hastalardan Macid Miço, “Hastanede herhangi bir ayrım yapılmaksızın herkese eşit hizmet veriliyor. Verilen hizmetlerden çok memnunuz. Şayet burası olmasaydı her hastalık için Hewler ve Duhok’a giderdik. Bu durum bizi zorlar” dedi.

Sağlık eğitimi

Şengal Demokratik Özerk Meclisi Yönetimi’nin ilan edilmesi ardından meclis çatısı altında Sağlık Komitesi kurulmuştu. Komite zamanla çalışmalarını genişletti. Halk arasında sağlık alanında bilinçlendirme ve eğitim çalışmaları yapıldı. Köy ve beldelerde yapılan 5 ayrı eğitim çalışmasında onlarca genç yetiştirildi. Duhla’da eğitim devresinde eğitim gören Xezal Mecdin, “Şengal halkı olarak sağlık hizmetine ihtiyacımız var. Bu eğitim devresine katılan gençler olarak ileride halkımıza katkı sunacağımıza inanıyoruz” dedi.

Engellerle karşı karşıya kalındı

Hastane ve sağlık merkezlerinde imkansızlıklardan dolayı her alanda sağlık hizmeti verilemiyor. Ameliyat gerektiren hastalar Musul, Hewler ve Duhok’a sevk ediliyor. Ancak bu yolların kapalı tutulması ciddi engeller çıkarmaktadır. Hastaların sevk edilebildiği tek yol Rojava’da insanlık koridordu. Ancak 15 Ocak 2018 tarihinde bu yol da Irak ordusu tarafından kapatıldı. Şuan ağır hastalar aileler aracılığıyla Musul ve Duhok’a gönderiliyor.

 Bağdat ile ilişkiler

Irak Sağlık Bakanlığı, Şengal Sağlık Komitesi’ne henüz bir yardım etmiş değil. Sadece Rojava’daki insani koridorun açılması için bir iletişim kuruldu. Ancak bu görüşmeden de herhangi bir sonuç elde edilmedi. O yüzden ağır hastalar Musul ve Duhok’a sevk ediliyor.  Bugüne kadar bütün merkezlerinde Şengal’e hizmet ettiklerini belirten Şengal Sağlık Komitesi Yöneticisi Ebdi Sileman, “İmkânlarımız çok sınırlıdır. Komisyon olarak günlerdir halka hizmet veriyoruz. Eksiklerimize rağmen halka cevap olmaya çalışıyoruz.

Şengal ve Rojava arasındaki insanlık koridoru açılmalıdır. Bağdat hükümeti de bu konuda bize yardımcı olmalıdır” dedi.

(hb/eo)